Luật Hòa giải ở cơ sở 2026 có hiệu lực từ ngày 1-3-2027
Luật Hoà giải ở cơ sở năm 2026 bổ sung nhiều quy định nhằm nâng cao chất lượng hòa giải, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và huy động nguồn lực xã hội.
Hỏi: Tôi được biết, Quốc hội vừa thông qua Luật Hoà giải ở cơ sở 2026. Vậy, xin quý báo cho biết, Luật này quy định những nội dung gì, có hiệu lực từ khi nào?
(Phạm Hải Nam, trú tại phường Láng, Hà Nội)
Trả lời:
Về câu hỏi của quý bạn đọc, luật sư trả lời như sau:
Ngày 24-8-2026, Quốc hội khóa XVI, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất thông qua Luật Hoà giải ở cơ sở (Luật số 16/2026/QH16).
Theo đó, Luật Hoà giải ở cơ sở 2026 quy định nguyên tắc, chính sách của nhà nước về hòa giải ở cơ sở; hòa giải viên, tổ hòa giải, người được mời tham gia hòa giải, các bên trong hòa giải ở cơ sở; hoạt động hòa giải ở cơ sở; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong hòa giải ở cơ sở.
Luật không áp dụng đối với hoạt động hòa giải của tòa án, trọng tài, hòa giải thương mại, hòa giải lao động, hòa giải tại UBND xã, phường, đặc khu (cấp xã) và hoạt động hòa giải được luật khác quy định.
Cụ thể, về nguyên tắc tổ chức, hoạt động hòa giải ở cơ sở được quy định như sau:
Tôn trọng sự tự nguyện của các bên; không bắt buộc, áp đặt các bên; khách quan, công bằng, kịp thời, có lý, có tình; bảo mật thông tin quy định tại Điều 5 của Luật này.
Tuân thủ pháp luật, phù hợp với đạo đức xã hội, phong tục, tập quán tốt đẹp; phát huy tinh thần đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau giữa các thành viên trong gia đình, dòng họ, cộng đồng dân cư; quan tâm đến quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em, phụ nữ, người khuyết tật, người cao tuổi và người dân tộc thiểu số.
Tôn trọng ý chí, quyền, lợi ích hợp pháp của các bên; không xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng, quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Bảo đảm bình đẳng giới trong tổ chức và hoạt động hòa giải ở cơ sở.
Không lợi dụng hòa giải ở cơ sở để ngăn cản các bên liên quan bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình theo quy định của pháp luật hoặc trốn tránh việc bị xử lý vi phạm hành chính, xử lý hình sự, trốn tránh nghĩa vụ với nhà nước và nghĩa vụ với các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác.
Hoạt động hòa giải ở cơ sở được tiến hành linh hoạt, thuận lợi cho các bên, phù hợp với tình hình thực tế và đặc điểm của từng vụ, việc hòa giải.
Tiếng nói, chữ viết dùng trong hòa giải ở cơ sở là tiếng Việt. Trường hợp các bên là người dân tộc thiểu số dùng tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình thì phải có người phiên dịch; các bên là người khuyết tật nghe, nói hoặc khuyết tật nhìn được hỗ trợ để dùng ngôn ngữ ký hiệu, chữ dành riêng cho người khuyết tật.
Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1-3-2027.
Luật Hoà giải ở cơ sở gồm 5 chương, 35 điều, được ban hành nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển các thiết chế giải quyết tranh chấp ngoài Tòa án, phát huy các hình thức tự quản của cộng đồng và xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật. Luật khắc phục những hạn chế, bất cập phát sinh sau hơn một thập niên thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013, đáp ứng yêu cầu phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số trong tình hình mới.