Dầu thô bứt phá, lúa mì lao dốc trong tuần qua

Dầu thô tăng mạnh, rủi ro nguồn cung trở lại

Theo ghi nhận của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), trong tuần giao dịch từ 31-8 đến 4-9, lực mua áp đảo trên nhóm năng lượng giúp MXV-Index tăng 1,2%, lên 2.968 điểm, đánh dấu tuần tăng thứ 5 liên tiếp.

Sắc xanh bao phủ cả 5 mặt hàng năng lượng. Trong đó, giá dầu WTI và Brent tăng lần lượt 9,69% và 9,28%, đóng cửa ở mức 91,48 USD/thùng và 96,28 USD/thùng. Diễn biến này cho thấy thị trường dầu đang phản ứng mạnh trước nguy cơ nguồn cung bị gián đoạn, đặc biệt khi căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục leo thang.

Tại Trung Đông, căng thẳng Mỹ - Iran gia tăng trở lại khiến hoạt động vận tải qua tuyến hàng hải quan trọng này gặp nhiều khó khăn. Trong giai đoạn từ 1 đến 3-9, chỉ ghi nhận vỏn vẹn 4 - 9 lượt tàu. Nguy cơ tên lửa, máy bay không người lái và thủy lôi đe dọa an toàn hàng hải buộc các hãng vận tải phải đánh giá lại rủi ro và thu hẹp hoạt động.

Việc dòng chảy hàng hóa qua Hormuz bị gián đoạn làm gia tăng lo ngại về nguồn cung, đồng thời đẩy phần bù rủi ro địa chính trị lên cao. Lưu lượng dầu thực tế qua eo biển này trong quý III được ước tính chỉ còn khoảng 20% so với trước xung đột. Khi nguồn cung thay thế chưa thể bù đắp ngay, chi phí vận chuyển và bảo hiểm cùng tăng cao, tiếp tục tạo áp lực đẩy giá dầu đi lên.

Tác động từ Hormuz còn lan sang thị trường diesel. Nguồn cung diesel toàn cầu vốn chịu sức ép do Nga duy trì hạn chế xuất khẩu, trong khi xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng sản phẩm lọc dầu từ khu vực này.

Tại Mỹ, tồn kho diesel trong tuần kết thúc ngày 28-8 giảm xuống 94,2 triệu thùng, thấp hơn 12,2 triệu thùng so với cùng kỳ năm trước và nằm dưới vùng thấp nhất của mức trung bình 5 năm. Trong khi đó, nhu cầu diesel được dự báo tiếp tục tăng trong những tháng tới khi bước vào mùa thu hoạch, mùa sưởi ấm và giai đoạn vận tải cuối năm.

Sự kết hợp giữa nguồn cung hạn chế và nhu cầu theo mùa gia tăng khiến thị trường diesel ngày càng căng thẳng, kéo giá diesel và crack spread diesel tăng mạnh. Điều này tạo thêm động lực để các nhà máy lọc dầu duy trì công suất cao, qua đó hỗ trợ nhu cầu dầu thô.

Như vậy, thiếu hụt diesel không chỉ đẩy giá sản phẩm lọc dầu tăng mà còn tạo thêm nhu cầu đối với dầu thô, trở thành một trong những yếu tố khuếch đại đà tăng của giá dầu trong tuần qua.

Tuy nhiên, đà tăng hiện tại cũng đứng trước những yếu tố có thể làm thay đổi cấu trúc thị trường trong trung và dài hạn. Thỏa thuận mới tại Venezuela mở ra khả năng thu hút thêm vốn và công nghệ, qua đó thúc đẩy sản lượng dầu trong những năm tới.

Ở phía cầu, tiêu thụ dầu tại Trung Quốc giảm 9% so với cùng kỳ trong quý II-2026, trong bối cảnh xe điện tiếp tục thay thế nhiên liệu truyền thống. Các quốc gia nhập khẩu và xuất khẩu dầu cũng đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung, đầu tư vào đường ống và cảng thay thế nhằm giảm phụ thuộc vào Hormuz. Những yếu tố này chưa tác động lớn trong ngắn hạn nhưng có thể làm giảm mức độ nhạy cảm của thị trường dầu trước các cú sốc nguồn cung từ tuyến hàng hải này trong dài hạn.

