Ứng dụng công nghệ số, nâng cao hiệu quả thực thi Luật Thủ đô năm 2026

Nâng cao hiệu quả tiếp cận pháp luật

Trong quá trình xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, chuyển đổi số đang được Hà Nội xác định là một trong những giải pháp quan trọng để đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng thể chế và hiệu quả thực thi pháp luật.

Theo Sở Tư pháp thành phố, thời gian qua, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn thành phố đã tăng cường sử dụng hệ thống quản lý văn bản và điều hành điện tử, phần mềm xử lý hồ sơ công việc, rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao tính minh bạch và tăng cường khả năng phối hợp liên thông giữa các cơ quan.

Đồng thời, việc khai thác các cơ sở dữ liệu pháp luật, Cổng thông tin điện tử và hệ thống tra cứu văn bản đã tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ, công chức trong công tác rà soát, hệ thống hóa, kiểm tra văn bản, qua đó nâng cao chất lượng tham mưu và bảo đảm tính kịp thời, chính xác của thông tin pháp lý.

Nếu trong hoạt động chuyên môn, công nghệ số giúp cán bộ, công chức, viên chức rút ngắn thời gian xử lý và tìm kiếm thông tin, thì trong phổ biến, giáo dục pháp luật, công nghệ lại mở rộng đáng kể cách thức người dân tiếp cận pháp luật.

Các cơ quan, đơn vị, địa phương tăng cường đưa nội dung pháp luật lên cổng, trang thông tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội, kết hợp giữa hình thức tuyên truyền trực tiếp với môi trường số, giúp người dân dễ dàng tìm kiếm, tra cứu khi có nhu cầu.

Yêu cầu này càng rõ hơn trong quá trình triển khai Luật Thủ đô năm 2026 - đạo luật quy định nhiều cơ chế, chính sách mới, đòi hỏi cán bộ, công chức, người dân và doanh nghiệp phải nắm được những quy định liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ và hoạt động của mình.

Để đáp ứng yêu cầu đó, ngành Tư pháp Hà Nội đã tổ chức các lớp tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ cho hơn 1000 lượt cán bộ, công chức làm công tác tư pháp, pháp chế ở các cấp, tập trung vào xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, hành chính tư pháp, xử lý vi phạm hành chính và theo dõi thi hành pháp luật.

Công nghệ số cũng đang được sử dụng để đưa các nội dung của Luật Thủ đô đến gần hơn với cán bộ, công chức, người dân và doanh nghiệp. Theo bà Vũ Thị Thanh Tú, Trưởng phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật, Sở Tư pháp thành phố, Sở Tư pháp đã xây dựng hệ thống dữ liệu liên quan, cập nhật trên Trang thông tin tuyên truyền, phổ biến pháp luật của thành phố Hà Nội tại địa chỉ pbgdpl.hanoi.gov.vn, tạo thuận lợi cho các cơ quan, đơn vị và người dân tra cứu, tìm hiểu Luật Thủ đô năm 2026.

Tại đây, người dân có thể tìm hiểu về các nghị quyết, kết luận, thông báo của Trung ương và thành phố đối với yêu cầu xây dựng và phát triển Thủ đô; Luật Thủ đô năm 2026; văn bản của Chính phủ chỉ đạo triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026; các văn bản quy phạm pháp luật triển khai thi hành Luật Thủ đô 2024 còn hiệu lực; tài liệu chuyên đề tập huấn và tuyên truyền các văn bản triển khai thi hành Luật Thủ đô…

Thuận lợi cho việc tìm hiểu, tra cứu

Việc số hóa các tài liệu pháp luật trên một nền tảng giúp người sử dụng không chỉ tiếp nhận thông tin qua các hội nghị, tập huấn mà còn có thể chủ động tra cứu khi phát sinh nhu cầu. Qua đó, phương thức phổ biến pháp luật từng bước chuyển từ cung cấp thông tin một chiều sang tạo điều kiện để người dân chủ động tìm hiểu, tra cứu và sử dụng thông tin pháp lý.

