Giải phóng mặt bằng ở Hát Môn: Đồng thuận để mở đường phát triển
Từ những ngôi mộ được người dân chủ động di chuyển trước khi nhận tiền bồi thường đến những mét vuông đất được bàn giao chỉ trong vài tuần…, câu chuyện giải phóng mặt bằng ở Hát Môn đang cho thấy một điều quan trọng: Khi người dân hiểu, tin và nhìn thấy lợi ích từ những công trình đang được triển khai, khó khăn trong giải phóng mặt bằng sẽ từng bước được tháo gỡ. Sự đồng thuận ấy đang trở thành nguồn lực để xã Hát Môn đẩy nhanh tiến độ hàng loạt dự án hạ tầng, giao thông, trường học và phát triển kinh tế trên địa bàn.
.jpg)
Từ những ngôi mộ được người dân chủ động di chuyển trước khi nhận tiền bồi thường đến những mét vuông đất được bàn giao chỉ trong vài tuần…, câu chuyện giải phóng mặt bằng ở Hát Môn đang cho thấy một điều quan trọng: Khi người dân hiểu, tin và nhìn thấy lợi ích từ những công trình đang được triển khai, khó khăn trong giải phóng mặt bằng sẽ từng bước được tháo gỡ. Sự đồng thuận ấy đang trở thành nguồn lực để xã Hát Môn đẩy nhanh tiến độ hàng loạt dự án hạ tầng, giao thông, trường học và phát triển kinh tế trên địa bàn.
Tại dự án xây mới Trường Trung học cơ sở (THCS) Hát Môn (xã Hát Môn), dù chưa nhận tiền bồi thường, hỗ trợ, nhiều hộ gia đình, cá nhân đã đồng thuận di chuyển mộ phần của gia đình về nghĩa trang nhân dân, bàn giao mặt bằng để chính quyền triển khai dự án.
Với người dân, việc di chuyển một ngôi mộ chưa bao giờ là chuyện đơn giản. Đó là vấn đề liên quan đến phong tục, tập quán, tâm linh và tình cảm gia đình. Thế nhưng, trước yêu cầu triển khai một công trình trường học được nhân dân đặc biệt quan tâm, nhiều gia đình đã chủ động thực hiện.
Gia đình ông Nguyễn Công Toản, ở thôn Tiền Giang, là một trong những trường hợp như vậy. Gia đình có 348m² đất nông nghiệp và 3 ngôi mộ nằm trong phạm vi thu hồi để thực hiện dự án. Trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, gia đình đã chủ động di chuyển các phần mộ, đồng thời có đơn nhận tiền sớm và bàn giao mặt bằng theo kế hoạch để địa phương triển khai dự án.
Đó không chỉ là sự chấp hành một chủ trương của địa phương. Đằng sau quyết định ấy còn là sự chia sẻ với một công trình mà người dân Hát Môn đã mong đợi từ lâu. Bởi, một ngôi trường mới không chỉ là một công trình xây dựng, đó là nơi con em mình sẽ học tập trong môi trường khang trang, sạch đẹp, an toàn, được đầu tư đầy đủ cơ sở vật chất. Vì thế, dự án nhận được sự quan tâm, ủng hộ rất lớn từ nhân dân.
Từ câu chuyện của gia đình ông Toản và nhiều hộ dân khác, có thể thấy, khi mục tiêu của dự án gắn với lợi ích thiết thực của cộng đồng, luôn nhận được sự đồng thuận, chung tay của người dân.
Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Hát Môn Nguyễn Thị Ly thông tin: Năm 2026, Hát Môn phải thực hiện giải phóng mặt bằng 18 dự án, trong đó có 5 dự án chuyển tiếp và 13 dự án triển khai mới, với tổng diện tích cần giải phóng mặt bằng hơn 50ha, liên quan tới hơn 2.000 hộ dân. Khối lượng công việc lớn, phạm vi rộng, liên quan trực tiếp đến đất đai, tài sản và sinh kế của hàng nghìn hộ dân. Đây là bài toán không dễ đối với bất kỳ địa phương nào.
Thế nhưng, đến nay, Hát Môn đã hoàn thành giải phóng mặt bằng 8 dự án; thực hiện chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 1.185 hộ dân, với tổng số tiền hơn 170 tỷ đồng; diện tích đã giải phóng mặt bằng đạt hơn 25,1ha. 8 dự án đã hoàn thành gồm 4 dự án hạ tầng đấu giá quyền sử dụng đất, 1 dự án trường học, 1 dự án kênh tiêu do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp thành phố Hà Nội làm chủ đầu tư và 2 dự án đường giao thông. Hiện địa phương đang tiếp tục thực hiện 10 dự án còn lại.
