Thông điệp từ sự điều chỉnh thận trọng

Thận trọng là khi mức độ điều chỉnh rất thấp và nghịch lý ở chỗ dự báo tăng trưởng được nâng lên nhưng không phải để báo hiệu một tương lai dễ dàng hơn. Khi nâng dự báo tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển ở châu Á và Thái Bình Dương năm 2026 từ 4,9% lên 5%, ADB thực chất đang xác nhận rằng, kinh tế khu vực đã chống chịu tốt hơn dự kiến, nhưng những rủi ro lớn vẫn tiềm ẩn và khó đoán hơn.

Bởi con số 5% vẫn thấp hơn mức tăng trưởng 5,5% của năm 2025, trong khi dự báo năm 2027 được giữ nguyên ở mức 5,1%. Vì vậy, thông điệp trước hết của ADB được cho là sức bật của châu Á không yếu đến mức đáng lo, nhưng cũng chưa đủ chắc chắn để có thể lạc quan. Tăng trưởng vẫn có những điểm tựa, từ sức cầu trong nước đến đầu tư công và làn sóng đầu tư công nghệ liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Nhưng cùng lúc, năng lượng, địa chính trị, thương mại, khí hậu và thị trường tài chính đều có thể tạo ra những cú sốc mới. Sự thận trọng của ADB có cơ sở.

Sự điều chỉnh của ADB dựa trên sức cầu nội địa ở nhiều nền kinh tế vẫn tương đối vững, tiêu dùng và đầu tư tiếp tục hỗ trợ hoạt động kinh tế, trong khi các chính sách hỗ trợ của chính phủ giúp giảm bớt tác động từ những cú sốc bên ngoài. Động lực cũng còn đến từ sự bùng nổ đầu tư liên quan đến AI, nhu cầu đối với thiết bị điện tử, bán dẫn và các sản phẩm công nghệ.

Tuy nhiên, cảnh báo của ADB cũng có cơ sở khi bất ổn bên ngoài chưa được giải quyết và không phải mọi nền kinh tế đều đi theo cùng hướng, bức tranh khu vực đang phân hóa mạnh. Đông Nam Á được nâng dự báo tăng trưởng năm 2026 từ 4,6% lên 4,7% và năm 2027 từ 4,8% lên 4,9%. Nam Á thậm chí được nâng mạnh hơn, từ 6% lên 6,4% trong năm 2026, chủ yếu nhờ triển vọng tốt hơn của Ấn Độ. Khu vực Kavkaz, Trung Á và các nền kinh tế Thái Bình Dương đều bị hạ mức dự báo tăng trưởng.

Ở Đông Nam Á, sự khác biệt càng rõ. Việt Nam được ADB nâng dự báo tăng trưởng năm 2026 từ 7,2% lên 7,8% và năm 2027 từ 7% lên 7,6%. Malaysia và Thái Lan cũng được điều chỉnh tăng, trong khi Indonesia giữ nguyên. Ngược lại, Philippines, Campuchia, Myanmar và Brunei bị điều chỉnh giảm. Khu vực Đông Bắc Á gần như không thay đổi.

ADB tiếp tục coi các yếu tố địa chính trị và năng lượng là những rủi ro lớn, đặc biệt chiến tranh ở vùng Vịnh và Ukraine. ADB cũng đặc biệt cảnh báo về El Niño mạnh và lạm phát chưa hoàn toàn được kiểm soát. Rủi ro lớn nữa theo quan điểm của ADB là những thay đổi về thuế quan và chính sách thương mại có thể làm gia tăng bất định, ảnh hưởng đến xuất khẩu, đầu tư và các chuỗi cung ứng xuyên biên giới. Thông điệp của ADB ở đây là chính những động lực đang giúp châu Á tăng trưởng cũng có thể trở thành nguồn rủi ro nếu chúng đảo chiều quá nhanh và cộng hưởng với nhau. Dù không có biểu hiện khủng hoảng nhưng chưa thể yên tâm.

Báo cáo của ADB cũng cho thấy, các nền kinh tế trong khu vực hiện tại và cả trong thời gian tới vẫn có những nền tảng đáng kể để duy trì tăng trưởng, nhưng môi trường ngày càng khó đoán. Các nền kinh tế khu vực đã chống chịu tốt hơn dự kiến trước những cú sốc đã xảy ra, nhưng khả năng vượt qua những cú sốc trong quá khứ không bảo đảm rằng khu vực sẽ dễ dàng ứng phó với những cú sốc tiếp theo, nhất là khi chúng có thể xuất hiện với quy mô lớn hơn hoặc khó lường hơn.