Nữ nông dân xuất sắc Nguyễn Thị Hồng: Hành trình đến với chuỗi giá trị nông nghiệp xanh

Không chỉ tiên phong làm giàu cho gia đình, chị Hồng còn kiến tạo mô hình nông nghiệp tuần hoàn bền vững và lan tỏa những giá trị nhân văn sâu sắc tới cộng đồng.

Quyết tâm tìm hướng đi mới

Sinh ra và lớn lên ở vùng quê Dân Hòa có nghề trồng nấm, bước ngoặt thực sự với chị Nguyễn Thị Hồng khi năm 2003, chị tham gia nghiên cứu về nấm linh chi và tình cờ biết đến nấm đông trùng hạ thảo. Thời điểm đó, tại Việt Nam, khái niệm nuôi trồng loại dược liệu đắt đỏ này vẫn hoàn toàn là "số 0" tròn trĩnh. Không tài liệu nghiên cứu, không cơ sở thực nghiệm, chỉ với niềm say mê khoa học cháy bỏng, chị Hồng đã quyết định táo bạo: Đến vùng Tây Tạng (Trung Quốc) để học hỏi công nghệ và tìm nguồn giống bản địa.

Năm 2010, chị Nguyễn Thị Hồng đăng ký thành lập Công ty cổ phần Dược thảo Thiên Phúc với mong muốn làm cầu nối giữa nhà khoa học, nông dân và người tiêu dùng. Quy mô sản xuất từ 500 lọ/mẻ lên 5.000 lọ/mẻ. Sau nhiều lần thất bại, chị kiên nhẫn thử nghiệm điều chỉnh các thông số nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng... những mẻ nấm màu vàng nghệ đầu tiên đã vươn mình sống khỏe. Chị Hồng tiếp tục đưa phôi giống gửi đi thử nghiệm tại Mộc Châu, Tam Đảo, Sa Pa, Đà Lạt và Hà Nội để tìm ra nơi khí hậu tối ưu nhất, phù hợp để làm đông trùng hạ thảo.

Xác định đổi mới công nghệ là yếu tố quyết định trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng sức cạnh tranh trên thị trường, Công ty cổ phần Dược thảo Thiên Phúc của chị Hồng đã được Quỹ Đổi mới Công nghệ quốc gia (NATIF), Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt Dự án: “Hoàn thiện và nâng cấp quy trình sản xuất và phát triển sản phẩm bảo vệ sức khỏe có chứa Cordyceps militaris”- Dự án NATIF giai đoạn 2017-2020.

Các nội dung đổi mới công nghệ bao gồm: Nghiên cứu làm chủ công nghệ sản xuất giống cordyceps militaris; hoàn thiện quy trình nuôi trồng đông trùng hạ thảo quy mô 500kg quả thể/mẻ, nghiên cứu quy trình chiết suất cao định chuẩn đông trùng hạ thảo và nghiên cứu bào chế thực phẩm bảo vệ sức khỏe có chứa đông trùng hạ thảo Cordycep militaris…

Chị Hồng chia sẻ: Diện tích khu nuôi trồng nấm đông trùng hạ thảo rộng 9.929m², được đầu tư trang thiết bị nhà xưởng hiện đại, tự động hóa toàn bộ quy trình kiểm soát môi trường bằng công nghệ IoT. Các kết quả nghiên cứu từ các đề tài được công ty triển khai trong hoạt động sản xuất và kinh doanh đem lại hiệu quả cao. Mỗi năm, xưởng cung cấp cho thị trường khoảng 18 tấn nguyên liệu nấm tươi. Năm 2025, doanh thu của công ty đạt 48 tỷ đồng, trong đó các dòng thực phẩm bảo vệ sức khỏe và đông trùng hạ thảo đóng góp tỷ trọng lớn.

Không dừng lại ở thành công trong phát triển kinh tế, chị Hồng còn là người tiên phong ứng dụng tư duy nông nghiệp tuần hoàn - hướng đi xanh cho nông nghiệp Thủ đô. Toàn bộ phụ phẩm sau quá trình thu hoạch nấm được nghiền thành bột, kết hợp làm thức ăn dinh dưỡng cho đàn gà đẻ trứng với quy mô 10.000 con. Mô hình này giúp tái chế khoảng 5 tấn phụ phẩm nông nghiệp mỗi năm, giảm thiểu tối đa chất thải ra môi trường, đồng thời thu hồi nguồn phân bón hữu cơ chất lượng cao quay trở lại phục vụ cây trồng.