Điều đáng ghi nhận là tiến độ giải phóng mặt bằng của xã cơ bản bảo đảm kế hoạch đề ra và đến nay không có dự án nào phải tổ chức cưỡng chế.
Trong số các dự án đã và đang triển khai, dự án xây dựng hạ tầng tạo quỹ đất đấu giá quyền sử dụng đất để thực hiện dự án khu dân cư nông thôn khu Hoành Thổ là một minh chứng rõ nét cho cách làm quyết liệt, linh hoạt và tạo được sự đồng thuận từ người dân.
Chỉ trong 30 ngày kể từ khi ban hành thông báo thu hồi đất, xã đã thực hiện chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 27/29 hộ gia đình, cá nhân có đất nằm trong ranh giới thu hồi. Người dân đã bàn giao hơn 10.358m² trên tổng số hơn 10.526m², đạt 98,4% diện tích phải giải phóng mặt bằng, để đơn vị thi công triển khai dự án.
Và chỉ sau 60 ngày kể từ ngày ban hành thông báo thu hồi đất, công tác giải phóng mặt bằng của dự án đã hoàn thành.
Mặt bằng được bàn giao nhanh đồng nghĩa với việc công trường được mở sớm, tiến độ thi công được đẩy nhanh. Quan trọng hơn, dự án tạo quỹ đất đấu giá được triển khai theo đúng định hướng, mở thêm một nguồn lực để địa phương đầu tư trở lại cho hạ tầng và các công trình dân sinh.
UBND xã Hát Môn đã báo cáo, đề nghị bổ sung dự án vào danh mục các dự án đấu giá quyền sử dụng đất trên địa bàn năm 2026 và được UBND thành phố phê duyệt ngày 5-8-2026. Dự kiến, xã tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất trong quý IV-2026.
Theo Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã Hát Môn Nguyễn Thị Ly, một trong những khó khăn lớn nhất trong giải phóng mặt bằng tại Hát Môn là nhận thức của một bộ phận người dân đối với các dự án hạ tầng đấu giá quyền sử dụng đất.
Thực tế, người dân dễ đặt câu hỏi khi thấy mức tiền bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất khác với giá đất sau khi hoàn thành đầu tư hạ tầng và tổ chức đấu giá. Sự so sánh ấy là tâm lý hoàn toàn dễ hiểu.
Nếu chỉ tuyên truyền bằng những khẩu hiệu chung chung, rất khó tạo được sự đồng thuận. Vì vậy, Hát Môn lựa chọn cách giải thích để người dân hiểu bản chất, mục tiêu và lợi ích lâu dài của dự án; đồng thời công khai chính sách, cập nhật đầy đủ các quy định liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Ngoài tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh, tổ chức các cuộc họp dân để phổ biến chế độ, chính sách, Đảng ủy, UBND xã chỉ đạo các đồng chí Bí thư chi bộ, Trưởng thôn phải nắm chắc ý nghĩa, tầm quan trọng của từng dự án, đặc biệt là các dự án hạ tầng đấu giá quyền sử dụng đất.
Những nội dung này được đưa ra trao đổi, thảo luận tại các hội nghị ở thôn, để người dân có cơ hội đặt câu hỏi, bày tỏ những điều còn băn khoăn và được giải đáp trực tiếp. Cách làm ấy giúp câu chuyện giải phóng mặt bằng không chỉ diễn ra giữa chính quyền và từng hộ dân, mà trở thành vấn đề được bàn bạc trong cộng đồng.
Đặc biệt, Hát Môn chú trọng tới việc làm cho người dân nhìn thấy những kết quả cụ thể từ nguồn lực đất đai. Địa phương chỉ đạo Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng, công trình dân sinh, nhất là những dự án được bố trí nguồn lực từ đấu giá quyền sử dụng đất. Khi những con đường được mở, trường học được xây dựng, hạ tầng được hoàn thiện, người dân có thể trực tiếp nhìn thấy giá trị mà các dự án mang lại. Từ những kết quả thực tế đó, công tác tuyên truyền, vận động trở nên thuyết phục hơn.
Hát Môn cũng tổ chức các hội nghị đối thoại, lắng nghe và tiếp thu ý kiến của nhân dân về công tác giải phóng mặt bằng. Những băn khoăn, kiến nghị của người dân được trao đổi trực tiếp, trên tinh thần chia sẻ và cùng tìm giải pháp.
Với những trường hợp chưa hợp tác, bên cạnh việc hoàn thiện hồ sơ, thủ tục pháp lý theo quy định, xã kiên trì vận động trực tiếp tại gia đình. Các cán bộ có thể đến nhà vào buổi trưa, chiều muộn hoặc buổi tối, lựa chọn thời gian phù hợp để gặp gỡ, giải thích, thuyết phục.
