Cần ứng dụng khoa học, công nghệ vào xử lý môi trường làng nghề tại xã Sơn Đồng

Tham gia đoàn giám sát có Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Tạ Đình Thi.

Đề xuất lập khu sản xuất làng nghề tập trung

Báo cáo với đoàn giám sát, đại diện UBND xã Sơn Đồng cho biết, hiện nay, Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Sơn Đồng đã ký hợp đồng kinh tế với Công ty cổ phần Dịch vụ môi trường đô thị Từ Liêm để thực hiện gói thầu duy trì vệ sinh môi trường theo phân cấp trên địa bàn xã Sơn Đồng giai đoạn 2026-2027.

Về việc thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn, UBND xã đã ban hành kế hoạch triển khai công tác quản lý chất thải nhựa và giảm phát thải nhựa trên địa bàn; phát động phong trào toàn dân tham gia bảo vệ môi trường, giảm thiểu phát sinh, phân loại, thu gom, xử lý rác thải trên địa bàn; thu gom, phân loại chất thải rắn tại làng nghề điêu khắc mỹ nghệ Sơn Đồng... Đến nay, việc phân loại, thu gom rác thải trên địa bàn đã từng bước đi vào nền nếp.

Trong quý IV-2026, xã thực hiện xây dựng 3 vị trí tập kết, trạm trung chuyển rác đã được phê duyệt chủ trương, triển khai quy hoạch, đầu tư tại khu vực Sơn Đồng, Cầu Đọ, Vân Canh, thôn Tiền Lệ.

Hiện nay 100% phương tiện, xe vận chuyển rác, xe thu gom bằng cơ giới, xe rửa đường, quét hút đã được lắp đặt thiết bị GPS để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát việc triển khai thực hiện. Cùng với đó, xã Sơn Đồng đã lắp đặt camera an ninh tại 4 điểm tập kết rác thải để kiểm soát việc đổ thải; đồng thời giao thôn, xóm, các tổ tự quản thực hiện phản ánh các trường hợp đổ thải vi phạm pháp luật trên các nhóm chuyển đổi số cộng đồng, nhóm bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng ban công tác Mặt trận thôn.

Thời gian qua, lực lượng chức năng trên địa bàn đã xử phạt 2 trạm trộn bê tông, mức phạt 656 triệu đồng; 1 trường hợp đốt rác, mức phạt 7 triệu đồng; xử phạt 5 trường hợp từ địa bàn khác mang rác đến đổ trộm...

Đối với việc bảo vệ môi trường tại làng nghề điêu khắc mỹ nghệ Sơn Đồng, xã đã thành lập tổ tự quản môi trường; phối hợp với Hội làng nghề, Hội nghệ nhân thực hiện việc phân loại rác. Việc sản xuất tượng, đồ thờ đang thay đổi nhanh về công nghệ, từ thủ công sang tự động hoá, phần lớn các khâu sản xuất được sử dụng máy CNC giảm giá thành và ít gây tác động đến môi trường.

UBND xã đang chỉ đạo các cơ quan chuyên môn nghiên cứu, đề xuất lập khu sản xuất làng nghề tập trung đáp ứng việc mở rộng phát triển làng nghề, từng bước di chuyển sản xuất ra khỏi khu dân cư.

Trong quản lý chất thải rắn xây dựng, từ ngày 1-7-2025 đến 31-7-2026, trên địa bàn xã Sơn Đồng có 134 công trình xây dựng. Khối lượng chất thải xây dựng phát sinh phần lớn được tận dụng tôn nền tại chỗ. Khối lượng còn lại được tập kết để bán cho các hộ cần tôn sân, nền thay thế cho việc dùng cát...

Theo đại diện UBND xã Sơn Đồng, hiện còn một số khó khăn, vướng mắc trong quản lý vệ sinh môi trường trên địa bàn như: Các phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng còn để rơi vãi ra đường gây ảnh hưởng giao thông, mất vệ sinh môi trường nhưng chưa được xử lý kịp thời. Việc đổ rác không đúng quy định, đốt rác còn diễn ra nhưng chưa được xử lý kịp thời...

Sớm hoàn thành các điểm trung chuyển rác đã được phê duyệt

Sau khi khảo sát trực tiếp tại một số cơ sở sản xuất trong khu vực làng nghề trên địa bàn và nghe UBND xã báo cáo, thành viên đoàn giám sát đề nghị xã làm rõ việc phân cấp, tổ chức bộ máy và nguồn lực đã phù hợp hay chưa; năng lực thực thi của chính quyền địa phương đáp ứng yêu cầu quản lý ra sao; làm rõ khả năng hoàn thành các điểm tập kết, thu gom rác đáp ứng yêu cầu kỹ thuật về bảo vệ môi trường; kết quả cụ thể của việc phân loại rác tại nguồn; làm rõ mức độ ô nhiễm thực tế của làng nghề; việc xử lý nước thải nước làng nghề; tình trạng phát tán bụi tại các trạm trộn bê tông, trách nhiệm xử lý với từng đơn vị... Thành viên đoàn giám sát nhấn mạnh, bên cạnh trách nhiệm của chính quyền, cần phân cấp và phát huy trách nhiệm của xã hội, người dân và doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Trưởng ban Khoa học, Công nghệ, Môi trường HĐND thành phố Nguyễn Thị Diễm Hằng đánh giá cao xã Sơn Đồng đạt được một số kết quả trong công tác quản lý vệ sinh môi trường; bảo đảm 100% thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải. Đáng chú ý, xã báo cáo có 24 xe thu gom rác chạy bằng điện; các mô hình "Ngôi nhà xanh", "Nhà pin" cũng là nội dung nổi bật...

Đối với kết quả xử lý vi phạm, Trưởng đoàn giám sát đề nghị xã Sơn Đồng bổ sung cụ thể thời gian, đối tượng, hành vi và hình thức xử phạt. Về quy hoạch, xã có thể nghiên cứu lấy làng nghề làm trọng tâm, gắn phát triển kinh tế - xã hội, đô thị với phát triển làng nghề và công nghiệp văn hóa; từ đó xây dựng phương án bảo vệ môi trường phù hợp.

Đoàn đề nghị xã sớm triển khai 3 điểm trung chuyển đã được phê duyệt chủ trương đầu tư. Đồng thời, cần bổ sung thông tin về công tác đấu thầu, tỷ lệ thu và khả năng hoàn thành các chỉ tiêu liên quan.

Với chất thải xây dựng và môi trường làng nghề, đoàn giám sát đề nghị xã chủ động phối hợp với các sở, ngành để có giải pháp xử lý cụ thể, gắn ứng dụng khoa học, công nghệ với sản phẩm và hiệu quả thực tế, không dừng ở việc xây dựng đề án.

Trưởng đoàn giám sát đề nghị xã sớm hoàn thiện báo cáo, bổ sung các nội dung còn thiếu, làm rõ từng kiến nghị thuộc trách nhiệm của thành phố, các sở, ngành và địa phương để đoàn có cơ sở tổng hợp, báo cáo thành phố. Đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hướng dẫn xã những nội dung liên quan, đặc biệt, vấn đề chất thải xây dựng. Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ xã xử lý vấn đề môi trường làng nghề.