Phường Giảng Võ đưa kinh doanh số đến từng tuyến phố, gian hàng
Từ thanh toán không dùng tiền mặt, ứng dụng thuế điện tử đến số hóa gian hàng tại chợ truyền thống, chuyển đổi số đang từng bước đi vào hoạt động kinh doanh ở phường Giảng Võ (Hà Nội). Việc ra mắt mô hình “Tuyến phố kinh doanh số” và “Chợ 4.0” mở thêm hướng phát triển kinh tế số từ những hoạt động thiết thực, gần gũi với người dân.

Chuyển đổi số từ hoạt động kinh doanh
Là địa bàn có hoạt động thương mại, dịch vụ phát triển, phường Giảng Võ xác định chuyển đổi số trong kinh doanh không chỉ là yêu cầu về công nghệ mà còn là giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, tạo thuận lợi cho người dân và hộ kinh doanh.
Theo Phó Chủ tịch UBND phường Giảng Võ Nguyễn Anh Dũng, chuyển đổi số trong lĩnh vực kinh doanh cần bắt đầu từ những công cụ thiết thực như phần mềm quản lý, hóa đơn điện tử, eTax Mobile và thanh toán không dùng tiền mặt.
Cách làm của phường là đưa chuyển đổi số đến trực tiếp từng cơ sở kinh doanh, chú trọng hướng dẫn, hỗ trợ thay vì chỉ tuyên truyền. Đây cũng là tinh thần được triển khai trong chương trình “100 ngày Chuyển đổi số”, với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người, cầm tay chỉ việc tại chỗ”.

“Đó cũng chính là cách chúng tôi thực hiện song hành 2 mục tiêu: chính quyền quản lý tốt hơn, người dân kinh doanh tốt hơn. Khi hàng hóa có nguồn gốc, chất lượng, giá cả rõ ràng, người tiêu dùng được bảo vệ tốt hơn. Đồng thời, chính quyền có thêm công cụ quản lý an toàn thực phẩm và trật tự đô thị; các hộ kinh doanh có thêm kênh để quảng bá sản phẩm, có thêm cơ hội để tăng doanh thu”, ông Nguyễn Anh Dũng nói.
Tại phố Phạm Huy Thông, 100% cơ sở kinh doanh đã tiếp cận và tham gia mô hình; 100% có mã QR thanh toán, sử dụng nền tảng số trong bán hàng và eTax Mobile. Qua đó, từ phương thức thanh toán không dùng tiền mặt, các cơ sở từng bước tiếp cận phương thức quản lý, quảng bá và kinh doanh trên môi trường số.
Đại diện một cơ sở kinh doanh trên tuyến phố Phạm Huy Thông cho biết, việc được hướng dẫn trực tiếp giúp các hộ dễ tiếp cận công nghệ hơn, nhất là những thao tác trước đây còn xa lạ. Các giao dịch được thực hiện thuận tiện, minh bạch, đồng thời giảm thời gian đi lại khi thực hiện một số thủ tục liên quan.

Đưa chợ truyền thống lên không gian số
Nếu phố Phạm Huy Thông là bước thử nghiệm đưa hoạt động kinh doanh trên tuyến phố lên môi trường số, thì tại các chợ dân sinh, chuyển đổi số được thực hiện theo hướng phù hợp hơn với đặc thù của tiểu thương.
Tại chợ Linh Lang, 73/73 tiểu thương đã tham gia mô hình “Chợ 4.0”. Các hộ được tập huấn, hỗ trợ mở tài khoản ngân hàng, tạo mã QR thanh toán miễn phí, sử dụng eTax Mobile; đồng thời được hướng dẫn tra cứu, kê khai doanh thu và thực hiện nghĩa vụ thuế.
Song song với số hóa hoạt động kinh doanh, phường triển khai mô hình “Chợ dân sinh bảo đảm an toàn thực phẩm”, gắn chuyển đổi số với kiểm soát nguồn gốc, chất lượng hàng hóa và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Trong 73 tiểu thương tại chợ Linh Lang, có 70 gian hàng, sản phẩm có đầy đủ hồ sơ liên quan đến an toàn thực phẩm, đạt khoảng 95,9%. Toàn bộ các hộ kinh doanh thực phẩm và hàng khô thuộc nhóm được rà soát đều được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ theo quy định.
Cùng với đó, chợ Linh Lang được chỉnh trang theo hướng văn minh, hiện đại, từ hệ thống chiếu sáng, biển hiệu đến vệ sinh môi trường. Việc cải thiện không gian kinh doanh tạo nền tảng để các mô hình số được triển khai thuận lợi hơn.
Tại chợ Thành Công, 167/173 tiểu thương đã số hóa gian hàng, sản phẩm và sử dụng nền tảng trực tuyến. Những kết quả này cho thấy chuyển đổi số tại chợ đang từng bước vượt qua giới hạn của việc thanh toán bằng mã QR, tiến tới quản lý hàng hóa, đơn hàng và quảng bá sản phẩm trên môi trường số.