Cùng với việc xây dựng kho dữ liệu pháp luật, hoạt động tuyên truyền, phổ biến Luật Thủ đô năm 2026 được Sở Tư pháp tham mưu triển khai bằng nhiều hình thức. Đến nay, thành phố Hà Nội đã tổ chức hơn 300 hội nghị, tọa đàm tuyên truyền Luật Thủ đô năm 2026; phát hành hơn 14000 tài liệu tuyên truyền; đăng tải hàng nghìn tin, bài trên các trang, cổng thông tin điện tử của cơ quan, đơn vị; thực hiện tuyên truyền trên loa truyền thanh ở cơ sở tại các xã, phường với hơn 1000 lượt phát/tuần.

Điểm đáng chú ý là phương thức tuyên truyền ngày càng được mở rộng từ các hình thức truyền thống sang môi trường số. Các nội dung về Luật Thủ đô được lồng ghép trong hội nghị, tọa đàm, các hoạt động tuyên truyền ở cơ sở và đăng tải trên cổng, trang thông tin điện tử, các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook...

Không chỉ cung cấp thông tin, một số địa phương còn sử dụng công nghệ để tạo ra hình thức tương tác trực tiếp với người dân thông qua các cuộc thi tìm hiểu pháp luật. Tại xã Ứng Thiên và phường Kim Liên, cuộc thi tìm hiểu Luật Thủ đô năm 2026 được tổ chức theo hình thức trực tuyến, thu hút đông đảo cán bộ, công chức và người dân tham gia.

Riêng cuộc thi tại xã Ứng Thiên đã thu hút 19152 lượt đăng ký tham gia. Con số này cho thấy sức lan tỏa của hình thức tuyên truyền pháp luật trên môi trường số, khi người dân có thể tham gia tìm hiểu pháp luật ngay trên thiết bị điện tử, tạo thêm hình thức tương tác trực quan, sinh động trong phổ biến pháp luật.

Thực tế từ cơ sở cho thấy, ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp mở rộng phạm vi tuyên truyền mà còn tạo thêm phương thức đánh giá mức độ tiếp cận pháp luật thông qua số lượng người tham gia, lượt truy cập, kết quả trả lời và mức độ tương tác…

Từ tiếp cận pháp luật đến thực thi pháp luật

Luật Thủ đô năm 2026 không chỉ trao cho Hà Nội cơ chế để thực thi chính sách mà còn giao vai trò “thiết kế chính sách” nhằm giải quyết những vấn đề đặc thù của đô thị đặc biệt. Với những cơ chế, chính sách được Luật Thủ đô năm 2026 quy định, cùng với sự vào cuộc trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn, trong đó có vai trò tham mưu, thẩm định của Sở Tư pháp, các văn bản triển khai thi hành luật đang từng bước phát huy hiệu quả.

Cùng với hệ thống nghị quyết, quyết định đã được ban hành để cụ thể hóa các nội dung được giao trong Luật Thủ đô năm 2026, thành phố Hà Nội đang tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật nhằm phục vụ yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền mạnh mẽ theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Đồng thời, thành phố cũng đang triển khai các đề án chuyển đổi số trong lĩnh vực tư pháp, đặc biệt trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2025-2030, từng bước hình thành nền tảng cho môi trường xây dựng pháp luật hiện đại, chuyên nghiệp, dựa trên dữ liệu và công nghệ.

Thực tế cho thấy, chuyển đổi số trong phổ biến và thi hành pháp luật không chỉ là việc thay đổi phương tiện tuyên truyền mà còn góp phần thay đổi phương thức quản trị. Khi hệ thống văn bản, tài liệu hướng dẫn và thông tin pháp luật được cập nhật, kết nối và cung cấp thuận tiện trên môi trường số, cán bộ, công chức và người dân có thêm công cụ để chủ động tiếp cận, tra cứu và thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình.