VNVC triển khai tiêm vắc xin phòng tay chân miệng do EV71 đầu tiên tại Việt Nam
Ngày 25-9-2026, ngay giữa thời điểm bệnh tay chân miệng gia tăng với nhiều ca nghiêm trọng, Hệ thống Tiêm chủng VNVC và Substipharm Biologics (Thụy Sĩ) chính thức ra mắt và triển khai tiêm vắc xin phòng tay chân miệng do EV71 tại Hệ thống gần 300 trung tâm tiêm chủng vắc xin VNVC trên toàn quốc.
Vắc xin tay chân miệng do EV71 của Substipharm Biologics (Thụy Sĩ) được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi (chưa đến sinh nhật 6 tuổi), bảo vệ nhóm tuổi có nguy cơ mắc bệnh nặng cao nhất. Vắc xin có lịch tiêm từ 2 đến 3 mũi tùy theo độ tuổi bắt đầu tiêm.

PGS.TS.BS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), đánh giá việc đưa vắc xin EV71 vào sử dụng mở ra một giai đoạn mới trong phòng, chống tay chân miệng tại Việt Nam.
“Đây là bước chuyển rất quan trọng trong tư duy phòng, chống tay chân miệng chủ yếu dựa vào các biện pháp kiểm soát lây nhiễm sang kết hợp tiêm chủng vắc xin để tạo miễn dịch chủ động bảo vệ trẻ sớm hơn, hiệu quả hơn. Vắc xin EV71 cần được triển khai trong một chiến lược dự phòng toàn diện, đồng bộ giữa tiêm chủng, vệ sinh phòng bệnh, giám sát dịch tễ và phát hiện sớm ca mắc”, PGS.TS.BS Trần Đắc Phu nhấn mạnh.
BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc chuyên môn Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết tay chân miệng do nhiều chủng vi rút khác nhau gây ra. Hàng chục năm qua, các nhà khoa học đã dày công nghiên cứu nhưng chưa thành công do hiệu quả phòng, chống vi rút chưa cao, đặc biệt là chủng EV71. Do đó, khi chứng minh được hiệu quả bảo vệ vượt trội trên EV71, vắc xin được coi như “vũ khí” hiệu quả bậc nhất để bảo vệ trẻ em trước căn bệnh nguy hiểm này.
Theo dữ liệu được công bố, vắc xin đạt hiệu lực bảo vệ 96,8% đối với bệnh tay chân miệng do EV71, không ghi nhận trường hợp mắc EV71 trong nhóm được tiêm và đồng thời tạo đáp ứng miễn dịch cao trước nhiều kiểu gen phụ thuộc nhóm EV71. Vắc xin EV71 đã được triển khai tiêm cho trẻ em tại Đài Loan (Trung Quốc), với hơn 600.000 liều đã được sử dụng từ tháng 8-2023 đến tháng 9-2026.
Theo GS.BS Li-Min Huang, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Đại học Quốc gia Đài Loan, Chủ tịch Danh dự Hội Bệnh truyền nhiễm Đài Loan (Trung Quốc), thực tế triển khai và theo dõi sau tiêm tại Đài Loan tiếp tục ghi nhận tính an toàn và hiệu quả cao của vắc xin. Từ khi triển khai vắc xin, CDC Đài Loan chưa ghi nhận EV71 trong các trường hợp tay chân miệng nặng giai đoạn 2024-2026, trong khi trước đó vi rút này từng chiếm tỷ lệ đáng kể trong các ca bệnh tay chân miệng biến chứng nặng.

Ngay trong ngày đầu Hệ thống Tiêm chủng VNVC triển khai tiêm vắc xin tay chân miệng EV71 tại Việt Nam, nhiều gia đình tại Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ và các địa phương đã đưa trẻ đến khám sàng lọc và tiêm chủng. Hàng chục nghìn lượt đăng ký đặt trước được ghi nhận tại gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc.
Đáng chú ý, trẻ dưới 3 tuổi - nhóm có nguy cơ mắc và diễn tiến nặng cao chiếm khoảng 70% số trẻ đăng ký và được tiêm trong ngày, cho thấy nhu cầu bảo vệ trẻ từ sớm trước EV71 là rất lớn. Tại thành phố Hồ Chí Minh, anh Nguyễn Đức Quý (phường Hòa Hưng) đưa con trai Nguyễn Chí Minh Đức (23 tháng tuổi) đến VNVC tiêm từ sớm sau thời gian chờ đợi vắc xin.
“Con hay bò, cho đồ vật và cho tay vào miệng, trong khi môi trường nhà trẻ có đông trẻ nhỏ nên nguy cơ lây bệnh luôn khiến gia đình lo lắng. Nay VNVC đã có vắc xin, tôi đến tiêm sớm cho bé bảo vệ con và yên tâm hơn khi con đi học”, anh Quý nói.
Để vắc xin sớm đến với trẻ em Việt Nam, BS.CKI Bạch Thị Chính cho biết VNVC đã làm việc từ vài năm trước với Substipharm Biologics (Thụy Sĩ) để “giành quyền” đưa vắc xin này sớm về Việt Nam. VNVC cũng chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về cung ứng, bảo quản vắc xin, đào tạo chuyên môn và nhanh chóng phân phối tới gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc để kịp thời triển khai tiêm chủng, bảo vệ trẻ em trước mùa cao điểm của căn bệnh này.

Ảnh: Mộc Thảo
Song song với việc chuẩn bị nguồn cung, VNVC đã đào tạo đội ngũ, cập nhật hướng dẫn chuyên môn, tổ chức các buổi hội thảo trong nước và quốc tế để trao đổi kinh nghiệm, đồng thời, chuẩn bị hệ thống tiếp nhận, bảo quản và vận chuyển vắc xin ở 2-8°C trong dây chuyền lạnh đạt chuẩn GSP.
Với gần 300 trung tâm trên toàn quốc, hơn 12.000 bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế cùng kinh nghiệm triển khai nhiều vắc xin mới, VNVC sẵn sàng tổ chức tiêm đồng bộ trên toàn hệ thống, giúp trẻ ở nhiều địa phương được tiếp cận vắc xin sớm, an toàn và thuận tiện.