Hiện thực hóa giấc mơ an cư cho người thu nhập thấp

Thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội

Theo báo cáo từ Ban Đô thị HĐND thành phố Hà Nội về kết quả giám sát phát triển nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng trên địa bàn thành phố, giai đoạn từ ngày 1-8-2024 đến nay, Hà Nội đã ban hành nhiều cơ chế, kế hoạch nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, đặt mục tiêu phát triển tối thiểu 120.000 căn (giai đoạn 2026-2030), đồng thời định hướng phát triển linh hoạt quỹ nhà ở đa mục tiêu trong trung và dài hạn.

Về các dự án nhà ở xã hội đã được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư, Hà Nội có 116 dự án nhà ở với tổng diện tích đất khoảng 4.005.731m2 (khoảng 101.295 căn hộ). Thành phố có 93 dự án nhà ở thương mại, khu đô thị có bố trí quỹ đất 20% (25%) dành để phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn, tổng diện tích đất khoảng 199,23ha (khoảng 35.200 căn hộ).

Hà Nội dành 5 khu đất thí điểm xây dựng nhà ở xã hội tập trung có trong kế hoạch phát triển nhà ở thành phố giai đoạn 2021-2025 đã được phê duyệt tại Quyết định số 1186/QĐ-UBND ngày 23-2-2023. Đến nay, 2/5 khu đất đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, chấp thuận chủ đầu tư là khu nhà ở xã hội Tiên Dương 1, Tiên Dương 2; 3/5 khu đất đang trong quá trình nghiên cứu triển khai các thủ tục về quy hoạch, đầu tư.

Có thể thấy, thành phố đang đẩy mạnh tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư để tăng tốc phát triển nhà ở xã hội. Với mục tiêu hoàn thành tối thiểu 18.700 căn trong năm 2026, nhiều dự án có mức giá dự kiến khoảng 1 tỷ đồng/căn đang chuẩn bị tiếp nhận hồ sơ, mở thêm cơ hội an cư cho người thu nhập thấp và người lao động.

Triển khai nhiều cơ chế mới về phát triển nhà ở cho thuê

Để phát triển đô thị và nhà ở, tại Điều 12, Luật Thủ đô năm 2026 lần đầu tiên có quy định về các chính sách liên quan. Theo đó, việc đầu tư xây dựng, cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị và phát triển nhà ở trên địa bàn thành phố phải bảo đảm các nguyên tắc: Xây dựng các khu đô thị thông minh, đa chức năng, đa mục tiêu, khu nhà ở xã hội theo hướng hiện đại, thuận tiện, đồng bộ với việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật đô thị và hạ tầng xã hội; phù hợp quy hoạch, quy chế quản lý kiến trúc, thiết kế đô thị; bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về xây dựng, phòng cháy, chữa cháy; bảo vệ các di sản văn hóa, lịch sử, thiên nhiên, kiến trúc, cảnh quan; bảo vệ, phát triển không gian xanh, không gian mặt nước… Trong đó, thẩm quyền của HĐND thành phố là quy định cơ chế, chính sách về đầu tư, phát triển và hỗ trợ nhà ở trên địa bàn thành phố; ưu đãi, hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công vụ, nhà ở phục vụ tái định cư, nhà lưu trú và các loại hình nhà ở khác...

Để triển khai Điểm đ, Điểm e, Khoản 2, Điều 12 và Điểm b, Khoản 2, Điều 25 Luật Thủ đô năm 2026, ngày 15-6-2026, HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 72/2026/NQ-HĐND quy định cơ chế, chính sách về đầu tư, phát triển và hỗ trợ nhà ở trên địa bàn thành phố Hà Nội. Theo Nghị quyết, Hà Nội sẽ triển khai nhiều cơ chế mới về đầu tư, phát triển nhà ở cho thuê, đồng thời mở rộng chính sách hỗ trợ nhà ở đối với người có khó khăn về nhà ở, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, nhân lực chất lượng cao và các đối tượng chính sách khác.

Nghị quyết nêu rõ, nhà ở cho thuê gồm: Nhà ở thương mại để cho thuê và nhà ở xã hội để cho thuê. Nhà ở cho thuê tại các dự án đầu tư xây dựng nhà ở theo quy định tại Nghị quyết này có thời hạn cho thuê tối thiểu bằng thời hạn hoạt động của dự án. Nhà ở chính sách gồm: Nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân, nhà ở phục vụ tái định cư, nhà lưu trú công nhân, nhà ở cho nhân lực chất lượng cao và nhà ở cho các đối tượng chính sách khác theo quy định của Nghị quyết này.

Luật sư Nguyễn Minh Long (Đoàn luật sư thành phố Hà Nội) cho biết, theo Nghị quyết, UBND thành phố được quyết định vị trí quy hoạch phát triển nhà ở cho thuê tại các khu vực đô thị, nông thôn, khu vực phát triển theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng), khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu chế xuất và các khu vực tập trung đông dân cư; đồng thời quyết định việc đầu tư, tạo lập quỹ nhà ở cho thuê trên địa bàn thành phố. Nghị quyết cũng quy định các dự án nhà ở cho thuê phải dành tối thiểu 50% tổng số căn hộ để cho thuê và ít nhất 70% số căn hộ cho thuê dành cho các đối tượng chính sách. Diện tích căn hộ cho thuê được áp dụng theo tiêu chuẩn nhà ở xã hội. “Các cơ chế, chính sách về nhà ở theo Nghị quyết số 72/2026/NQ-HĐND sẽ mang lại nhiều cơ hội đột phá cho thị trường; góp phần đáp ứng nhu cầu an cư của người dân và thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô”, luật sư Nguyễn Minh Long nhấn mạnh.