Hà Nội: Đẩy nhanh tiến độ 4 trạm cân tự động, kiểm soát xe quá tải

Thi công giữa dòng phương tiện liên tục

Những ngày đầu tháng 9, tại khu vực đầu phía Bắc cầu Thăng Long, công nhân cùng nhiều phương tiện, máy móc đang tập trung thi công các hạng mục của trạm cân kiểm soát tải trọng xe. Đây là một trong 4 vị trí được Hà Nội đầu tư hệ thống cân tự động nhằm tăng cường kiểm soát phương tiện vận tải trên những tuyến đường có lưu lượng lớn.

Khác với những trạm cân thủ công trước đây, hệ thống mới được xây dựng theo mô hình cân động, cho phép kiểm soát tải trọng phương tiện theo hướng tự động. Hệ thống gồm thiết bị cân động, camera giám sát, phần mềm xử lý dữ liệu cân, phần mềm tự động nhận diện biển số, máy chủ, hệ thống lưu trữ và truyền dẫn dữ liệu, nguồn điện chính và dự phòng, hệ thống báo hiệu đường bộ cùng các tủ, phòng kỹ thuật.

Sở Xây dựng Hà Nội được giao làm chủ đầu tư, Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông là đại diện chủ đầu tư. Bốn vị trí được lựa chọn gồm đầu phía Bắc cầu Thăng Long và các nhánh lên, xuống đường dẫn cầu; nút giao Nguyễn Khoái - Lĩnh Nam; Km41+00 Quốc lộ 32 và Km4+800 Quốc lộ 21.

Đây đều là những vị trí có vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông Thủ đô. Cầu Thăng Long nằm trên trục Vành đai 3, là một trong những cửa ngõ huyết mạch kết nối Hà Nội với khu vực phía Bắc. Nguyễn Khoái - Lĩnh Nam nằm trên hướng giao thông phía Nam, Đông Nam thành phố, trong khi Quốc lộ 21 và Quốc lộ 32 là những trục giao thông quan trọng ở khu vực phía Tây.

Tại khu vực cầu Thăng Long, yêu cầu đặt ra đối với nhà thầu không chỉ là đẩy nhanh tiến độ mà còn phải hạn chế tối đa ảnh hưởng đến hoạt động giao thông.

Ông Nguyễn Quý Trung, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Vạn Cát cho biết, khó khăn lớn nhất trong quá trình thi công trạm cân tại đây là lưu lượng phương tiện rất cao, xe cộ di chuyển gần như liên tục 24 giờ trong ngày.

“Để bảo đảm tiến độ, đơn vị tăng cường máy móc, công nhân trên công trường. Trong quá trình thi công, chúng tôi thường xuyên tưới nước để hạn chế bụi, bảo đảm vệ sinh môi trường. Mục tiêu trước ngày 15-9 sẽ hoàn thành toàn bộ phần thảm mặt đường, sau đó chuyển sang lắp đặt thiết bị và phấn đấu bàn giao toàn bộ dự án vào ngày 31-12-2026”, ông Nguyễn Quý Trung cho biết.

Việc vừa thi công, vừa duy trì giao thông trên tuyến có mật độ phương tiện lớn đòi hỏi các đơn vị phải tổ chức công trường chặt chẽ. Người và phương tiện thi công được bố trí phù hợp với từng thời điểm; lực lượng hướng dẫn, phân luồng phải thường xuyên túc trực để tránh phát sinh ùn tắc cũng như bảo đảm an toàn cho người tham gia giao thông.

Theo đại diện Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông Hà Nội, trong quá trình triển khai, chủ đầu tư thường xuyên yêu cầu nhà thầu bố trí lực lượng hướng dẫn giao thông tại công trường, tổ chức rào chắn phù hợp và tưới nước nhằm hạn chế bụi, ảnh hưởng tới khu vực xung quanh. Không chỉ riêng khu vực cầu Thăng Long, tiến độ tại những vị trí còn lại cũng đang được đẩy nhanh.

Tiến tới kiểm soát tải trọng tự động

Ông Nguyễn Đình Đôn, đại diện giám sát chủ đầu tư thuộc Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông Hà Nội cho biết, dự án gồm 4 vị trí lắp đặt hệ thống kiểm soát tải trọng tại Quốc lộ 21, Quốc lộ 32, đầu cầu Thăng Long và khu vực Nguyễn Khoái.

