An toàn bữa ăn học đường - trách nhiệm từ toàn hệ thống
Hơn 1,18 triệu học sinh Hà Nội đang dùng bữa ăn bán trú mỗi ngày trong năm học 2026-2027. Sau mỗi khay cơm là cả một hành trình từ nguồn thực phẩm đến căn bếp học đường, nơi từng khâu đều cần được kiểm soát để bảo đảm an toàn và dinh dưỡng.
Giữ an toàn cho bữa ăn không thể chỉ trông vào một lần lựa chọn nhà cung cấp. Hà Nội đang siết kiểm soát từ nguồn thực phẩm, đơn vị cung ứng đến quá trình tổ chức ngay tại trường học.
Ngày 10-9, UBND thành phố ban hành Quyết định số 4885/QĐ-UBND, thành lập 3 Đoàn kiểm tra liên ngành về công tác tổ chức bữa ăn bán trú tại các cơ sở giáo dục. Đợt kiểm tra được thực hiện từ ngày 10-9-2026 đến hết ngày 31-5-2027.
Các đoàn kiểm tra không chỉ dừng ở việc xem hồ sơ. Điều kiện tổ chức bữa ăn tại trường, cơ sở cung cấp thực phẩm sẽ được kiểm tra trực tiếp; hợp đồng, chứng từ được đối chiếu với việc thực hiện thực tế.
Nguồn thực phẩm cũng được truy xuất trên HanoiCheck, qua đó đối chiếu thông tin về đơn vị cung cấp, hồ sơ và nguồn gốc thực phẩm. Những trường hợp vi phạm sẽ được yêu cầu khắc phục, xử lý theo thẩm quyền hoặc chuyển cơ quan chức năng xử lý.
Từ khâu lựa chọn nhà cung cấp đến khi suất ăn được đưa tới học sinh, từng mắt xích đều được đặt trong một chuỗi kiểm soát. Nhưng phía sau những quy định của thành phố, hiệu quả cuối cùng lại được đo bằng những việc rất cụ thể diễn ra mỗi ngày tại trường học.
Tại phường Dương Nội, năm học 2026-2027 có hơn 17.000 học sinh theo học ở ba cấp Mầm non, Tiểu học và THCS. Cùng với nhiệm vụ nâng cao chất lượng giáo dục, địa phương chú trọng bảo đảm an toàn thực phẩm tại các bếp ăn bán trú, thực hiện theo hướng dẫn của Ban Chỉ đạo công tác an toàn thực phẩm thành phố Hà Nội.
Công tác kiểm tra được duy trì trong suốt quá trình cung ứng, thay vì chỉ tập trung vào thời điểm lựa chọn đơn vị cung cấp.
Như vậy, trách nhiệm được đặt xuyên suốt: nhà cung cấp phải thực hiện đúng cam kết; nhà trường kiểm tra ngay khi tiếp nhận; chính quyền địa phương theo dõi, giám sát và kiểm tra quá trình thực hiện.
Ở Trường Tiểu học Lê Quý Đôn, phường Dương Nội, 2.698 học sinh đăng ký ăn bán trú. Để hàng nghìn suất ăn mỗi ngày được đưa đến học sinh an toàn, nhà trường tổ chức nhiều bộ phận cùng tham gia kiểm soát.
Sau khi đơn vị cung cấp suất ăn, nguyên liệu và nước uống được lựa chọn, nhà trường thực hiện tiếp nhận, kiểm tra và giám sát theo quy định. Ban quản lý bữa ăn bán trú có sự tham gia của Ban Giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, các tổ trưởng và phụ huynh học sinh.
Tổ trực thực phẩm tiếp nhận hàng ngày; các bộ phận phụ trách bán trú theo dõi bữa trưa, bữa phụ và thời gian nghỉ của học sinh.
Bà Teo Thị Thanh Mai, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Quý Đôn, cho biết sự tham gia của phụ huynh góp phần tăng tính công khai, minh bạch trong tổ chức bữa ăn. Phụ huynh có thể trực tiếp quan sát, giám sát những khâu liên quan đến thực phẩm và suất ăn, đồng thời phản ánh với nhà trường khi có vấn đề cần làm rõ.
