Chuẩn hóa nông sản, mở rộng cánh cửa xuất khẩu

Từ vùng trồng đến thị trường quốc tế

Hợp tác xã Sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Văn Đức (xã Bát Tràng) đang từng bước nâng cao giá trị sản phẩm thông qua chuẩn hóa vùng sản xuất và mở rộng thị trường xuất khẩu. Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Văn Đức Nguyễn Văn Minh cho biết, đơn vị hiện có 220ha rau an toàn, trong đó gần 27ha được sản xuất theo quy trình đạt tiêu chuẩn VietGAP. Bên cạnh cung cấp sản phẩm cho các hệ thống siêu thị, chợ đầu mối và các tỉnh lân cận, hợp tác xã duy trì xuất khẩu hơn 300 tấn rau mỗi năm sang thị trường Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc... Đáng chú ý, cùng là sản phẩm rau muống đạt tiêu chuẩn VietGAP, nhưng giá bán tại thị trường xuất khẩu cao hơn đáng kể so với thị trường trong nước. Rau muống bán tại các siêu thị ở Hà Nội có giá khoảng 15.000 đồng/bó, trong khi sản phẩm xuất khẩu sang Hàn Quốc có thể đạt 52.000 đồng/bó.

Tương tự, Công ty TNHH Phát triển nông nghiệp và Tư vấn môi trường (DACE, phường Nghĩa Đô) đang tập trung xây dựng vùng trồng, phát triển các sản phẩm gia vị hữu cơ như gừng, nghệ, quế, hồi, tỏi, ớt, sả... Theo Giám đốc Công ty TNHH Phát triển nông nghiệp và Tư vấn môi trường Trần Văn Hiếu, DACE tổ chức sản xuất theo các tiêu chuẩn chứng nhận chất lượng, hướng tới phát triển bền vững và mở rộng thị trường xuất khẩu. Hiện sản phẩm của DACE đã được xuất khẩu sang Mỹ, một số nước châu Âu, Trung Đông, Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia... Tổng sản lượng hằng năm lên tới hàng nghìn tấn, chủ yếu là quế, hồi, gừng, nghệ và ớt.

Từ những mô hình trên có thể thấy, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất và đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu đang trở thành những yêu cầu quan trọng để nông sản Hà Nội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hà Nội có diện tích sản xuất nông nghiệp lớn, với nhiều nhóm ngành hàng có khả năng phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa và xuất khẩu. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu hiện nay gồm quế, hồi, tỏi, gừng, ớt, chè xanh, chè đen, gạo, nấm hương, mộc nhĩ... Thành phố hiện có khoảng 70 doanh nghiệp xuất khẩu nông sản sang thị trường Đông Á - một trong những khu vực xuất khẩu chính của nông sản Hà Nội. Bên cạnh đó, nông sản của Thủ đô từng bước được đưa sang các thị trường châu Âu, Mỹ, Nam Á, Đông Nam Á và Trung Đông.

Trưởng phòng Chế biến và Phát triển thị trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Nguyễn Thị Thu Hằng cho biết, thành phố Hà Nội hiện có khoảng 12.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thủy sản; trong đó có hơn 1.700 cơ sở chế biến và hơn 250 doanh nghiệp chế biến nông, lâm, thủy sản. Hà Nội đã được cấp 16 mã số vùng trồng cây ăn quả và 4 mã số cơ sở đóng gói, với công suất từ 30 đến 50 tấn/ngày/cơ sở, phục vụ xuất khẩu. Trong đó có 8 mã số vùng trồng chuối và 8 mã số vùng trồng nhãn. Cùng với xây dựng vùng nguyên liệu, thành phố chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật thông tin thị trường, các quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật quốc tế...

Chuẩn hóa để mở rộng dư địa xuất khẩu

Để hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội thường xuyên tổ chức các chương trình tập huấn, phổ biến quy định và các rào cản kỹ thuật tại những thị trường trọng điểm, cũng như thông tin về các hiệp định thương mại như FTA, EVFTA, CPTPP. Các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh nông sản cũng được tạo điều kiện tham gia các chương trình kết nối, xúc tiến thương mại, học tập, trao đổi, giới thiệu và quảng bá sản phẩm tại thị trường nước ngoài. Những hoạt động này góp phần giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc nắm bắt yêu cầu của từng thị trường, từ đó từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng và gia tăng khả năng cạnh tranh của nông sản Hà Nội trên thị trường quốc tế.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho rằng, có nhiều yếu tố tác động đến năng lực xuất khẩu nông sản, nhưng quan trọng nhất vẫn là chuẩn hóa sản phẩm. Khi sản phẩm bảo đảm an toàn, khả năng đáp ứng các yêu cầu và hàng rào kỹ thuật của thị trường nhập khẩu sẽ cao hơn, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế.

Nhằm thúc đẩy xuất khẩu nông sản Hà Nội, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục quan tâm, giới thiệu các doanh nghiệp lớn, có năng lực đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, giết mổ, chế biến, chợ đầu mối nông sản...; thường xuyên tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại, liên kết vùng và xúc tiến xuất khẩu trong lĩnh vực nông nghiệp. Bên cạnh việc tập huấn, tư vấn cho doanh nghiệp về phát triển thương hiệu, sản phẩm nông nghiệp và xây dựng chiến lược sản xuất, kinh doanh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần quan tâm hỗ trợ các địa phương, trong đó có Hà Nội, xây dựng chiến lược và định hướng sản xuất phù hợp với nhu cầu của những thị trường xuất khẩu tiềm năng.

Với việc từng bước hoàn thiện vùng nguyên liệu, chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao năng lực chế biến và tăng cường kết nối thị trường, nông sản Hà Nội đang có thêm điều kiện để nâng cao giá trị, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng nông sản quốc tế.