Thủ tướng Lê Minh Hưng: Thể chế phải mở đường cho phát triển

Tham dự phiên họp có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, thành viên Chính phủ, lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan của Quốc hội.

Tại phiên họp, Chính phủ cho ý kiến đối với 8 dự án luật, nghị quyết, gồm: Luật Đất đai (sửa đổi); Luật Nhà ở (sửa đổi); Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư; Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 107/2023/QH15; Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi); Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi).

Các đại biểu tập trung thảo luận những nội dung còn có ý kiến khác nhau, phương án xử lý và những vấn đề cần Chính phủ quyết định. Việc xây dựng, hoàn thiện các dự án luật, nghị quyết được đặt trong yêu cầu bám sát đường lối, chủ trương của Đảng, các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, các nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ; đồng thời làm rõ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn của những nội dung đề xuất thể chế hóa.

Tinh thần chung được xác định là chỉ luật hóa những vấn đề đã rõ, được thực tiễn kiểm nghiệm, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và khả thi của hệ thống pháp luật.

Khẩn trương hoàn thiện các dự án luật

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các Bộ trưởng trực tiếp chỉ đạo tiếp thu đầy đủ, nghiêm túc các ý kiến xác đáng của thành viên Chính phủ, ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp và kết luận tại phiên họp.

Các bộ khẩn trương hoàn thiện toàn bộ hồ sơ các dự án luật, nghị quyết để lấy ý kiến thành viên Chính phủ, báo cáo Phó Thủ tướng phụ trách trước ngày 21-9-2026. Đồng thời, chủ động phối hợp với các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan liên quan trong quá trình thẩm tra, tiếp thu, chỉnh lý các dự án luật, nghị quyết trình Kỳ họp thứ 2.

Nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, thể chế phải đi trước một bước, mở đường cho phát triển; quyết tâm xử lý triệt để các chồng chéo, bất cập, khơi thông và sử dụng hiệu quả nguồn lực, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Đối với dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Thủ tướng khẳng định đây là dự án luật đặc biệt quan trọng, tác động trực tiếp, sâu rộng đến đời sống kinh tế, chính trị, xã hội, được nhân dân, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đặc biệt quan tâm.

Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát toàn diện dự thảo, nhất là những nội dung còn ý kiến khác nhau; bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của cấp có thẩm quyền. Dự thảo cũng cần được rà soát để bảo đảm đồng bộ, thống nhất với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và các luật liên quan.

Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh xây dựng, kết nối thông tin, dữ liệu đất đai theo nguyên tắc minh bạch tối đa nhằm thúc đẩy giao dịch trên thị trường; rà soát các quy định về phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo nguyên tắc một đầu mối, một cửa.

Với dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Bộ Xây dựng được giao tiếp tục rà soát, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng; lắng nghe ý kiến người dân, doanh nghiệp để hoàn thiện cơ chế về thời hạn sử dụng nhà chung cư, các loại hình nhà ở cho thuê và cơ chế tài chính đi kèm.

Thủ tướng yêu cầu đơn giản hóa thủ tục đầu tư, phát triển và tiếp cận nhà ở, đáp ứng nhu cầu có nơi ở ổn định, lâu dài của người dân; quy định rõ tiêu chí khung về hạn chế phân lô bán nền, ngăn ngừa hành vi đầu cơ. Đồng thời, báo cáo Quốc hội đề xuất thí điểm cơ chế Nhà nước mua lại dự án nhà ở thương mại của chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng.

Đối với Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện cơ chế để thị trường bất động sản trở thành kênh phân bổ đất đai công khai, minh bạch, lành mạnh, ổn định và bền vững.

Dự thảo cần xác định rõ tiêu chí nhận diện hành vi đầu cơ, thao túng thị trường; hoàn thiện cơ chế bảo đảm giá trị còn lại của hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai qua tài khoản bảo đảm; rà soát điều kiện kinh doanh, trình tự giao dịch, huy động vốn và trách nhiệm công khai thông tin.

Cùng với đó, cần quy định rõ việc kết nối, chia sẻ dữ liệu về bất động sản với dữ liệu đất đai, quy hoạch, thuế, công chứng, dân cư, tín dụng, bảo đảm an toàn pháp lý và quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia thị trường, nhất là người mua nhà.

Về dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), Thủ tướng đề nghị Bộ Tài chính đánh giá việc hợp nhất thực chất quy trình ngân sách nhà nước và đầu tư công, khắc phục triệt để giao thoa, chồng chéo, giảm tầng nấc và thủ tục.

Dự thảo cần phân định rõ ngân sách trung ương, ngân sách địa phương, chi đầu tư và chi thường xuyên; bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương và tính chủ động của ngân sách địa phương. Đồng thời, hoàn thiện quy định về đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, hiệu quả đầu tư khi quyết định chương trình, dự án, gắn với kiểm tra, giám sát, công khai, minh bạch và chuyển đổi số trong quản lý, sử dụng nguồn lực công.

Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Thủ tướng yêu cầu rà soát, tháo gỡ các rào cản, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách; bảo đảm ổn định, minh bạch, dễ thực hiện và đối xử công bằng, nhất quán giữa các nhà đầu tư.

Chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư cần được hoàn thiện nhằm thu hút các dự án chất lượng cao, công nghệ cao, có chuyển giao công nghệ, liên kết với doanh nghiệp trong nước; đồng thời xử lý dứt điểm chồng chéo với pháp luật về đất đai, xây dựng, quy hoạch, đấu thầu và môi trường.

