Giáo viên tự học tiếng Anh:Tạo chuyển biến về nhận thức và thói quen

Hình thành thói quen tự bồi dưỡng ngoại ngữ

Với thông điệp “Thầy cô học hôm nay, học sinh vững bước ngày mai”, Tháng tự học tiếng Anh dành cho giáo viên toàn quốc được kỳ vọng tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, góp phần xây dựng đội ngũ nhà giáo không ngừng học tập, đổi mới, nâng cao năng lực ngoại ngữ, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và hội nhập quốc tế. Chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động, được triển khai từ ngày 13-7 đến 22-8-2026 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố trên cả nước đã tạo một đợt sinh hoạt học tập có quy mô lớn trong đội ngũ nhà giáo.

Số liệu từ Tập đoàn Atlantic (FSEL) - đơn vị đồng hành với Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện cho thấy, Tháng tự học tiếng Anh dành cho giáo viên toàn quốc ghi nhận 727.868 lượt thầy cô đăng ký tham gia, chiếm 81% tổng số giáo viên trên toàn quốc. Trong đó, 16 tỉnh, thành phố có tỷ lệ đăng ký trên 90% so với số lượng giáo viên thực tế của địa phương. Nhóm cộng đồng “Tự học tiếng Anh cùng FSEL” cũng ghi nhận 10.055 thành viên đăng bài, trao đổi về quá trình học tập. Những con số này cho thấy, sự hưởng ứng rộng rãi của đội ngũ nhà giáo với chương trình này. Quan trọng hơn, giáo viên đã chủ động sắp xếp thời gian, duy trì việc học và tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn, qua đó bước đầu hình thành thói quen tự bồi dưỡng ngoại ngữ.

Tại Hà Nội, nhà giáo Hoàng Gia Cường, giáo viên Trường Trung học phổ thông Nguyễn Trãi (Ba Đình) cho biết, việc khuyến khích nâng cao trình độ ngoại ngữ đã góp phần thay đổi nhận thức, nhất là với những giáo viên không trực tiếp dạy môn tiếng Anh. Bên cạnh đội ngũ giáo viên trẻ có nền tảng ngoại ngữ tốt hơn, nhiều giáo viên lớn tuổi, dù lâu ngày không sử dụng tiếng Anh vẫn tích cực tham gia.

Còn theo cô Vương Thị Ly, giáo viên Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Quốc Oai, động lực tự học tiếng Anh xuất phát từ nhận thức thực tế rằng, nếu không chủ động nâng cao năng lực, bản thân thầy cô giáo có thể bị tụt hậu trước những yêu cầu mới đổi mới giáo dục. Điều đáng chú ý, hiệu quả của việc tự học không chỉ nằm ở kết quả kiểm tra hay chứng chỉ mà quá trình học tập đã giúp giáo viên tiến bộ trong giao tiếp, đọc tài liệu chuyên môn và tự tin hơn khi sử dụng tiếng Anh.

Tháng tự học tiếng Anh dành cho giáo viên toàn quốc cho thấy, việc bồi dưỡng trên nền tảng số có thể giúp giáo viên linh hoạt về thời gian, địa điểm và phương thức học tập. Việc ghi nhận thời lượng học vào hoạt động bồi dưỡng thường xuyên cũng tạo thêm động lực để giáo viên tham gia.

Từ tự học đến năng lực sử dụng tiếng Anh

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, thực tế triển khai Tháng tự học tiếng Anh dành cho giáo viên toàn quốc cũng còn gặp nhiều rào cản. Một bộ phận giáo viên khó bố trí thời gian học thường xuyên do nhiệm vụ chuyên môn và công việc gia đình. Một số người chưa quen với phương thức học trên nền tảng số, cần được hỗ trợ. Theo cô Vương Thị Ly, do đặc thù công việc, nhiều giáo viên chỉ có thể học trong những khoảng thời gian ngắn. Cách học phổ biến là bổ sung từ vựng, mẫu câu giao tiếp và luyện các dạng bài liên quan trực tiếp đến nội dung học tập. Cách này hữu ích ở bước đầu nhưng khó thay thế một quá trình đào tạo bài bản.

Thực tế cũng cho thấy sự phân hóa về độ tuổi, nền tảng ngoại ngữ và tâm lý học tập trong đội ngũ giáo viên. Nếu giáo viên trẻ có xu hướng chủ động hơn, một bộ phận giáo viên lớn tuổi có thể gặp khó khăn sau thời gian dài không sử dụng ngoại ngữ. Vì vậy, cùng với thúc đẩy tinh thần tự học, cần tạo điều kiện để giáo viên có lộ trình bồi dưỡng phù hợp. Việc học cần gắn với nhu cầu nghề nghiệp cụ thể, có học liệu, môi trường thực hành và sự hỗ trợ thường xuyên.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng khẳng định, học ngoại ngữ là quá trình liên tục, đòi hỏi sự kiên trì và rèn luyện thường xuyên. Do đó, Tháng tự học tiếng Anh dành cho giáo viên toàn quốc nên được xem là điểm khởi đầu để hình thành thói quen thay vì một đợt vận động ngắn hạn. Giáo viên cần chủ động xây dựng kế hoạch học tập phù hợp; đồng thời khai thác sự hỗ trợ từ đồng nghiệp, nền tảng số và các công cụ công nghệ để duy trì cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết.

Tại dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá các cơ sở giáo dục trong triển khai thực hiện đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng nhấn mạnh yêu cầu này. Theo đó, việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai được tiếp cận là một quá trình phát triển đồng bộ các điều kiện về chương trình, đội ngũ, môi trường giáo dục, học liệu, cơ sở vật chất, chuyển đổi số và các nguồn lực liên quan để tiếng Anh được sử dụng rộng rãi, thường xuyên. Qua đó, năng lực ngoại ngữ có điều kiện được củng cố và chuyển thành năng lực nghề nghiệp của nhà giáo.