Với chị Nguyễn Thị Hương, phụ huynh có con ăn bán trú từ lớp 1 tại trường, việc trực tiếp tham gia giám sát giúp chị có thêm cơ sở để theo dõi chất lượng bữa ăn. Từ nguồn gốc thực phẩm, quá trình chế biến đến việc chia suất, những gì phụ huynh có thể quan sát và kiểm chứng giúp sự yên tâm trở nên cụ thể hơn.
Cũng với cách tiếp cận ấy, tại xã Ô Diên, việc kiểm soát được đưa xuống từng thao tác ngay khi suất ăn được chuyển tới trường.
Ở Trường Tiểu học Tân Lập, các suất ăn được kiểm đếm, đối chiếu với thực đơn, kiểm tra cảm quan và cân một số suất để xác định định lượng trước khi chuyển xuống các lớp.
Những thao tác tưởng như nhỏ ấy giúp nhà trường đối chiếu suất ăn thực tế với yêu cầu đã thống nhất cùng đơn vị cung cấp. Khi phát sinh vấn đề, nhà trường trao đổi trực tiếp với đơn vị cung cấp để kịp thời xử lý.
Cô giáo Nguyễn Thị Thanh Thủy, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tân Lập, cho biết nhà trường xác định kiểm soát bữa ăn bán trú là nhiệm vụ quan trọng bởi liên quan trực tiếp đến sức khỏe học sinh. Các bộ phận được phân công phối hợp kiểm tra, cùng Ban đại diện cha mẹ học sinh tham gia giám sát.
Từ chính quyền địa phương, nhà trường, đơn vị cung cấp đến phụ huynh, mỗi lực lượng đảm nhận một mắt xích. Hồ sơ xác định đơn vị cung cấp; dữ liệu hỗ trợ truy xuất; kiểm tra thực tế xác nhận việc thực hiện; còn nhà trường và phụ huynh cùng theo dõi bữa ăn diễn ra mỗi ngày.
Một bữa ăn an toàn không chỉ bắt đầu từ nguồn thực phẩm rõ ràng. Từ tiếp nhận, bảo quản, chế biến đến chia suất, mỗi công đoạn đều phải đáp ứng những yêu cầu cụ thể; kiểm thực ba bước, lưu mẫu và hồ sơ an toàn thực phẩm phải được thực hiện đầy đủ.
Các cơ sở giáo dục phải thực hiện việc tiếp nhận, bảo quản, chia suất ăn; kiểm thực ba bước, lưu mẫu và lưu trữ hồ sơ an toàn thực phẩm. Đơn vị cung cấp và thực đơn hằng ngày cần được công khai để cha mẹ học sinh phối hợp giám sát.
Ông Vũ Cao Cương, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội
Công khai vì thế cũng trở thành một phần của kiểm soát. Khi biết thực đơn, đơn vị cung cấp và có thể theo dõi quá trình tổ chức bữa ăn, phụ huynh có thêm cơ sở để giám sát và phản hồi. Ở khâu đầu vào, yêu cầu về nguồn gốc thực phẩm được đặt lên hàng đầu.
Bởi vậy, phía sau một suất ăn đến tay học sinh là cả một chuỗi trách nhiệm: từ lựa chọn đơn vị cung cấp, kiểm soát nguyên liệu, tiếp nhận, bảo quản, chế biến, định lượng, chia suất đến kiểm thực và lưu mẫu.
Hơn 1,18 triệu học sinh, mỗi ngày là hàng triệu khẩu phần được chuẩn bị và phục vụ. Với quy mô ấy, an toàn bữa ăn không thể là câu chuyện của riêng căn bếp hay một lần kiểm tra. Đó là trách nhiệm được nối dài từ thành phố đến cơ sở, nguồn thực phẩm đến bàn ăn, để mỗi bữa cơm học đường không chỉ đủ đầy dinh dưỡng mà còn gửi theo đó sự an tâm của mỗi gia đình.
Nội dung: Đỗ Duẩn | Thiết kế: Đức Hà