Lúa mì đảo chiều, cơ hội mua nguyên liệu cho doanh nghiệp

Trái ngược với nhóm năng lượng, thị trường nông sản thế giới kết thúc tuần giao dịch vừa qua với xu hướng giảm chiếm chủ đạo. Lúa mì là mặt hàng điều chỉnh rõ nét nhất khi giá lúa mì CBOT giảm 6,4%, xuống 269,7 USD/tấn; lúa mì Kansas giảm 5%, còn 294,8 USD/tấn.

Theo MXV, nguyên nhân chủ yếu đến từ những thông tin ngoại giao tích cực về triển vọng đàm phán Nga - Ukraine, giúp giải tỏa tâm lý lo ngại về nguồn cung tại khu vực Biển Đen, trong khi tiến độ thu hoạch vụ mới tại Bắc Mỹ diễn ra thuận lợi.

Những thông tin này cũng làm giảm lo ngại về rủi ro vận chuyển ngũ cốc qua Biển Đen, trong khi các quỹ đầu tư tranh thủ chốt lời sau nhịp tăng trước đó.

Về nguồn cung, thu hoạch lúa mì tại Mỹ bước vào giai đoạn cao điểm với sản lượng đạt mức khá. Tại North Dakota và Minnesota, thời tiết khô ráo giúp tiến độ thu hoạch diễn ra nhanh chóng.

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu lúa mì của Nga đang chậm lại đáng kể. SovEcon ước tính Nga xuất khẩu khoảng 2 triệu tấn lúa mì trong tháng 8, giảm mạnh so với cùng kỳ năm ngoái. Sang tháng 9, SovEcon dự báo lượng xuất khẩu chỉ đạt 1,8 - 2,3 triệu tấn, thấp hơn nhiều so với mức 4,8 triệu tấn của cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, nguồn hàng dồi dào từ Bắc Mỹ đã bù đắp phần thiếu hụt này, khiến giá lúa mì chưa thể phục hồi.

Chi phí năng lượng tăng cao cũng tạo thêm sức ép lên thị trường. Từ vùng sản xuất tới các cảng sông, chi phí vận chuyển cao hơn cũng gây sức ép lên giá lúa mì tại thị trường nội địa, qua đó tạo thêm áp lực lên giá kỳ hạn.

Dòng tiền đầu cơ cũng góp phần khiến giá biến động mạnh. Báo cáo Cam kết Thương nhân (COT) của Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) cho thấy, các quỹ đầu tư đã mua đóng 28.825 hợp đồng lúa mì Chicago, đưa trạng thái từ bán ròng sang mua ròng 14.654 hợp đồng.

Tuy nhiên, khi giá tiến gần vùng cản 285 - 290 USD/tấn, lực mua bắt đầu chững lại do thiếu thông tin hỗ trợ mới. Các tín hiệu đàm phán tích cực tại Moscow thúc đẩy quỹ đầu tư và giới giao dịch kỹ thuật bán ra trở lại, khiến giá giảm sâu cuối tuần.

Với thị trường trong nước, giá lúa mì CBOT lùi về sát 270 USD/tấn đang mở ra vùng mua hợp lý hơn cho các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi, nhất là khi nhu cầu nguyên liệu phục vụ sản xuất cuối năm 2026 gia tăng.

Tuy nhiên, thị trường vẫn có thể biến động khi chờ báo cáo Cung - Cầu nông sản thế giới (WASDE) tháng 9 của Bộ Nông nghiệp Mỹ. Trong giai đoạn giá điều chỉnh, doanh nghiệp trong nước có thể tận dụng hợp đồng kỳ hạn tại MXV để chốt giá mua, qua đó cố định chi phí nguyên liệu và hạn chế rủi ro từ biến động tỷ giá cũng như chi phí vận tải.