Tìm lời giải cho “bài toán” đưa hàng vào siêu thị tiêu thụ bền vững

Đối mặt với nhiều khó khăn

Theo Trưởng phòng Kinh doanh, Công ty CP Sữa Con Bò Vàng Phan Uyên, hiện công ty có 10 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao nhưng việc tiêu thụ sản phẩm chủ yếu qua các kênh cửa hàng nhỏ lẻ, chưa tiếp cận được các hệ thống siêu thị. Nguyên nhân sản phẩm muốn vào hệ thống siêu thị phải mất phí mở mã vạch và phải ký gửi hàng hoá.

“Để đưa được hàng vào siêu thị phải qua hàng loạt khâu kiểm duyệt gắt gao, phải chịu khá nhiều loại phí và chiết khấu cho hệ thống bán lẻ, từ 15-30%. Ngoài ra siêu thị không trả tiền ngày mà thường chậm thanh toán từ 45-60 ngày, thậm chí có hệ thống siêu thị “ngâm” tới 90 ngày mới thanh toán cho doanh nghiệp”, bà Uyên cho hay.

Tương tự, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Trang trại Bảo Châu (cung cấp thực phẩm sạch) Nguyễn Đại Thắng cho biết, một số siêu thị ngoại áp mức chiết khấu cao hơn siêu thị nội. Chẳng hạn nhóm hàng công ty cung cấp bị áp mức chiết khấu 7- 9% khi cung ứng hàng Go!, Aeon Mall và Lotte Mart… trong khi các siêu thị nội như Co.op mart, WinMart chỉ ở mức 5- 6%. “Khi thắc mắc về chiết khấu cao, họ thường nại nhiều lý do như đẩy mạnh doanh thu, mở rộng mặt hàng để đạt được lợi nhuận kỳ vọng. Muốn tồn tại trong siêu thị bắt buộc công ty phải “thắt lưng buộc bụng” để bù đắp cho mức chiết khấu tăng, còn không khó đưa hàng vào siêu thị”, anh Thắng chia sẻ.

Phân tích nguyên nhân khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong quá trình đưa hàng vào hệ thống bán lẻ hiện đại, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam Đặng Phúc Nguyên nêu rõ, nhiều địa phương mặc dù có đầu tư sản xuất sản phẩm nông sản đặc sản nhưng mang tính chất phong trào. Điều này dẫn đến hiện tượng trên cùng một thị trường có cùng loại sản phẩm tương tự dẫn đến dư nguồn cung nên siêu thị lấy đó làm điều kiện để tăng mức chiết khấu.

Dưới góc độ doanh nghiệp bán lẻ, Giám đốc truyền thông Tập đoàn Central Retail tại Việt Nam (đơn vị quản lý hệ thống siêu thị GO!) Nguyễn Thị Bích Vân cho biết, mặc dù tạo điều kiện cho các chủ thể OCOP đưa hàng vào siêu thị nhưng các sản phẩm OCOP đang bị trùng lặp nhiều, không có điểm nhấn, chất lượng, sản lượng, bao bì…thường thiếu ổn định nên khó thu hút người dân tiêu thụ". Hiện có quá nhiều sản phẩm trung lặp không tạo ra điểm nhấn nên chúng tôi phải chọn lọc, ưu tiên hàng hóa hút khách. Để dễ đưa hàng vào siêu thị, các nhà sản xuất phải xem lại từ chất lượng, sản lượng, bao bì, các chiến dịch quảng bá thương mại trước và sau khi vào kênh bán lẻ...", bà Vân khẳng định.

Tạo cầu nối cho thị trường

Để gắn bó và đồng hành lâu dài, các nhà cung ứng hàng hóa vào hệ thống siêu thị đều khao khát ngành công thương làm tốt chức năng “cầu nối” giữa nhà sản xuất với doanh nghiệp bán lẻ tạo ra một “sân chơi” công bằng.

Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Đông Cao Đàm Văn Đua chia sẻ, hiện Hợp tác xã có 200ha rau xanh với sản lượng rau 60.000 tấn/năm nhưng khi vào vụ thu hoạch,hệ thống siêu thị chỉ tiêu thụ 15 - 20% sản lượng. “Sở Công Thương Hà Nội hỗ trợ doanh nghiệp dán tem nhãn sản phẩm OCOP qua đó hợp tác xã có thể chứng minh nguồn gốc xuất xứ sản phẩm khi đưa sản phẩm vào hệ thống siêu thị bán lẻ tiêu thụ”, ông Đua kiến nghị.

Để hỗ trợ doanh nghiệp đưa hàng vào siêu thị tiêu thụ Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao Vũ Kim Hạnh cho rằng, thời gian tới siêu thị cần phối hợp với doanh nghiệp sản xuất xây dựng các cơ chế thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm theo hướng linh hoạt trong cách thức tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt siêu thị nên hỗ trợ một phần vốn đầu tư cho đơn vị sản xuất theo chuỗi quy mô lớn mang tính vùng miền qua đó đảm bảo nguồn hàng, hạn chế tính trạng lúc thừa lúc thiếu.

Chia sẻ việc hỗ trợ doanh nghiệp nắm được những quy định của siêu thị khi ký kết mua cung ứng hàng hóa Tổng Giám đốc AEON Việt Nam Tezuka Daisuke cho hay, hiện đơn vị đã xây dựng một website để hướng dẫn các doanh nghiệp muốn đưa hàng vào Aeon có thể tiếp cận nhanh, dễ dàng, kết nối đúng với người phụ trách ngành hàng cũng như quy định của siêu thị cũng như đàm phán thêm về các điều khoản thương mại khi đưa hàng vào AEON tiêu thụ.

Thông tin về việc hỗ trợ đưa sản phẩm nhất là sản phẩm OCOP vào hệ thống siêu thị, Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam Trần Thị Phương Lan cho biết, thời gian tới hệ thống siêu thị sẽ triển khai cơ chế hỗ trợ chủ thể OCOP, cơ sở sản xuất nông sản như giảm chiết khấu xuống còn 0%, tổ chức các tuần hàng tại khuôn viên siêu thị. Đồng thời tổ chức các buổi làm việc trực tiếp giữa doanh nghiệp bán lẻ với người sản xuất để người sản xuất biết được yêu cầu, tiêu chuẩn của siêu thị.

Đồng hành đưa sản phẩm nông sản địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng, hệ thống bán lẻ, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Thế Hiệp cho biết, thời gian qua, Sở Công Thương Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp, đồng hành cùng doanh nghiệp, hợp tác xã đưa nông sản, đặc sản các địa phương vào hệ thống các siêu thị. Trong thời gian tới ngành công thương Thủ đô triển khai Kế hoạch số 277/KH-UBND ngày 14/7/2026 của UBND thành phố Hà Nội về việc triển khai đợt cao điểm 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số thành phố Hà Nội; Thu hút từ 500 doanh nghiệp sản xuất và hệ thống siêu thị trên địa bàn Hà Nội tham gia qua đó hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, làng nghề có thêm cơ hội tiếp cận hệ thống siêu thị.