Xã Mê Linh đưa sản phẩm làng nghề lên không gian số
Thời gian qua, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi cách người dân xã Mê Linh quảng bá, bán hàng và tiếp cận thị trường. Với cách làm “cầm tay chỉ việc”, chính quyền xã không chỉ đưa công nghệ đến gần người dân, mà còn tạo thêm cơ hội nâng giá trị sản phẩm làng nghề, mở rộng thị trường, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Số hóa cách làm, mở rộng đầu ra
Chủ vườn hoa Nguyễn Thị Tin ở thôn Hạ Lôi (xã Mê Linh) giờ đây không chỉ quan tâm đến thời vụ, chất lượng hoa, mà còn chú ý cách đưa sản phẩm đến khách hàng qua các nền tảng số. Theo chị Tin, trước đây, việc tiêu thụ hoa chủ yếu dựa vào thị trường truyền thống. Nay, mạng xã hội mở thêm kênh quảng bá, giúp người trồng hoa tiếp cận khách hàng ở xa mà không nhất thiết phải trực tiếp tìm đến vườn.
“Khách hàng có thể xem hoa qua điện thoại, hỏi giá, đặt hàng trước. Nếu biết cách giới thiệu sản phẩm trên mạng, người trồng hoa có thêm cơ hội tìm khách, chủ động hơn trong tiêu thụ” - chị Nguyễn Thị Tin chia sẻ.
Câu chuyện của chị Tin cho thấy một thay đổi đáng kể ở vùng chuyên canh hoa Mê Linh. Công nghệ số không thay thế kinh nghiệm của người nông dân, nhưng giúp sản phẩm của họ có thêm cơ hội đi xa.
Giữa tháng 8-2026, UBND xã Mê Linh tổ chức livestream giới thiệu sản phẩm OCOP “Hoa tươi bất tử 3T Mê Linh”. Lãnh đạo xã cùng hộ kinh doanh trực tiếp giới thiệu sản phẩm, chia sẻ câu chuyện sản xuất, quy trình làm hoa và hướng dẫn người tiêu dùng tiếp cận các kênh mua hàng chính thức.
Chủ hộ kinh doanh hoa khô 3T Nguyễn Như Thuần ở thôn Đông Cao cho biết, đây là phương thức quảng bá có sức lan tỏa mới. Người tiêu dùng không chỉ nhìn thấy sản phẩm mà còn được nghe câu chuyện phía sau - từ nguyên liệu, công sức của người làm nghề đến giá trị văn hóa, kinh tế của làng nghề. Đưa sản phẩm lên môi trường số cũng giúp cơ sở có thêm kênh quảng bá, tìm kiếm khách hàng.
Phó Chủ tịch UBND xã Mê Linh Trần Sỹ Đạt cho biết, địa phương có nhiều sản phẩm OCOP 3-4 sao như hoa cây cảnh, bưởi đỏ Đông Cao, củ cải, rau an toàn... Thời gian tới, xã tiếp tục tổ chức 15 phiên livestream trên Facebook, TikTok, YouTube, Zalo và các nền tảng thương mại điện tử, từng bước đưa sản phẩm địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng.
Như vậy, chuyển đổi số đang được đưa trực tiếp vào khâu sản xuất, quảng bá và tiêu thụ - những mắt xích quyết định sức cạnh tranh của sản phẩm làng nghề. Khi một sản phẩm có thể được giới thiệu, kết nối và giao dịch trên không gian số, khoảng cách giữa người sản xuất với thị trường cũng được rút ngắn.
Không để người dân đứng ngoài cuộc chuyển đổi số
Không chỉ đưa sản phẩm lên mạng, xã Mê Linh còn triển khai các giải pháp hỗ trợ tiểu thương thay đổi phương thức kinh doanh. Tại chợ Yên, mô hình “Chợ số 4.0 - tuyến phố văn minh thanh toán không dùng tiền mặt” được triển khai. Các tiểu thương được hỗ trợ mở tài khoản ngân hàng, cài đặt Mobile Banking và sử dụng mã QR trong thanh toán.
Xã Mê Linh đặt mục tiêu 100% hộ kinh doanh được tuyên truyền, hướng dẫn về chuyển đổi số; 95% hộ kinh doanh được cấp mã QR thanh toán không dùng tiền mặt và 15% hộ kinh doanh cố định có gian hàng trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội hoặc nền tảng số bán hàng.
Cùng với đó, xã Mê Linh phối hợp Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội tổ chức tập huấn quản trị rủi ro pháp lý cho hộ kinh doanh; hướng dẫn về thuế, hóa đơn, hợp đồng, lao động, sở hữu trí tuệ và sử dụng các phần mềm quản lý thuế. Mục tiêu là từng bước đưa hoạt động kinh doanh vào nền nếp, minh bạch, chuyên nghiệp.
Ở khu dân cư, các Tổ chuyển đổi số cộng đồng được kiện toàn, trực tiếp hỗ trợ người dân tại cơ sở. Xã xây dựng mô hình “Thôn số”, thành lập 18 nhóm trên nền tảng iHanoi; triển khai mô hình “Nhà văn hóa số - Trung tâm kết nối cộng đồng số”; lắp đặt miễn phí internet tại các nhà văn hóa thôn.
Cách làm này cho thấy chuyển đổi số ở Mê Linh không dừng ở việc đưa một vài sản phẩm lên mạng hay khuyến khích người dân sử dụng mã QR. Chính quyền đang từng bước hình thành một hệ sinh thái số từ quản lý, tương tác cộng đồng đến sản xuất, kinh doanh.
Tuy nhiên, Phó Chủ tịch UBND xã Mê Linh Trần Sỹ Đạt cũng thẳng thắn nhìn nhận, kỹ năng số của một bộ phận người dân, nhất là người cao tuổi, còn hạn chế; hạ tầng và nguồn lực phổ cập kỹ năng số chưa đồng bộ. Đây là điểm nghẽn không thể giải quyết chỉ bằng việc đưa thêm nền tảng hay ứng dụng mới.
Thực tế triển khai cho thấy, khi được hướng dẫn cụ thể, người dân bắt đầu nhìn thấy lợi ích thiết thực từ công nghệ. Mã QR giúp giao dịch nhanh hơn; livestream giúp sản phẩm tiếp cận khách hàng ở xa; gian hàng trực tuyến mở thêm thị trường cho cơ sở sản xuất. Từ những thay đổi nhỏ trong cách làm ăn, công nghệ dần trở thành công cụ quen thuộc trong đời sống kinh tế ở cơ sở.
Chuyển đổi số, vì thế, không chỉ là câu chuyện của máy móc, nền tảng hay ứng dụng. Hiệu quả cuối cùng phải được đo bằng việc người dân có sử dụng được hay không, sản phẩm có bán được nhiều hơn hay không và hộ kinh doanh có làm ăn minh bạch, chuyên nghiệp hơn hay không.
Với Mê Linh, đưa công nghệ vào làng nghề chính là đưa thị trường đến gần hơn với người sản xuất. Khi chính quyền tiếp tục làm tốt vai trò dẫn dắt, hỗ trợ theo hướng “cầm tay chỉ việc”, chuyển đổi số sẽ không còn là khái niệm xa lạ mà trở thành một phương thức sản xuất, kinh doanh mới, góp phần nâng giá trị sản phẩm đặc trưng và sức cạnh tranh của địa phương.