Hà Nội - Khánh Hòa: Trao đổi kinh nghiệm giám sát phản biện xã hội và chuyển đổi số

Chủ trì hội nghị có Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai và Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Khánh Hòa Trần Thu Mai.

Chọn đúng vấn đề nhân dân quan tâm

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai nhấn mạnh, đây là dịp để chia sẻ những cách làm, mô hình hiệu quả, nhất là trong bối cảnh các địa phương đang vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo đồng chí Bùi Huyền Mai, để nâng cao vị thế của Mặt trận, một trong những nhiệm vụ quan trọng là phát huy hiệu quả vai trò giám sát, phản biện xã hội. Bản chất của công tác này là thể hiện sự giám sát của nhân dân, vì vậy Mặt trận phải thực sự dựa vào ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân để lựa chọn nội dung giám sát.

Từ thực tiễn tại Hà Nội cho thấy, Mặt trận không triển khai giám sát theo hướng dàn trải mà tập trung vào những vấn đề nhân dân quan tâm, có tác động trực tiếp đến đời sống xã hội.

Trước mỗi cuộc giám sát, Mặt trận thành phố chú trọng thu thập ý kiến nhân dân, nắm tình hình tại địa bàn; đồng thời tham vấn chuyên gia, nhà khoa học về những nội dung cần đánh giá, so sánh. Trên cơ sở tổng hợp thông tin, Mặt trận xây dựng báo cáo, xác định những vấn đề cần làm rõ và lựa chọn phương thức giám sát phù hợp.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa cho rằng, để công tác giám sát, phản biện xã hội ngày càng thực chất, trước hết cần làm tốt công tác tham mưu cho cấp ủy Đảng, xây dựng chương trình, kế hoạch cụ thể và đưa vào chương trình công tác hằng năm.

Cùng với đó là tăng cường phối hợp giữa Mặt trận với các cơ quan, tổ chức liên quan trên cơ sở những quy chế, chương trình phối hợp cụ thể. Đặc biệt, Mặt trận phải lựa chọn đúng những vấn đề mới, vấn đề nhân dân đang quan tâm, có ảnh hưởng lớn đến đời sống để đưa vào chương trình giám sát chuyên đề.

“Quan trọng nữa là phải thường xuyên đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động giám sát, phản biện xã hội và quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ”, đồng chí Trần Thị Phương Hoa nhấn mạnh.

Đổi mới phương thức, tăng tương tác với nhân dân

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Hà Nội có 126 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 51 phường và 75 xã. Cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố được kiện toàn với 10 ban, 256 cán bộ, công chức, người lao động; tiếp nhận thêm nhiệm vụ dân vận với 14 cán bộ, công chức, người lao động; quản lý 12 đơn vị sự nghiệp công lập, đơn vị kinh tế trực thuộc và có 22 tổ chức thành viên.

Sau ngày 1-7-2025, Mặt trận thành phố chủ động lựa chọn những vấn đề thiết thực, tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân để đưa vào chương trình giám sát.

Trong công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Mặt trận thành phố thành lập 8 đoàn giám sát, triển khai qua 3 đợt, từ hiệp thương, vận động bầu cử, chuẩn bị bầu cử đến tổ chức ngày bầu cử.

Đối với giám sát chuyên đề, đến ngày 31-8-2026, Mặt trận thành phố đã chủ trì nhiều nội dung, tập trung vào việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; thu gom, xử lý rác thải, nước thải và bảo vệ môi trường; chương trình mục tiêu quốc gia vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm người đứng đầu; chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ trong giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công.

Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội Phạm Anh Tuấn cho biết, cùng với giám sát, phản biện xã hội, Mặt trận thành phố tập trung kiện toàn Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, hướng dẫn các xã, phường đưa các tổ chức này đi vào hoạt động.

Đáng chú ý, chuyển đổi số đang được Hà Nội xác định là giải pháp quan trọng để đổi mới phương thức điều hành. Mặt trận thành phố từng bước chuyển từ quản lý, theo dõi trên hồ sơ giấy sang đánh giá tiến độ, kết quả công việc trên môi trường số; đồng thời từng bước thực hiện đánh giá cán bộ trên hệ thống điện tử.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa chia sẻ một số mô hình đang được Hà Nội triển khai, trong đó có việc sử dụng nền tảng iHanoi để tiếp nhận, tổng hợp ý kiến nhân dân tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền. Theo đồng chí, đây là phương thức giúp Mặt trận nắm bắt ý kiến người dân nhanh hơn, trực tiếp hơn.

Cùng với đó, mô hình đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với Mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân đã trở thành nền nếp từ thành phố đến cơ sở. Các cuộc đối thoại theo từng nhóm đối tượng như nông dân, công nhân, phụ nữ, thanh niên… tạo thêm kênh để người dân trực tiếp phản ánh tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị.

Từ phía Khánh Hòa, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Trần Thu Mai cho biết, công tác giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận tỉnh vẫn còn một số khó khăn, nhất là về kinh phí và đối tượng giám sát. Về chuyển đổi số, địa phương mới bước đầu triển khai trên hệ thống của Mặt trận Trung ương và đang xây dựng kế hoạch đẩy mạnh chuyển đổi số trên địa bàn.

Tuy nhiên, Mặt trận tỉnh Khánh Hòa đang tập trung lựa chọn những vấn đề trọng tâm, liên quan đến an sinh xã hội và tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân; chủ động phát hiện những vấn đề chưa phù hợp để kiến nghị điều chỉnh. Địa phương cũng chú trọng mời chuyên gia, nhà khoa học tham gia các hội đồng tư vấn, qua đó nâng cao tính chuyên nghiệp, chất lượng và chiều sâu của hoạt động giám sát, phản biện xã hội.

Trong khuôn khổ hội nghị, Mặt trận hai địa phương trao đổi nhiều kinh nghiệm về công tác dân tộc, tôn giáo; hoạt động của các hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ; cách tập hợp ý kiến, kiến nghị của nhân dân để phản ánh tới Đảng, Nhà nước.