Phát huy vai trò hạt nhân, dẫn dắt, lan tỏa vùng

Đặt Hà Nội trong tổng thể phát triển quốc gia và không gian liên kết vùng

Tại Hội nghị quán triệt và triển khai các kế hoạch, chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV và một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị được tổ chức sáng 15-9, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn cho biết, Nghị quyết số 27-NQ/TW là nghị quyết có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc đổi mới tư duy phát triển đất nước, tổ chức lại không gian phát triển, khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng địa phương. Đồng thời, Nghị quyết mở ra yêu cầu và không gian phát triển mới đối với Hà Nội - Thủ đô của cả nước, một trong hai cực tăng trưởng lớn nhất của đất nước và là hạt nhân của vùng Đồng bằng sông Hồng.

Nghị quyết số 27-NQ/TW được ban hành nhằm phát huy mạnh mẽ hơn tiềm năng, lợi thế của từng vùng, tăng cường liên kết, phối hợp giữa các địa phương, đồng thời, khai thác hiệu quả những không gian và động lực phát triển mới sau sắp xếp đơn vị hành chính, phù hợp với yêu cầu thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Đối với Hà Nội, yêu cầu này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hà Nội không thể chỉ nhìn nhận mình như một đô thị trung tâm, mà phải được đặt trong tổng thể vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng, các hành lang kinh tế quốc gia và mạng lưới liên kết trong nước, quốc tế.

Đồng thời, Hà Nội không chỉ “phát triển trong địa giới”, mà phải đẩy mạnh “phát triển trong không gian liên kết”. Đây là một trong những lý do căn bản để Thành ủy Hà Nội khẩn trương cụ thể hóa Nghị quyết số 27-NQ/TW thành Chương trình hành động phù hợp với đặc thù, vị trí, vai trò và yêu cầu phát triển của Thủ đô.

Trên cơ sở quán triệt quan điểm chỉ đạo của Bộ Chính trị và yêu cầu phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới, Ban Thường vụ Thành ủy xác định 4 quan điểm chỉ đạo xuyên suốt.

Một là, phát triển Hà Nội phải được đặt trong tổng thể phát triển của quốc gia và của vùng. Hà Nội vừa có trách nhiệm phát huy tối đa lợi thế riêng, vừa phải thực hiện vai trò hạt nhân, dẫn dắt, liên kết và lan tỏa. Mọi quy hoạch, chương trình, dự án phát triển của thành phố cần được đặt trong mối quan hệ với quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng Thủ đô và Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.

Hai là, lấy tổ chức lại không gian phát triển, phát triển cực tăng trưởng, hành lang kinh tế và tăng cường liên kết vùng làm phương thức quan trọng để mở rộng không gian phát triển, nâng cao hiệu quả phân bổ và sử dụng nguồn lực. Liên kết vùng phải trở thành phương thức phát triển thực chất. Hà Nội phải phát triển theo hướng đa cực, đa trung tâm, đa tầng, xanh, thông minh, hiện đại và đồng bộ.

Ba là, đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, trong đó, lấy tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực trung tâm. Phát triển kết cấu hạ tầng phải đi trước một bước, có tính kết nối, đồng bộ, liên vùng; ưu tiên hạ tầng giao thông chiến lược, hạ tầng số, hạ tầng khoa học - công nghệ, hạ tầng xã hội và hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu.

Bốn là, liên kết vùng phải thực chất, có cơ chế điều phối, có nguồn lực, có trách nhiệm và có kết quả cụ thể. Các địa phương cùng quyết định, cùng tham gia nguồn lực, cùng chịu trách nhiệm và cùng hưởng lợi đối với các nhiệm vụ, dự án liên kết theo quy định.

Đặt mục tiêu tăng trưởng trên nền tảng không gian phát triển mới

Chương trình hành động của Thành ủy xác định mục tiêu phát triển Hà Nội với yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn và gắn chặt hơn với vai trò của Thủ đô trong cấu trúc phát triển mới của quốc gia.

Mục tiêu đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại; hội tụ tinh hoa văn hóa; hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; là hạt nhân phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng, một trong hai cực tăng trưởng lớn nhất của đất nước; có vai trò dẫn dắt về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, văn hóa, giáo dục, y tế, tài chính và dịch vụ chất lượng cao; có hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, kết nối thông suốt với các địa phương trong vùng, cả nước và quốc tế.

Một số chỉ tiêu chủ yếu của thành phố đến năm 2030 được xác định: Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân trên 11%/năm; GRDP bình quân đầu người đến cuối kỳ từ 12.000 USD trở lên; tỷ trọng giá trị gia tăng của kinh tế số trong GRDP 40%; tốc độ tăng năng suất lao động bình quân 9,5%/năm; tỷ lệ đô thị hóa 65-70%; tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ 60%; tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều 0%; chỉ số phát triển con người HDI từ 0,88 trở lên.

