Kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xử lý các vi phạm, khuyết điểm trong thực hiện Nghị định 178

Chiều 21-9, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về báo cáo công tác năm 2026, dự kiến kế hoạch kiểm toán năm 2027 của Kiểm toán Nhà nước.

Báo cáo tại phiên họp, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, tổng hợp sơ bộ kết quả kiểm toán đến 30-8-2026 cho thấy hoạt động Kiểm toán Nhà nước năm 2026 có nhiều chuyển biến rất tích cực. Kiểm toán Nhà nước kiến nghị xử lý 79.651 tỷ đồng (trong đó, tăng thu ngân sách nhà nước 6.238 tỷ đồng, thu hồi và giảm chi ngân sách nhà nước 34.742 tỷ đồng, kiến nghị khác 38.671 tỷ đồng) và 4.684.646 USD (kiến nghị khác); đồng thời kiến nghị hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung một số nội dung không phù hợp với quy định của Nhà nước và thực tiễn đối với 138 văn bản (gồm 2 luật, 3 nghị định, 3 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 12 thông tư và 118 văn bản khác); kiến nghị cơ quan chức năng có thẩm quyền chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân có liên quan sai phạm phát hiện qua hoạt động kiểm toán.

So với cùng kỳ năm 2025, kết quả kiểm toán năm 2026 có sự chuyển biến rất tích cực. Trên cơ sở kết quả kiểm toán năm 2026, Kiểm toán Nhà nước đã kịp thời có văn bản kiến nghị, đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành xử lý các vi phạm, khuyết điểm, yếu kém, tháo gỡ vướng mắc, bất cập về chính sách, pháp luật như: Kiến nghị Thủ tướng Chính phủ về việc chỉ đạo, xử lý các vi phạm, khuyết điểm trong thực hiện Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và Nghị số 67/2025/NĐ-CP; đề nghị Bộ Tài chính sớm có văn bản hướng dẫn các tỉnh, thành phố về việc xác định kết dư ngân sách địa phương, kết dư ngân sách nhà nước do có sự chưa thống nhất giữa quy định của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 và Nghị định của Chính phủ về hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước năm 2025.

Kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán năm 2025 (niên độ ngân sách năm 2024) đã có chuyển biến rất tích cực: Tổng số kiến nghị xử lý tài chính, kiến nghị khác đã thực hiện đến ngày 30-8-2026 là 29.942,1/41.039,27 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 72,96% (cùng kỳ năm 2025 đạt 58%) và 109.085.841/129.242.469,9 USD đạt tỷ lệ 84,4%; thực hiện ban hành, sửa đổi 42/201 văn bản; có 27/53 kiến nghị về trách nhiệm tập thể, cá nhân đã được thực hiện.

Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, tổng số nhiệm vụ kiểm toán năm 2027 là 139 nhiệm vụ kiểm toán, bảo đảm kiểm toán quyết toán ngân sách bộ, cơ quan trung ương, địa phương đạt tỷ lệ 100% số bộ, cơ quan trung ương, địa phương; kiểm toán chuyên đề, hoạt động, môi trường, công nghệ thông tin đạt mục tiêu tỷ lệ 39% tổng số cuộc kiểm toán năm 2027.

Về dự kiến kế hoạch kiểm toán, Kiểm toán Nhà nước sẽ kiểm toán việc quản lý, sử dụng ngân sách 9 bộ, cơ quan trung ương, đơn vị và báo cáo quyết toán của 34 bộ, cơ quan trung ương bao gồm cả các tổ chức nghề nghiệp (đạt 100% đầu mối kiểm toán các bộ, cơ quan trung ương).

Kiểm toán tại 34 địa phương, trong đó kiểm toán đồng thời ngân sách địa phương và báo cáo quyết toán ngân sách địa phương năm 2025 tại 26 địa phương và kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách địa phương năm 2025 của 8 địa phương (kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách địa phương 34/34 tỉnh, đạt tỷ lệ 100%).

Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho rằng, với quy mô 139 nhiệm vụ kiểm toán, trong đó nhiều chuyên đề có phạm vi rộng. Từ đó, đề nghị Kiểm toán Nhà nước tiếp tục rà soát theo hướng giảm đầu mối, tăng chiều sâu và tính liên thông; không tổ chức nhiều đoàn kiểm toán tại một địa phương trong cùng một thời điểm.

Ưu tiên bố trí nguồn lực thực hiện kiểm toán quyết toán ngân sách nhà nước năm 2026 và các chuyên đề kiểm toán lớn, lĩnh vực rủi ro cao và các nhiệm vụ trực tiếp phục vụ hoạt động giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội; chủ động bố trí nguồn lực dự phòng cho nhiệm vụ phát sinh.

Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị tiếp tục nâng tỷ trọng hoạt động kiểm toán chuyên đề, kiểm toán công nghệ thông tin, truyền thông, môi trường; bảo đảm mỗi chuyên đề có mục tiêu rõ ràng, có sản phẩm, có giá trị cho công tác quản lý và giám sát; tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng của đội ngũ kiểm soát chất lượng kế toán…

Kiểm toán cần cung cấp cho Quốc hội những thông tin độc lập, khách quan, có chiều sâu, có giá trị trong các hoạt động lập pháp, giám sát quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước. Từ đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Kiểm toán Nhà nước phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội ngay từ khâu xây dựng kế hoạch, qua đó xác định những vấn đề kiểm toán bảo đảm trọng tâm, trúng và đúng.

Nhấn mạnh Kiểm toán Nhà nước cần nâng cao chất lượng kiến nghị hoàn thiện thể chế, đồng chí Trần Thanh Mẫn xem đây là nhiệm vụ cần có chuyển biến rõ nét trong năm 2027.