Đến nay, trạm cân trên Quốc lộ 21 đã hoàn thành; tại Quốc lộ 32, các đơn vị đang tiến hành lắp đặt những thiết bị cuối cùng. Những vị trí còn lại tiếp tục được tập trung nhân lực, phương tiện thi công để bảo đảm hoàn thành toàn bộ dự án trước ngày 31-12.

Theo ông Nguyễn Đình Đôn, mục tiêu quan trọng của dự án là kiểm soát tải trọng phương tiện lưu thông qua các tuyến đường, đồng thời từng bước nâng cao ý thức chấp hành quy định của lái xe cũng như các doanh nghiệp kinh doanh vận tải.

Điểm đáng chú ý của dự án là việc ứng dụng công nghệ vào hoạt động kiểm soát tải trọng. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lực lượng chức năng tổ chức dừng xe, đưa phương tiện vào bàn cân như phương thức truyền thống, hệ thống cân động có khả năng ghi nhận thông tin phương tiện khi xe di chuyển qua khu vực được lắp đặt thiết bị.

Camera kết hợp với phần mềm nhận diện biển số giúp xác định phương tiện, trong khi dữ liệu tải trọng được hệ thống xử lý, lưu trữ và truyền về cơ quan quản lý. Qua đó, việc giám sát tải trọng có thể được thực hiện thường xuyên, hạn chế khoảng trống về thời gian và nhân lực trong quá trình kiểm soát.

Đặc biệt, theo đại diện Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông Hà Nội, sau khi dự án hoàn thành, dữ liệu từ hệ thống cân sẽ được chia sẻ với lực lượng Cảnh sát giao thông để phục vụ công tác kiểm tra, xử lý vi phạm theo quy định.

Điều này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả kiểm soát xe quá tải trên địa bàn. Khi phương tiện đi qua các vị trí kiểm soát có thể được hệ thống ghi nhận, lái xe và doanh nghiệp vận tải sẽ phải chủ động tuân thủ quy định về tải trọng thay vì chỉ chấp hành khi gặp lực lượng chức năng kiểm tra trực tiếp.

Sau khi hoàn thành dự án, Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông Hà Nội sẽ tiếp nhận hệ thống để tổ chức quản lý, duy tu, bảo dưỡng, bảo đảm thiết bị hoạt động ổn định và liên tục.

Thực tế, xe chở quá tải là một trong những nguyên nhân trực tiếp làm gia tăng tốc độ xuống cấp của kết cấu hạ tầng giao thông. Khi tải trọng phương tiện vượt quá khả năng chịu tải thiết kế, mặt đường, cầu và các công trình trên tuyến phải chịu áp lực lớn hơn, từ đó có nguy cơ phát sinh hằn lún, nứt vỡ và rút ngắn tuổi thọ khai thác.

Bởi vậy, đầu tư hệ thống kiểm soát tải trọng không chỉ nhằm phát hiện, xử lý vi phạm mà còn là giải pháp bảo vệ nguồn lực đầu tư cho hạ tầng giao thông. Kiểm soát tốt xe quá tải đồng nghĩa với giảm áp lực lên mặt đường, cầu, hạn chế chi phí sửa chữa, duy tu và góp phần bảo đảm an toàn giao thông.

Việc Hà Nội bố trí các trạm cân tại những tuyến cửa ngõ và trục vận tải quan trọng cũng tạo thành những “chốt” kiểm soát bằng công nghệ đối với dòng phương tiện ra, vào và di chuyển qua thành phố.

Khi toàn bộ 4 vị trí hoàn thành và đưa vào khai thác, một mạng lưới kiểm soát tải trọng tự động bước đầu sẽ được hình thành tại những hướng giao thông trọng yếu của Thủ đô. Cùng với hệ thống camera giám sát giao thông đang ngày càng được mở rộng, các trạm cân tự động sẽ bổ sung thêm dữ liệu phục vụ quản lý, giám sát và xử lý vi phạm.

Từ những công trường đang được đẩy nhanh tại cầu Thăng Long, Nguyễn Khoái - Lĩnh Nam, Quốc lộ 21 và Quốc lộ 32, mục tiêu hoàn thành trước ngày 31-12-2026 đang được các đơn vị tập trung thực hiện. Quan trọng hơn tiến độ của một dự án, khi những thiết bị này chính thức hoạt động, việc kiểm soát tải trọng trên các tuyến đường trọng điểm của Hà Nội sẽ từng bước chuyển từ phương thức kiểm tra trực tiếp sang giám sát thường xuyên bằng công nghệ, góp phần ngăn chặn xe quá tải từ sớm và bảo vệ bền vững kết cấu hạ tầng giao thông Thủ đô.