Không phải lúc nào một cuộc vận động cũng có thể tạo ra kết quả ngay lập tức. Nhưng sự kiên trì ấy đã góp phần quan trọng để đến nay Hát Môn chưa phải tổ chức cưỡng chế thu hồi đất thực hiện dự án.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Hát Môn Nguyễn Văn Tập, thời gian tới, xã Hát Môn tiếp tục thực hiện một khối lượng giải phóng mặt bằng rất lớn. Trong đó có tuyến đường trục Tây Thăng Long và 3 cụm công nghiệp.
Tuyến đường trục Tây Thăng Long theo quy hoạch sẽ bắt đầu từ đoạn kênh Đan Hoài - nút giao quốc lộ 32 - nút giao quốc lộ 2C, đường lên cầu Vĩnh Thịnh.
Dự án đã được thống nhất đưa vào danh mục những dự án cần triển khai ngay theo quy định tại Điều 20, Nghị quyết số 45/2026/NQ-HĐND ngày 15-6-2026 của HĐND thành phố Hà Nội.
Theo phương án quy hoạch đang được nghiên cứu, đoạn tuyến đi qua địa bàn Hát Môn dài khoảng 4.630m, mặt cắt ngang 80m, tổng diện tích dự kiến khoảng 37ha, liên quan đất thuộc các thôn Thanh Đa, Thanh Hồng, Thuấn Nhuế và Hương Hạ, với khoảng 669 hộ gia đình bị ảnh hưởng.
Khối lượng lớn, thời gian yêu cầu cao, song Hát Môn đã chủ động chuẩn bị từ sớm. Ngày 24-7-2026, UBND xã ban hành Văn bản số 2086/UBND-KT gửi Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội về việc cam kết hoàn thành giải phóng mặt bằng dự án.
Theo đó, Hát Môn cam kết hoàn thành giải phóng mặt bằng toàn bộ hoặc một phần diện tích thuộc phạm vi dự án trên địa bàn xã trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày cấp có thẩm quyền quyết định, chấp thuận chủ trương đầu tư dự án theo quy định.
Để thực hiện cam kết, xã đã thành lập Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo; chỉ đạo 4 thôn Thanh Đa, Thanh Hồng, Thuấn Nhuế và Hương Hạ tổ chức sinh hoạt chuyên đề về công tác giải phóng mặt bằng dự án.
Cùng với đó, các bộ phận chuyên môn, Ban Quản lý dự án Đầu tư - hạ tầng xã được yêu cầu rà soát hồ sơ, quy chủ, kê khai nhân khẩu và chuẩn bị các hồ sơ liên quan. Mục tiêu là ngay khi được bàn giao mốc giới, địa phương có thể bắt tay vào công việc mà không mất thêm thời gian chuẩn bị.
Một nhiệm vụ khác cũng được Hát Môn chủ động triển khai là rà soát, kê khai và chuẩn bị phương án di chuyển mồ mả. Đây là vấn đề đặc thù, gắn với phong tục của người dân địa phương, thường được thực hiện vào dịp cuối năm âm lịch. Vì vậy, xã đã thông báo, đề nghị thân nhân các mộ phần nằm trong phạm vi thu hồi đất liên hệ với trưởng các thôn để kê khai, nhận mộ và chủ động xây dựng kế hoạch di chuyển theo quy định.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Hát Môn Nguyễn Văn Tập, tuyến đường Tây Thăng Long được triển khai đúng tiến độ, Hát Môn sẽ có thêm một trục giao thông quan trọng, tăng khả năng kết nối, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và đi lại của người dân. Xa hơn, tuyến đường được kỳ vọng trở thành một trong những động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Không chỉ có giao thông, Hát Môn còn đứng trước một bước chuyển quan trọng về cơ cấu kinh tế khi thành phố chấp thuận đầu tư 3 cụm công nghiệp trên địa bàn, với tổng diện tích khoảng 119ha, liên quan khoảng 2.200 hộ dân.
Hiện các chủ đầu tư đang thực hiện đo đạc hiện trạng. UBND xã đã chỉ đạo Phòng Kinh tế, Ban Quản lý dự án và các thôn dân cư phối hợp thực hiện công tác quy chủ. Ngay sau khi nhận bàn giao mốc giới, địa phương sẽ triển khai các bước giải phóng mặt bằng theo quy định.
Ba cụm công nghiệp không chỉ tạo thêm không gian sản xuất, kinh doanh mà còn được kỳ vọng tạo bước chuyển trong cơ cấu kinh tế của Hát Môn; thu hút đầu tư, tạo việc làm, mở thêm cơ hội cho người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Từ đó, địa phương có điều kiện phát triển kinh tế đa ngành, đa lĩnh vực, tăng nguồn lực cho đầu tư và từng bước nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.
