Định danh thửa đất, nền tảng quản trị số

Theo đó, mỗi thửa đất sẽ là một “địa chỉ số” thống nhất, dữ liệu được kết nối, tích hợp, chia sẻ giữa các hệ thống, tạo nền tảng cho phương thức quản lý đất đai minh bạch, chính xác và hiện đại hơn. Khi đó, người dân được tiếp cận thông tin đất đai của mình và tra cứu dữ liệu ngay trên ứng dụng định danh điện tử quốc gia (VNeID).

Theo thống kê, cả nước hiện có hơn 102 triệu thửa đất, trong đó 69,7 triệu thửa đã được đưa vào cơ sở dữ liệu đất đai và cấp mã định danh. Khối lượng này cho thấy, quá trình chuyển đổi từ dữ liệu giấy sang dữ liệu số đang được đẩy nhanh. Mã định danh duy nhất sẽ giúp nhận diện chính xác từng thửa đất, tạo “chìa khóa” để kết nối các thông tin liên quan trong hệ thống dữ liệu.

Theo các chuyên gia, việc cấp mã định danh phải được nhìn nhận là một phần của cuộc “cách mạng” về dữ liệu đất đai. Thế nên, việc làm sạch dữ liệu không đơn thuần là công việc kỹ thuật thuần túy, mà là nhiệm vụ thường xuyên để bảo đảm mỗi thửa đất có một hồ sơ số thống nhất.

Trên nền tảng dữ liệu được chuẩn hóa và định danh thống nhất, việc kết nối với VNeID và các cơ sở dữ liệu liên quan sẽ giúp khai thác hiệu quả hơn giá trị của dữ liệu đất đai, góp phần phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.

Để biến mục tiêu định danh từng thửa đất thành kết quả thực chất, trước hết phải tập trung làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu. Các bộ, ngành, địa phương cần rà soát toàn bộ dữ liệu thuộc phạm vi quản lý, phân loại rõ những thửa đất đã đủ thông tin tối thiểu và những trường hợp còn thiếu, sai lệch hoặc chưa thống nhất.

Với dữ liệu chưa đủ điều kiện, phải xác định rõ nội dung cần bổ sung, cơ quan chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành, không thể nóng vội chạy theo số lượng hồ sơ đã được cấp mà bỏ qua chất lượng dữ liệu.

Đặc biệt, cần tiếp tục đối soát dữ liệu đất đai với cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu dân cư và dữ liệu chuyên ngành trong phạm vi pháp luật cho phép. Mỗi thông tin chỉ nên được tạo lập một lần nhưng phải có khả năng sử dụng nhiều lần. Đây chính là nguyên tắc cốt lõi để giảm giấy tờ, giảm khâu trung gian và giảm chi phí xã hội.

Cùng với đó, phải bảo đảm mỗi thửa đất có một mã định danh duy nhất, thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Mã định danh phải có tính ổn định, có khả năng kết nối, tích hợp, chia sẻ và khai thác lâu dài. Quan trọng hơn, cần coi dữ liệu đất đai là dữ liệu sống. Mỗi biến động hợp pháp về thửa đất như chuyển nhượng, tách thửa, hợp thửa, thay đổi thông tin phải được cập nhật kịp thời.

Một nhiệm vụ có ý nghĩa trực tiếp với người dân là sớm hoàn thiện các điều kiện để khai thác thông tin trên VNeID.

Về lâu dài, VNeID cần trở thành một trong những cánh cửa thuận tiện để người dân tiếp cận dữ liệu đất đai thuộc quyền khai thác của mình.

Khi đó, người dân có thể kiểm tra thông tin thửa đất mà không phải mất thời gian đi lại, tìm kiếm hồ sơ hoặc thực hiện những thủ tục mà dữ liệu số đã có.

Đây cũng là cơ chế hữu hiệu để người dân tham gia “giám sát ngược” chất lượng dữ liệu. Khi chủ sử dụng đất có thể tiếp cận thông tin của mình, họ dễ dàng phát hiện những sai sót về địa chỉ, diện tích, thông tin liên quan... và phản ánh để cơ quan quản lý chỉnh sửa.

Dữ liệu càng được kiểm chứng từ thực tiễn, càng có giá trị phục vụ quản lý. Tuy nhiên, mở rộng khả năng khai thác dữ liệu phải song hành với bảo mật thông tin dữ liệu...

Để góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số, Nghị định số 326/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã mở ra một chặng đường mới trong định danh địa điểm, song đây mới chỉ là bước khởi đầu.

Để định danh mỗi thửa đất thực sự trở thành “địa chỉ số”, điều quan trọng là dữ liệu phải được làm sạch, chuẩn hóa, cập nhật và kết nối thông suốt.

Khi đó, mã định danh không chỉ giúp quản lý đất đai chính xác, minh bạch hơn, mà còn tạo nền tảng nâng cao hiệu quả quản trị, đồng thời mang lại sự thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, tổ chức trong việc tiếp cận thông tin và các dịch vụ số.