Tạo chuyển biến thực chất trong quản lý và sử dụng đất đai
Thành phố Hà Nội chuyển từ tư duy “quản lý quỹ đất hiện có” sang “chủ động tạo lập và phát triển quỹ đất để tạo nguồn lực cho phát triển”; gắn tạo lập quỹ đất với các tuyến đường sắt đô thị, đường vành đai, trục giao thông chiến lược và các khu vực chỉnh trang, tái thiết đô thị.
Sáng 15-9, Thành ủy Hà Nội tổ chức Hội nghị quán triệt và triển khai các kế hoạch, chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV và một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị.
Tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường đã trình bày Chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy triển khai thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW, ngày 28-7-2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV "Về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan".
Rà soát toàn diện, tháo gỡ các điểm nghẽn
Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường cho biết, Chương trình hành động của thành phố cụ thể hóa các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp trong Nghị quyết số 21-NQ/TW thành các nhiệm vụ phù hợp với đặc điểm, điều kiện thực tiễn của thành phố; gắn hoàn thiện chính sách, pháp luật đất đai với yêu cầu xây dựng và phát triển Thủ đô nhanh, bền vững, văn minh, hiện đại.
Quan trọng hơn, thành phố nhận diện đầy đủ những bất cập, chồng chéo, mâu thuẫn, khoảng trống của pháp luật; tạo chuyển biến thực chất trong quản lý và sử dụng đất đai; khơi thông, huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai; khắc phục tình trạng đất đai bị sử dụng lãng phí, kém hiệu quả, bỏ hoang, dự án chậm triển khai, tồn đọng kéo dài…
Trong năm 2026, thành phố đặt ra 7 nhiệm vụ cụ thể, trong đó, tập trung hoàn thành việc nghiên cứu, quán triệt Nghị quyết số 21-NQ/TW trong toàn Đảng bộ; hoàn thành rà soát bước đầu hệ thống văn bản của Trung ương và thành phố liên quan đến đất đai; xác định các nhóm quy định còn bất cập, chồng chéo, mâu thuẫn hoặc chưa phù hợp thực tiễn.
Đặc biệt, thành phố sẽ xây dựng danh mục các vấn đề, vướng mắc và kiến nghị sửa đổi, bổ sung pháp luật về đất đai và các luật có liên quan từ thực tiễn; rà soát toàn bộ các dự án sử dụng đất chậm triển khai, tồn đọng kéo dài; xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và hướng xử lý đối với từng dự án.
Bên cạnh đó, thành phố tập trung hoàn thiện thể chế, giải quyết dứt điểm các nội dung tồn tại trong quản lý, sử dụng đất nông nghiệp, đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích; đất nông, lâm trường; đất rừng; đất quốc phòng, an ninh bàn giao cho địa phương...
Thành phố hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai, chuẩn hóa, làm sạch và cập nhật dữ liệu phục vụ quản lý thống nhất trên địa bàn; rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy, nhân lực; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất; hiện đại hóa và số hóa cung cấp dịch vụ công, cải cách thủ tục hành chính về đất đai.
Giai đoạn 2027-2030, Hà Nội phấn đấu hoàn thiện hệ thống văn bản thuộc thẩm quyền của thành phố, bảo đảm đồng bộ với Luật Đất đai sửa đổi và các luật được sửa đổi theo Nghị quyết số 21-NQ/TW; nâng cao hiệu quả quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất, đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xác định giá đất.
Thành phố cũng đặt mục tiêu cơ bản xử lý các dự án chậm triển khai, tồn đọng kéo dài theo từng nhóm nguyên nhân; nâng cao hiệu quả khai thác quỹ đất do Nhà nước quản lý và quỹ đất hình thành sau các dự án hạ tầng; hoàn thành hệ thống dữ liệu đất đai đồng bộ, liên thông với dữ liệu quy hoạch, dân cư, thuế, tài chính; khắc phục triệt để tình trạng sử dụng đất lãng phí, để đất hoang, ô nhiễm và những hạn chế, vướng mắc do lịch sử để lại...
6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm
Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường cho biết, Chương trình hành động của Thành uỷ thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW nêu cụ thể 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp.
