Để mùa trăng trung thu tròn đầy với trẻ thơ

Tạo dựng chuỗi hoạt động trải nghiệm

Suốt từ đầu mùa trăng tháng Tám, thực hiện Kế hoạch số 297/KH-UBND ngày 30-7-2026 của UBND thành phố Hà Nội, tại nhiều xã, phường, không khí Trung thu đã rộn rã từ sân trường, nhà văn hóa đến các tuyến phố, làng cổ, di tích. Thay vì tập trung vào một chương trình văn nghệ, nhiều địa phương mở rộng không gian, tăng hoạt động trải nghiệm để trẻ em được trực tiếp tham gia.

Ở phường Sơn Tây, lễ hội Trung thu được mở rộng thành chuỗi hoạt động tạo không gian vui chơi cho người dân và gìn giữ những nét đẹp của ngày Tết truyền thống. Hội thi mô hình đèn trung thu tại phố đi bộ thành cổ có sự tham gia của các tổ dân phố, với những mô hình lấy cảm hứng từ lịch sử, văn hóa và đời sống xứ Đoài. Tại Văn Miếu Sơn Tây, Ngày hội văn hóa dân gian “Vui Tết Trung thu năm 2026” thu hút hơn 2.000 người với nhiều hoạt động như: Trò chơi dân gian, nhảy sạp, tô tượng, vẽ diều, vẽ nón, vẽ chuồn chuồn, tái hiện “trường thi xưa”. “Đêm trăng làng cổ” tại làng Đường Lâm lại đưa trẻ vào không gian trung thu giàu màu sắc truyền thống. Các em làm đèn ông sao, đèn kéo quân, nặn tò he, làm mặt nạ giấy, bánh trung thu; chơi ô ăn quan, bịt mắt bắt dê, nhảy dây... Trung thu vì thế không chỉ là lúc trẻ ngồi dưới sân khấu chờ phá cỗ, mà trở thành hành trình khám phá, nơi những ký ức được tạo nên bằng chính đôi tay của các em.

Phường Hoàn Kiếm đã chọn cách kết nối ký ức trung thu với nhịp sống đô thị hiện đại. Chuỗi hoạt động “Lưu trăng phố cổ 2026” kết nối nhiều không gian văn hóa, di tích và địa điểm trong khu phố cổ. Bên cạnh trưng bày, phục dựng đồ chơi trung thu, còn có các workshop để người tham gia tìm hiểu cách dựng khung, đan tre, bồi giấy và hoàn thiện sản phẩm. Đêm khai mạc “Phố Trăng” kết hợp biểu tượng truyền thống với công nghệ mapping, âm nhạc, trống hội, múa lân, thu hút gần 400 thiếu nhi từ các trường học và 28 tổ dân phố tham dự. Trẻ em không chỉ đứng ngoài nhìn một câu chuyện về trung thu, mà được đặt vào chính không gian kể câu chuyện ấy.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Hoàn Kiếm Nguyễn Hồng Trang chia sẻ, việc duy trì Lễ hội Trung thu Phố cổ không chỉ tạo không khí vui chơi, mà còn là cách gìn giữ ký ức đô thị, trao truyền giá trị văn hóa cho thế hệ trẻ. Theo bà Nguyễn Hồng Trang, di sản chỉ thực sự trường tồn khi được cộng đồng gìn giữ, được thế hệ trẻ tiếp nhận và sáng tạo trong đời sống hôm nay.

Điểm mới đáng chú ý là các địa phương mở rộng từ “một chương trình” thành nhiều hoạt động trung thu để trẻ có thể tham gia theo những cách khác nhau.

Khi trẻ được tự mình làm nên ngày hội trăng rằm

Để trung thu thực sự là ngày hội của trẻ em, trước hết phải bắt đầu từ những điều giản dị: Trẻ được lựa chọn, được làm, được chơi và nói lên cảm nhận của mình. Đó cũng là lý do đồ chơi truyền thống trở nên đáng chú ý trong mùa trung thu năm nay. Một chiếc đèn ông sao, đèn kéo quân, mặt nạ giấy hay con giống dân gian không đơn thuần là món đồ chơi. Đằng sau đó là vật liệu, kỹ thuật làm nghề, cách tạo hình và những câu chuyện văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Khi trẻ được nhìn nghệ nhân làm đồ chơi, được chạm vào tre, giấy, màu vẽ rồi tự tay hoàn thiện sản phẩm, khoảng cách giữa “di sản” văn hóa và đời sống được rút ngắn.

Tại Văn Miếu Sơn Tây, nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Phát trực tiếp hướng dẫn trẻ làm đồ chơi. Ông Nguyễn Tấn Phát cho rằng cách tổ chức trung thu nên lấy trẻ em làm chủ thể, để các em được tự chọn, tự làm, tự kể câu chuyện về sản phẩm của mình; người lớn, nghệ nhân, giáo viên giữ vai trò hướng dẫn và truyền cảm hứng. Các hoạt động có thể kết hợp thủ công, trò chơi dân gian, nghệ thuật, ẩm thực và khám phá di sản để trẻ trở thành những người tiếp nối, làm sống lại di sản theo cách của thế hệ mình.

Tại chuỗi hoạt động văn hóa “Lưu trăng”, Nguyễn Gia Hân - học sinh Trường Tiểu học Hoàn Kiếm, hào hứng với việc được tự tay sáng tạo những món đồ chơi trung thu truyền thống. “Với em, đó không chỉ là một món đồ chơi mang về mà còn là một trải nghiệm mới mẻ, giúp em hiểu thêm những điều trước đây chỉ biết qua sách vở”, Gia Hân bày tỏ. Từ góc nhìn nhà trường, cô giáo Hoàng Thị Thu Trang (Trường Tiểu học Hoàn Kiếm) nhấn mạnh những hoạt động trải nghiệm như vậy tạo thêm cơ hội để học sinh khám phá nét đẹp văn hóa dân tộc, đồng thời khuyến khích sự sáng tạo.

Nhưng “lấy trẻ làm trung tâm” không chỉ là cho trẻ thêm nhiều hoạt động, mà còn là bảo đảm mọi trẻ đều có cơ hội được vui. Xã Mê Linh dành 111 suất quà cho trẻ em khuyết tật, trẻ có hoàn cảnh đặc biệt; huy động thêm các nguồn lực xã hội để chăm lo cho những em còn khó khăn trong “Đêm hội Trăng rằm”. Ở xã Thuận An, sự quan tâm ấy được cụ thể hóa bằng việc trao tặng 20 chiếc xe đạp, 36 suất quà cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và hơn 1.000 suất quà trung thu cho thiếu nhi tham dự tại “Đêm hội Trăng rằm - Thắp sáng ước mơ tuổi thơ”.

Phó Chủ tịch UBND xã Thuận An Nguyễn Thanh Hương nhấn mạnh, chăm lo cho trẻ em là trách nhiệm của gia đình, nhà trường, chính quyền và toàn xã hội; cũng là dịp để cộng đồng quan tâm nhiều hơn tới những trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.

Từ những cách làm đó, trẻ được trở thành chủ thể của ngày hội, tự tay làm đồ chơi, chơi trò chơi dân gian và nghe những câu chuyện văn hóa. Để mỗi mùa trăng tháng Tám đến, các em vẫn nhớ một trung thu với những trải nghiệm đáng nhớ, được tự mình khám phá và cảm nhận. Khi ấy, trung thu không chỉ tròn trên bầu trời mà còn tròn đầy trong ký ức tuổi thơ.