"Nông nghiệp tuần hoàn không chỉ là hướng đi xanh, mà còn là con đường sống còn cho người nông dân hiện đại. Mỗi nguồn nguyên liệu, mỗi sản phẩm đều mang trong mình giá trị của sự tiết kiệm, sáng tạo và tôn trọng thiên nhiên", chị Nguyễn Thị Hồng khẳng định.

Bên cạnh đó, giải pháp tái sử dụng các dụng cụ thủy tinh, chai lọ nhựa trong khâu phân lập giống, cùng việc phủ xanh toàn bộ khuôn viên nhà xưởng bằng hệ thống cây bóng mát và tối ưu hóa hệ thống chiếu sáng led tự động, điều khiển qua ứng dụng thông minh đã giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể năng lượng và bảo vệ sinh thái khu vực nông thôn.

Kết nối chuỗi giá trị, lan tỏa trách nhiệm cộng đồng

Thành công của người nữ thủ lĩnh kinh tế nông thôn Nguyễn Thị Hồng không chỉ đo đếm bằng những con số doanh thu, mà còn thể hiện ở tinh thần sẻ chia với nông dân và cộng đồng địa phương. Chủ tịch Hội Nông dân xã Dân Hòa Trịnh Văn Cửu cho biết: Trong những năm tháng đại dịch Covid-19 bùng phát dữ dội (2020-2021), khi thị trường đóng băng, hội viên nông dân Nguyễn Thị Hồng đã đứng ra kết nối tiêu thụ bình quân từ 3-5 tấn kén tằm mỗi tháng cho nông dân các tỉnh: Thanh Hóa, Lào Cai, Hưng Yên, Hà Nội, giúp bà con vượt qua giai đoạn ngặt nghèo.

Tại địa phương, cơ sở sản xuất của chị Hồng cũng tạo việc làm ổn định cho 55 lao động thường xuyên với mức thu nhập bình quân 10 triệu đồng/người/tháng và hàng chục lao động thời vụ lúc nông nhàn với mức thu nhập 5 triệu đồng/người/tháng. Toàn bộ công nhân xưởng nuôi trồng đều là người dân địa phương, được đào tạo bài bản và làm việc trong môi trường an toàn, chuẩn ISO 22000:2018.

Ngoài ra, chị Hồng còn tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội, như: Năm 2021 ủng hộ 100 triệu đồng vào Quỹ vắc-xin phòng, chống dịch Covid-19; trao học bổng cho sinh viên xuất sắc vượt khó ngành Bác sĩ Y học cổ truyền (Đại học Y Hà Nội); tặng xe đạp và sách vở cho học sinh nghèo; năm 2022-2023 xây dựng nhà đại đoàn kết cho hộ khó khăn tại thôn Thế Hiển (xã Dân Hòa); thăm hỏi, tặng quà các trung tâm điều dưỡng thương bệnh binh, người có công; hỗ trợ hàng trăm kilôgam gạo cho trẻ em vùng cao...

Đặc biệt, từ năm 2022 đến nay, xưởng sản xuất của Công ty cổ phần Dược thảo Thiên Phúc đã đón tiếp hàng nghìn lượt học sinh, sinh viên từ các trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, chuyên Nguyễn Huệ, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Lâm nghiệp, Học viện Nông nghiệp Việt Nam... đến tham quan, trải nghiệm. Những buổi học thực tế này đã truyền lửa đam mê nghiên cứu, gieo vào lòng thế hệ trẻ tình yêu với nền nông nghiệp sinh thái và khát vọng phát triển nông nghiệp xanh.

Với những đóng góp không mệt mỏi cho xã hội, chị Nguyễn Thị Hồng đã vinh dự nhận được nhiều danh hiệu, khen thưởng cao quý: Danh hiệu Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2021; Người tốt việc tốt và Phụ nữ Thủ đô tiêu biểu năm 2022 do UBND thành phố và Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hà Nội trao tặng; nhiều năm liên tục là Hộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi cấp thành phố; được Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tặng Bằng khen vì thành tích xuất sắc trong các phong trào thi đua yêu nước và xây dựng nông thôn mới các năm 2021, 2022, 2025; Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội tặng Bằng khen về thành tích xuất sắc trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; UBND thành phố Hà Nội khen thưởng trong phong trào thi đua sản xuất kinh doanh giỏi và thực hiện Chương trình số 07-CTr/TU về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo giai đoạn 2021-2025...

Năm 2026, chị Nguyễn Thị Hồng vinh dự được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tôn vinh danh hiệu "Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới".

Những nỗ lực trong phát triển kinh tế và tích cực tham gia hoạt động Hội, hoạt động xã hội của chị Nguyễn Thị Hồng đã góp phần xây dựng quê hương Dân Hòa và Thủ đô ngày càng giàu đẹp.