Nhóm 1, các cấp ủy đảng chỉ đạo, quán triệt, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân; bảo đảm thống nhất nhận thức về quản lý và sử dụng đất trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên.
Nhóm 2, được cụ thể hóa thành 8 nội dung trọng tâm, gồm: Tổng kết thực tiễn, rà soát và đề xuất sửa đổi pháp luật; hoàn thiện cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền của thành phố; về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; về chính sách giá đất và tài chính đất đai; tạo lập, phát triển và khai thác hiệu quả quỹ đất; xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai, tồn đọng kéo dài.
Nhóm 3, thành phố quyết tâm hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn trong tháng 10-2026, tiếp tục rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính về đất đai; cắt giảm tối đa khâu trung gian, giảm thời gian giải quyết và chi phí tuân thủ; thực hiện thống nhất cơ chế tiếp nhận, giải quyết và trả kết quả trên môi trường điện tử; mở rộng dịch vụ công trực tuyến toàn trình.
Cùng với đó, thành phố kiện toàn hệ thống cơ quan quản lý đất đai theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền; tăng cường phân cấp đi đôi với kiểm tra, giám sát...
Nhóm 4, tăng cường thanh tra, kiểm tra việc quản lý, sử dụng đất, tập trung các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan thanh tra, kiểm tra, kiểm toán trong phát hiện, xử lý vi phạm; xử lý nghiêm minh, kịp thời, đúng pháp luật; nâng cao chất lượng tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai, giải quyết dứt điểm ngay từ cơ sở; tăng cường đối thoại, hòa giải, hạn chế khiếu kiện đông người, kéo dài, vượt cấp…
Nhóm 5, rà soát toàn diện hiện trạng quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường quốc doanh; xác định rõ diện tích không đầu tư, diện tích giao khoán không đúng đối tượng, diện tích bị lấn, chiếm, tranh chấp; xây dựng phương án thu hồi đất giao địa phương quản lý; giao đất, cho thuê đất, cấp Giấy chứng nhận theo quy định.
Rà soát quỹ đất cơ quan, trụ sở dôi dư, đất sau cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước, dự án tồn đọng kéo dài, cơ sở sản xuất đã di dời khỏi nội thành; kiên quyết thu hồi các khu đất sử dụng không đúng mục đích, hoang hóa, lãng phí hoặc chậm đưa đất vào sử dụng.
Nhóm 6, đổi mới hình thức, nội dung và đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai để nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, đảng viên, người dân và doanh nghiệp.
Các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền và người đứng đầu tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng và thực thi chính sách, pháp luật về đất đai; chịu trách nhiệm nếu để các tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý vi phạm pháp luật, trục lợi, gây thất thoát, sử dụng lãng phí đất đai.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường cho biết thêm, thời gian qua, thành phố tập trung lãnh đạo, chỉ đạo giải quyết các tồn tại, vướng mắc kéo dài trong quản lý đất đai, nhất là giải phóng mặt bằng, giao đất dịch vụ, đất nông, lâm trường, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và xử lý các dự án chậm triển khai.
Trong công tác giải phóng mặt bằng, thành phố triển khai 1.428 dự án, gồm 1.281 dự án trong ngân sách và 147 dự án ngoài ngân sách. Thành phố tập trung vào các công trình trọng điểm, các tuyến đường Vành đai, đường kết nối và 7 cầu vượt sông. Nhờ công tác chỉ đạo quyết liệt, tháo gỡ khó khăn, các dự án cơ bản hoàn thành và đang hoàn thành theo tiến độ. Công tác giải phóng mặt bằng cơ bản không còn là điểm nghẽn làm chậm tiến độ dự án.
Đối với cơ sở dữ liệu đất đai, toàn thành phố có 4,9 triệu thửa đất. Sau chiến dịch 45 ngày, Hà Nội từ vị trí thứ 25/34 tỉnh, thành phố vào tháng 6-2026 đã vươn lên thứ 6/34 tỉnh, thành phố.
Đến nay, cơ sở dữ liệu đã hoàn thành đối với 3,5 triệu thửa, trong đó, 2,5 triệu thửa có dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”. Thành phố quyết tâm hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai trong tháng 10-2026.