Từ gian hàng số đến hệ sinh thái kinh doanh
Để chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống kinh doanh, phường Giảng Võ xác định không thể chỉ dựa vào một ứng dụng hay một đơn vị cung cấp công nghệ. Trong quá trình triển khai, Ban quản lý chợ, Tổ công tác chuyển đổi số, ngân hàng, cơ quan thuế và doanh nghiệp công nghệ cùng tham gia hỗ trợ các hộ kinh doanh.
Tại chợ Thành Công và chợ Linh Lang, Ban quản lý chợ phối hợp với doanh nghiệp công nghệ tổ chức hướng dẫn vận hành gian hàng số trên nền tảng “Chợ Quen”. Các tiểu thương được hướng dẫn trực tiếp cách quản lý gian hàng, đăng sản phẩm, xây dựng danh mục, theo dõi đơn hàng và bán hàng trực tuyến. Nền tảng này cũng hỗ trợ WiFi miễn phí trong thời gian đầu và bố trí kỹ thuật viên hướng dẫn “cầm tay chỉ việc”.
Ông Hoàng Đình Thanh, Trưởng ban Quản lý chợ số 2 (phường Giảng Võ) cho rằng với đặc thù của chợ truyền thống, việc hướng dẫn trực tiếp có ý nghĩa quan trọng. Không ít tiểu thương đã quen với cách ghi chép, giao dịch bằng tiền mặt trong thời gian dài, vì vậy muốn chuyển sang môi trường số cần có quá trình làm quen và hỗ trợ thường xuyên.
Thực tế này cũng được xác định là một trong những khó khăn của mô hình. Thói quen sử dụng tiền mặt, ghi chép thủ công, tâm lý e ngại công nghệ ở một bộ phận tiểu thương, nhất là người lớn tuổi, cùng với những hạn chế về thiết bị và hạ tầng mạng là những vấn đề cần tiếp tục được tháo gỡ.

Theo Chủ tịch UBND phường Giảng Võ Cồ Như Dũng, yêu cầu trong thời gian tới là chuyển từ “có công cụ số” sang “sử dụng công cụ số”, lấy người kinh doanh làm trung tâm. Phường tiếp tục hỗ trợ thanh toán điện tử, hóa đơn điện tử, eTax, phần mềm quản lý bán hàng, các nền tảng quảng bá và bán hàng trực tuyến; đồng thời khuyến khích ứng dụng trí tuệ nhân tạo phù hợp với hoạt động kinh doanh.
Từ những mô hình bước đầu, phường Giảng Võ sẽ tiếp tục đánh giá hiệu quả, lắng nghe ý kiến của người dân và hộ kinh doanh để hoàn thiện, nhân rộng. Mục tiêu không chỉ là hình thành những tuyến phố hay khu chợ thanh toán không dùng tiền mặt, mà từng bước xây dựng tuyến phố số, chợ số và cộng đồng kinh doanh số.
Đây cũng là hướng đi phù hợp với định hướng thí điểm chuyển đổi số của thành phố, trong đó yêu cầu các hộ kinh doanh trên tuyến phố, chợ được hỗ trợ mã QR, thanh toán không dùng tiền mặt, quảng bá sản phẩm và kết nối gian hàng số.
Với cách tiếp cận lấy người kinh doanh làm trung tâm, chuyển đổi số tại Giảng Võ đang được cụ thể hóa từ những giao dịch hằng ngày. Mục tiêu được lãnh đạo phường đặt ra là xây dựng phương thức kinh doanh hiện đại, thuận tiện, minh bạch, hiệu quả…, qua đó tạo thêm động lực cho kinh tế địa phương phát triển trên nền tảng số.