Khi AI trở thành trợ lý của bác sĩ

Với vai trò là công cụ hỗ trợ, AI đang trở thành trợ lý đắc lực, giúp bác sĩ xử lý dữ liệu, nhận diện nguy cơ, góp phần nâng cao an toàn và chất lượng khám, chữa bệnh.

Từ hỗ trợ chẩn đoán đến giám sát an toàn

Can thiệp bào thai đang là một trong những lĩnh vực ghi nhận rõ nét sự hiện diện của AI trong hoạt động chuyên môn. Tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, cùng với việc không ngừng nâng cao năng lực làm chủ các kỹ thuật can thiệp bào thai, bệnh viện đang từng bước đưa công nghệ và AI vào hỗ trợ bác sĩ trong khám, chẩn đoán và điều trị.

Từ năm 2018, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội là cơ sở đầu tiên tại Việt Nam làm chủ kỹ thuật can thiệp bào thai, đưa dụng cụ vào buồng ối để điều trị bệnh cho thai nhi. Từ những ca can thiệp điều trị hội chứng truyền máu song thai đầu tiên, bệnh viện từng bước làm chủ thêm nhiều kỹ thuật chuyên sâu như truyền ối cho thai thiểu ối; can thiệp hội chứng song thai không tim, hội chứng dải xơ buồng ối; đặt ống dẫn lưu màng phổi...

Đây đều là những kỹ thuật đòi hỏi độ chính xác cao, trong đó mỗi thao tác của ê kíp gắn với những quyết định chuyên môn quan trọng. Theo TS, bác sĩ chuyên khoa II Mai Trọng Hưng, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, hiện chưa có robot trực tiếp thực hiện thao tác phẫu thuật trong can thiệp bào thai.

Tuy nhiên, AI đã được tích hợp vào các công cụ hội chẩn, thiết bị khám và đặc biệt là các thiết bị chẩn đoán hình thái. Những công nghệ này hỗ trợ bác sĩ trong chẩn đoán, định hướng xử trí và đưa ra cảnh báo, góp phần hạn chế biến cố trong quá trình điều trị.

“Trong can thiệp hội chứng truyền máu song thai, khi thực hiện đốt các diện rau bám (nhau thai), cần bảo đảm các mạch máu được xử lý phù hợp. Bên cạnh năng lực chuyên môn của bác sĩ, hệ thống AI có thể đưa ra thêm những cảnh báo, thông tin hỗ trợ trong quá trình xử lý”, TS, bác sĩ Mai Trọng Hưng cho biết.

Không chỉ hỗ trợ chẩn đoán, điều trị, AI còn được đưa vào quy trình bảo quản, lưu trữ tế bào gốc tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. TS Nguyễn Trọng Phúc, phụ trách Trung tâm Tế bào gốc, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, cho biết bệnh viện đã đầu tư hệ thống thiết bị hiện đại, đồng thời tích hợp AI nhằm nâng cao độ chính xác và hiệu quả trong quản lý mẫu tế bào.

Trước đây, việc kiểm tra các thông số của hệ thống lưu trữ như nhiệt độ, mức nitơ... đòi hỏi nhân viên phải trực tiếp kiểm tra và ghi chép. Hiện nay, thông qua ứng dụng cài đặt trên điện thoại thông minh, các thông số và tình trạng mẫu có thể được theo dõi, đánh giá trực tiếp 24/7.

“Hệ thống có khả năng cảnh báo qua ứng dụng và tự động gọi điện thoại khi phát hiện sự cố bất thường. Điều này góp phần bảo đảm an toàn và chất lượng mẫu trong thời gian lưu trữ 30 hoặc 50 năm”, TS Nguyễn Trọng Phúc nhấn mạnh.

Thêm trợ lực cho người thầy thuốc

Một hướng ứng dụng khác của AI là trong dược lâm sàng. Tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn và Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, nhiều ứng dụng AI được triển khai nhằm tầm soát biến cố bất lợi của thuốc, hỗ trợ kê đơn và giám sát sử dụng kháng sinh.

Cụ thể, tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, ứng dụng Smart.InD hỗ trợ tra cứu thông tin thuốc và tính liều kháng sinh cá thể hóa theo chức năng thận, bước đầu cho thấy hiệu quả trong thực tiễn. Dược sĩ Trần Duy Khanh, khoa Dược, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, cho biết: “Nếu trước đây, mỗi lần tra cứu và tính toán liều kháng sinh có thể mất từ 10 - 15 phút thì nay thời gian rút xuống dưới 2 phút. Ứng dụng cũng hỗ trợ điều chỉnh liều theo chức năng thận chính xác hơn, giảm sai sót trong thực hành lâm sàng”.

Tương tự, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn cũng vừa ra mắt hai sáng kiến ứng dụng AI trong hỗ trợ dược lâm sàng, gồm Hệ thống AI Agent hỗ trợ tầm soát biến cố bất lợi liên quan đến thuốc (ADRChecker-SP) và Công cụ AI Agent hỗ trợ kê đơn, giám sát sử dụng kháng sinh trên người bệnh điều trị nhiễm khuẩn (DeepMedSP-AI). Đây là những sản phẩm do bệnh viện chủ động nghiên cứu, phát triển, được kỳ vọng hỗ trợ đội ngũ y tế tối ưu hóa việc sử dụng thuốc, nâng cao chất lượng điều trị và thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động chuyên môn.

Từ những ứng dụng cụ thể trong khám, điều trị đến hỗ trợ sử dụng thuốc, AI đang từng bước được đưa vào nhiều khâu trong hoạt động bệnh viện, góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Trong quá trình đó, AI đang dần trở thành trợ lý thông minh của người thầy thuốc, hiện diện ở ngày càng nhiều khâu trong bệnh viện. Khi được ứng dụng đúng hướng, AI sẽ góp phần nâng cao năng lực chuyên môn, thúc đẩy y tế chất lượng cao và đưa các dịch vụ chăm sóc sức khỏe hiện đại đến gần hơn với người dân Thủ đô.