Với dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 107/2023/QH15 về áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu, Bộ Tài chính được giao bảo đảm thống nhất với pháp luật về đầu tư, thuế thu nhập doanh nghiệp và doanh nghiệp; rà soát khái niệm, đối tượng, phương pháp, thủ tục áp dụng phù hợp với tiêu chuẩn, hướng dẫn có liên quan của OECD và thực tiễn Việt Nam. Đồng thời, đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ nhưng bảo đảm quản lý thu đúng, đủ, kịp thời.

Đối với Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an rà soát để bảo đảm thống nhất với Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự và pháp luật liên quan; quy định rõ phạm vi, điều kiện, trình tự và trách nhiệm trong ủy quyền giữa Thủ trưởng Cơ quan điều tra với Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra và Điều tra viên trung cấp, cao cấp là Trưởng hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã.

Việc hoàn thiện dự thảo phải bảo đảm chặt chẽ, khả thi, không làm giảm trách nhiệm của người đứng đầu và bảo vệ quyền con người, quyền công dân theo Hiến pháp, pháp luật.

Đối với dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi), Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng và phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”; làm rõ chủ thể, nội dung, hình thức, trình tự thực hiện dân chủ và trách nhiệm giải trình, bảo đảm dân chủ thực chất, khả thi, phù hợp mô hình tổ chức bộ máy mới.

Thủ tướng yêu cầu các Bộ trưởng tập trung tối đa nguồn lực để hoàn thiện các dự án luật dự kiến trình Kỳ họp thứ 2, bảo đảm chất lượng, tiến độ. Đối với các dự án luật, nghị quyết đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, các Bộ trưởng, Trưởng ngành cần tập trung xây dựng, hoàn thiện các nghị định, thông tư quy định chi tiết 14 luật, 1 nghị quyết, không để tái diễn tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết, phát sinh khoảng trống pháp lý.

Xử lý ngay những vấn đề cấp bách

Cũng tại phiên họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo một số nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách về kinh tế - xã hội, nhấn mạnh trách nhiệm của Bộ trưởng các Bộ: Tài chính, Công Thương, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường và Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Trên cơ sở kết quả đạt được trong 8 tháng, các bộ, ngành cần tiếp tục đánh giá tình hình, làm việc với địa phương, tham mưu các Phó Thủ tướng chỉ đạo thúc đẩy đầu tư công, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đưa các dự án tồn đọng, kéo dài đi vào hoạt động; bảo đảm tiến độ các dự án, công trình trọng điểm, nhất là trong lĩnh vực hạ tầng, giao thông, khoa học công nghệ, năng lượng.

Thủ tướng yêu cầu tiếp tục giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn. Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng trực tiếp chỉ đạo Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương đánh giá kỹ tình hình, diễn biến, nhất là điều hành giá xăng dầu, điện.

Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp Bộ Công Thương, các cơ quan, địa phương đánh giá sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng hàng hóa xuất khẩu; rà soát tổng thể tình hình doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, tập trung kiến nghị xử lý ngay khó khăn, bất cập, tạo điều kiện thúc đẩy sản xuất, kinh doanh.

Thủ tướng yêu cầu công khai các biện pháp về thuế thu nhập doanh nghiệp có thể trình Quốc hội vào cuối năm nay, qua đó tăng lòng tin của doanh nghiệp vào chính sách hỗ trợ của Nhà nước và tạo điều kiện để doanh nghiệp yên tâm mở rộng sản xuất.

Về xăng dầu và điện, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương bám sát tình hình, bảo đảm dự trữ, cung ứng đầy đủ từ nay đến cuối năm; khẩn trương trình sửa đổi Nghị định 83 của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu và Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, bổ sung.

Bộ Công Thương được giao trình đề án tổng thể về cơ cấu lại ngành điện; Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp Bộ Công Thương trình đề án cơ cấu lại Tập đoàn Điện lực Việt Nam, bảo đảm cắt giảm các khâu trung gian, nâng cao chất lượng, hiệu quả cung ứng điện.

Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu xử lý ngay tình trạng thiếu sách giáo khoa. Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu tiếp tục chỉ đạo, Bộ Giáo dục và Đào tạo phải giải quyết, có thời hạn cụ thể và xử lý triệt để, dứt điểm trong thời gian ngắn nhất.

Về cung ứng suất ăn học đường, Thủ tướng nêu rõ còn nhiều bất cập, chưa bảo đảm chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm. Bộ Giáo dục và Đào tạo được yêu cầu làm việc với các địa phương; đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm của địa phương, nhất là chính quyền cơ sở, trong chăm lo học sinh, bảo đảm đúng tinh thần Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Trong lĩnh vực y tế, Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tiếp tục chỉ đạo. Bộ Y tế chịu trách nhiệm rà soát kỹ dự án luật sửa đổi một số luật trong lĩnh vực y tế; Bộ Tư pháp, Bộ Công an và Thanh tra Chính phủ tham gia ý kiến.

Yêu cầu đặt ra là tạo đột phá trong phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả, không tạo kẽ hở cho vi phạm, chấm dứt lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm; cắt giảm các khâu trung gian trong cung ứng thuốc và thiết bị y tế, để các cơ sở y tế và người bệnh được tiếp cận thuốc, thiết bị y tế với giá phù hợp, chất lượng cao.