Để hiện thực hóa các mục tiêu nêu trên, Chương trình hành động của Ban Thường vụ Thành ủy xác định 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp lớn với 41 nhiệm vụ, dự án trọng tâm.

Trước hết, tổ chức lại không gian phát triển Thủ đô theo hướng đa cực, đa tầng, liên kết vùng và thực hiện tốt Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng và Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Rà soát, hoàn thiện Quy hoạch tổng thể Thủ đô bảo đảm thống nhất với quy hoạch quốc gia và quy hoạch vùng; xác định rõ các khu vực động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, trung tâm kinh tế - đô thị, trung tâm khoa học - công nghệ, trung tâm văn hóa và các khu vực phát triển chuyên ngành; tăng cường liên kết Hà Nội với các địa phương khác trong vùng.

Hai là, Hà Nội phải chủ động tham gia hoàn thiện cơ chế điều phối phát triển vùng Đồng bằng sông Hồng; xây dựng danh mục các chương trình, dự án liên kết vùng theo thứ tự ưu tiên. Phát huy hiệu quả các cơ chế, chính sách về liên kết, phát triển vùng và các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội tại Luật Thủ đô; rà soát, đề xuất hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông và giải phóng các nguồn lực phát triển.

Ba là, thành phố xây dựng và triển khai Đề án “Đổi mới mô hình phát triển gắn với xác lập mô hình tăng trưởng hai con số Thủ đô Hà Nội”; phát triển kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; phát triển công nghiệp văn hóa, điện tử, công nghệ số, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo; phát triển hạ tầng dữ liệu, đô thị thông minh, trung tâm đổi mới sáng tạo, nghiên cứu - phát triển và giáo dục quốc tế.

Bốn là, phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, kết nối giữa thành phố Hà Nội với các địa phương khác trong vùng. Ưu tiên các công trình, dự án mở rộng không gian phát triển của Thủ đô và tăng cường kết nối với các địa phương trong vùng; coi đây không chỉ là hạ tầng của Hà Nội, mà còn là hạ tầng liên kết vùng và hạ tầng mở rộng không gian phát triển quốc gia.

Năm là, xây dựng và phát triển hệ thống đô thị hiện đại, xanh, thông minh, an toàn và có khả năng chống chịu. Việc phát triển kinh tế phải gắn với bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu; giải quyết những vấn đề đô thị còn bức xúc; phát triển hạ tầng thoát nước, chống ngập, xử lý ô nhiễm, quản lý chất thải; tăng cường dữ liệu môi trường liên kết với các địa phương trong vùng. Mục tiêu cuối cùng là tăng trưởng kinh tế nhưng không đánh đổi môi trường và chất lượng sống của người dân.

Sáu là, phát triển mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số toàn diện và nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là trục động lực then chốt để thúc đẩy tăng trưởng hai con số, đưa Hà Nội trở thành trung tâm tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu. Đồng thời, phát triển logistics, thương mại điện tử và các trung tâm phân phối; tập trung đào tạo, thu hút nhân lực chất lượng cao, chuyên gia, nhà khoa học; thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu; nâng cao vai trò dẫn dắt, lan tỏa của Hà Nội đối với vùng và cả nước.

Bảy là, phát triển văn hóa, giáo dục, y tế và bảo đảm an sinh xã hội. Phát huy vị thế Hà Nội là trung tâm văn hóa lớn của cả nước; biến nguồn lực văn hóa, di sản và các giá trị lịch sử thành nguồn lực phát triển. Cùng với đó là phát triển công nghiệp văn hóa thành ngành kinh tế quan trọng; nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo; phát triển y tế chuyên sâu, y tế kỹ thuật cao; bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.

Tám là, bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu. Tăng cường liên kết, phối hợp với các địa phương trong vùng Đồng bằng sông Hồng và liên vùng, sử dụng hiệu quả nguồn lực trong bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu, kiểm soát ô nhiễm và các vấn đề liên vùng, đặc biệt là ô nhiễm nguồn nước, không khí và chất thải.

Chín là, tăng cường quốc phòng, an ninh; gắn kết chặt chẽ phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế. Phát triển kinh tế - xã hội phải gắn với củng cố quốc phòng, an ninh; xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc; phát huy vai trò Hà Nội là trung tâm chính trị, đối ngoại, giao lưu quốc tế và trung tâm an ninh quan trọng của khu vực.

Mười là, tiếp tục xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị. Đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý của chính quyền. Hoàn thiện mô hình chính quyền 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển. Tăng cường kiểm tra, giám sát, giữ vững kỷ luật, kỷ cương; kiên quyết phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực, xây dựng hệ thống chính trị Thủ đô thực sự tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.