Bánh Trung thu handmade: Đa dạng nhưng... có an toàn?

Khẩu vị được... "cá nhân hóa"

Không cần đến cửa hàng, chỉ vài thao tác trên Facebook, người mua đã có thể tìm thấy đủ loại bánh Trung thu handmade. Bên cạnh những vị truyền thống như thập cẩm, đậu xanh, hạt sen, trứng muối là hàng loạt hương vị hiện đại như matcha kem trứng, lava, mochi trứng muối, khoai môn, sầu riêng...

Điểm hấp dẫn không chỉ nằm ở chiếc bánh mà còn ở cách người bán giới thiệu cũng như sản phẩm được "cá nhân hóa" theo khẩu vị. “Bánh mới ra lò”, “làm đến đâu giao đến đó”, “nhận đơn trước để làm bánh tươi”, “ít ngọt”, “không chất bảo quản”, “nguyên liệu sạch”... là những lời quảng cáo dễ bắt gặp. Có nơi quay video cắt bánh, kéo lớp nhân để khoe độ mềm, độ chảy; có nơi chăm chút từng hộp bánh nhiều màu sắc…

Giá bán cũng khá linh hoạt, từ vài chục nghìn đến gần 100.000 đồng/chiếc tùy trọng lượng và loại nhân. Người mua có thể đặt từng chiếc, theo hộp hoặc số lượng lớn.

Sự đa dạng này tạo sức hút riêng cho bánh handmade, nhất là với những người muốn tìm hương vị mới, ít ngọt hoặc có thể đặt theo sở thích. Chị Nguyễn Thị Hương (Hà Nội), một người thường mua bánh Trung thu handmade qua mạng, cho biết chị thích loại bánh này vì nhiều vị mới, hình thức đẹp và có thể đặt theo nhu cầu.

“Tôi thường xem hình ảnh, giá và phản hồi của người mua trước. Nếu được người quen giới thiệu thì tôi cũng yên tâm hơn”, chị nói.

Anh Nguyễn Văn Nam (Hà Nội) cũng thường mua bánh handmade để biếu gia đình, họ hàng. Khi đặt hàng, anh thường hỏi người bán về ngày sản xuất, hạn sử dụng và cách bảo quản.

Thế nhưng, chính cách mua hàng này cũng cho thấy một khoảng trống: người mua khó biết nguyên liệu lấy từ đâu và bánh được sản xuất trong điều kiện ra sao.

Một bài đăng có thể có hàng trăm lượt thích, bình luận tích cực cùng những bức ảnh rất đẹp. Song các yếu tố quyết định an toàn thực phẩm như nguồn nguyên liệu, điều kiện vệ sinh, phụ gia sử dụng, quy trình chế biến, đóng gói và bảo quản không thể đánh giá chỉ bằng hình ảnh.

Kiểm soát từ nguyên liệu đến quảng cáo

Đằng sau sự nhộn nhịp của “chợ bánh” trên mạng là yêu cầu kiểm soát an toàn thực phẩm được thành phố đặt ra khá toàn diện trong dịp Trung thu năm nay.

Theo Kế hoạch số 307/KH-UBND về bảo đảm an toàn thực phẩm Tết Trung thu năm 2026, Hà Nội triển khai các hoạt động từ ngày 8-8 đến 30-9 trên địa bàn 126 phường, xã, nhằm chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, bệnh truyền qua thực phẩm, bảo vệ sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng. Thành phố yêu cầu tăng cường kiểm tra, hậu kiểm các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm phục vụ Trung thu, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.

Đáng chú ý, đối tượng được tập trung kiểm tra không chỉ là các cơ sở kinh doanh lớn mà còn có cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh Trung thu, cơ sở hoạt động theo thời vụ và cơ sở có nguy cơ cao; trong đó ưu tiên kiểm tra đột xuất.

Với cơ sở sản xuất bánh, thành phố yêu cầu kiểm soát từ điều kiện cơ sở, trang thiết bị, dụng cụ, bảo quản đến kiến thức, thực hành của người trực tiếp sản xuất; đồng thời chú trọng nguồn gốc nguyên liệu, sử dụng phụ gia, hương liệu, bao bì, ghi nhãn, công bố sản phẩm và bảo quản.

Như vậy, an toàn của một chiếc bánh không bắt đầu từ chiếc bánh thành phẩm. Bột, đường, dầu mỡ, trứng, thịt, các loại hạt, đậu, mứt... đều là những mắt xích cần được kiểm soát. Đặc biệt, với các loại nhân có trứng, thịt, sữa hoặc nguyên liệu tươi, yêu cầu về nguồn gốc, bảo quản và chế biến càng đáng lưu ý.

Theo ông Nguyễn Quang Trung, Phó Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Sở Y tế Hà Nội, Trung thu là thời điểm nhu cầu sản xuất, tiêu thụ bánh tăng cao trong thời gian ngắn, do đó nguy cơ mất an toàn thực phẩm có thể gia tăng, nhất là tại cơ sở thời vụ, cơ sở nhỏ lẻ và điểm kinh doanh lưu động.

Không chỉ khâu sản xuất, thành phố còn yêu cầu kiểm soát việc bảo quản và bày bán. Khu vực kinh doanh bánh phải khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp; không kinh doanh bánh quá hạn, bánh mốc, hỏng hoặc không bảo đảm an toàn thực phẩm.

Đáng chú ý, theo Kế hoạch 307/KH-UBND, quảng cáo thực phẩm cũng nằm trong phạm vi giám sát. Sở Văn hóa và Thể thao được giao phối hợp kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định pháp luật về quảng cáo thực phẩm, xử lý hoặc kiến nghị xử lý vi phạm theo thẩm quyền.

Quy định này càng có ý nghĩa khi mạng xã hội đang trở thành một “quầy hàng” lớn của bánh handmade. Những câu quảng cáo như “ngon, sạch”, “bánh tươi”, “không chất bảo quản” có thể tạo niềm tin rất nhanh, nhưng người mua vẫn cần những thông tin đủ rõ để kiểm chứng.

Cùng với sự vào cuộc của cơ quan chức năng, khi mua bánh handmade trên mạng, người tiêu dùng không nên chỉ nhìn hình ảnh, lượt thích hay lời giới thiệu. Cần hỏi rõ cơ sở sản xuất, thành phần, ngày sản xuất, hạn sử dụng, cách bảo quản; khi nhận hàng cần kiểm tra bao bì, nhãn sản phẩm và tình trạng thực tế của bánh.

Bánh handmade có thể là lựa chọn thú vị mùa Trung thu bởi sự đa dạng về hương vị, mẫu mã, "cá nhân hóa" (theo đặt hàng). Như doanh nghiệp, cá nhân “nhà làm” hay “handmade” cũng không thể... đứng ngoài những yêu cầu về nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện sản xuất, ghi nhãn, quảng cáo và bảo quản thực phẩm. Chỉ khi đáp ứng đầy đủ yêu cầu an toàn vệ sinh thực phẩm, họ mới là người sản xuất, kinh doanh có trách nhiệm, bánh Trung thu handmade - như sản phẩm được sản xuất "chính quy" - mới được người tiêu dùng thương nhớ.