Phẫu thuật thành công cho bệnh nhi mắc cholesteatoma phức tạp
Các bác sĩ Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương vừa phẫu thuật điều trị thành công cho một bệnh nhi 12 tuổi (trú tại tỉnh Lào Cai) mắc cholesteatoma ống tai ngoài xâm lấn sâu vào xương chũm. Điểm đặc biệt nguy hiểm là bệnh diễn tiến âm thầm nhiều năm trên nền dị tật bẩm sinh phức tạp ở cả hai tai.
Theo chia sẻ của gia đình, bệnh nhi thường xuyên xuất hiện tình trạng chảy dịch tai kéo dài, kèm theo mùi hôi khó chịu. Trước đó, gia đình từng đưa trẻ đến khám tại một số cơ sở y tế và được chẩn đoán có polyp tai. Chỉ đến khi trẻ xuất hiện những cơn đau đầu dữ dội kèm biểu hiện viêm cấp, gia đình mới đưa bệnh nhi đến Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương để kiểm tra chuyên sâu.

TS.BS Lê Hồng Anh, Trưởng khoa Tai Thần kinh (Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương) cho biết, bệnh nhi nhập viện trong tình trạng đau nhiều ở nửa đầu bên trái, tai chảy dịch mủ hôi. Trẻ mắc dị tật tai bẩm sinh hai bên ở mức độ nặng: Vành tai nhỏ nghiêm trọng, gần như không có cấu trúc vành tai bình thường; tai trái không có ống tai ngoài, còn tai phải bị chít hẹp.
Kết quả thăm khám xác định khối cholesteatoma đã tồn tại âm thầm trong nhiều năm và lan rộng vào xương chũm gây tiêu hủy xương, dẫn đến đợt viêm cấp tính. Về mặt y khoa, cholesteatoma là tình trạng tích tụ bất thường của biểu mô lát sừng hóa và các mảnh keratin tại vùng tai. Dù không phải là khối u ác tính, song bệnh lý này có đặc tính phát triển lan rộng, tiết ra các enzym và chất trung gian gây tiêu hủy xương rất mạnh, đi kèm viêm nhiễm cục bộ.
Theo TS.BS Lê Hồng Anh, vùng tai và xương chũm nằm sát các cấu trúc giải phẫu đặc biệt quan trọng của hệ thần kinh trung ương và vùng mặt. Nếu không được chẩn đoán và can thiệp phẫu thuật kịp thời, cholesteatoma có thể dẫn tới hàng loạt biến chứng nguy hiểm, như: Phá hủy chuỗi xương con gây giảm hoặc mất thính lực vĩnh viễn; tổn thương dây thần kinh số VII dẫn tới liệt mặt, méo miệng; phá hủy tai trong và hệ thống tiền đình gây chóng mặt, mất thăng bằng; ăn mòn màng não gây viêm màng não, áp xe não...
Trong suốt quá trình phẫu thuật, các bác sĩ phải thao tác tỉ mỉ nhằm đạt được mục tiêu kép: Loại bỏ triệt để tổ chức cholesteatoma để ngăn ngừa tái phát, đồng thời nhận diện chuẩn xác để bảo tồn nguyên vẹn dây thần kinh mặt, tai trong và các vùng phụ trách chức năng thính giác - thăng bằng.
Bên cạnh yếu tố điều trị bệnh tích, bài toán thẩm mỹ lâu dài cũng được tính toán kỹ lưỡng. Do trẻ bị dị tật vành tai mức độ nặng, có thể cần phẫu thuật tạo hình vành tai trong tương lai, ê-kíp đã cân nhắc đường mổ chuẩn xác, hạn chế tối đa xâm lấn mô lành và bảo tồn trọn vẹn vạt da cùng nguồn mạch nuôi tại chỗ.
Từ trường hợp bệnh nhi nêu trên, TS.BS Lê Hồng Anh khuyến cáo người dân không nên chủ quan trước các dấu hiệu bất thường ở tai. Đặc biệt, đối với trẻ em có dị tật vành tai, chít hẹp hoặc không có ống tai ngoài bẩm sinh, gia đình cần chủ động đưa trẻ đi kiểm tra định kỳ từ 1 đến 2 lần mỗi năm tại các bệnh viện chuyên khoa.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý ngoáy tai sâu, không can thiệp gắp các dị vật, tổ chức lạ trong tai và không tự mua các loại thuốc nhỏ tai không rõ nguồn gốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Người dân cần đến ngay cơ sở chuyên khoa Tai Mũi Họng để thăm khám khi có các biểu hiện: Tai chảy dịch kéo dài hoặc tái phát nhiều lần; dịch có mùi hôi, lẫn mủ hoặc máu; đau tai, đau vùng sau tai hoặc xuất hiện đau đầu cùng bên; thính lực giảm sút, ù tai, chóng mặt, mất thăng bằng; có biểu hiện méo miệng, yếu hoặc liệt cơ mặt...