Gỡ điểm nghẽn mặt bằng ở Thiên Lộc
Năm 2026, xã Thiên Lộc được giao thực hiện 237 dự án đầu tư xây dựng, trong đó có 52 dự án phải thực hiện giải phóng mặt bằng, tổng diện tích thu hồi 259,27ha, liên quan đến 7.565 hộ dân. Đến ngày 18-8, xã đã thu hồi 138,08ha, đạt 53,3% kế hoạch; cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng 10/52 dự án. Kết này có được từ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận ngày càng cao của người dân, góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn mặt bằng, tạo điều kiện để các công trình trọng điểm sớm triển khai.
Năm 2026, xã Thiên Lộc được giao thực hiện 237 dự án đầu tư xây dựng, trong đó có 52 dự án phải thực hiện giải phóng mặt bằng, tổng diện tích thu hồi 259,27ha, liên quan đến 7.565 hộ dân. Đến ngày 18-8, xã đã thu hồi 138,08ha, đạt 53,3% kế hoạch; cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng 10/52 dự án. Kết quả này có được là nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của người dân, góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn mặt bằng, tạo điều kiện để các công trình trọng điểm sớm triển khai.
Giải phóng mặt bằng luôn là một trong những khâu khó nhất trong quá trình triển khai các dự án đầu tư xây dựng. Vì vậy, cùng với việc thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật, tạo đồng thuận trong nhân dân có ý nghĩa quan trọng đối với tiến độ giải phóng mặt bằng.
Tính từ ngày 14-7 đến ngày 18-8, xã đã ban hành 86 thông báo thu hồi đất của 7 dự án; phê duyệt 344 phương án bồi thường, hỗ trợ của 12 dự án; chi trả 310 phương án của 16 dự án, với tổng số tiền 84,52 tỷ đồng. Riêng các dự án đầu tư công đã chi trả cho 275 hộ, số tiền 77,98 tỷ đồng. Lũy kế từ đầu năm, tổng số tiền đã chi trả hơn 1.083 tỷ đồng.
Cùng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, tinh thần tự giác của người dân góp phần giúp nhiều dự án trọng điểm trên địa bàn đạt tỷ lệ giải phóng mặt bằng cao. Đó là Khu đô thị mới G19 đạt 99,01%; Khu đô thị mới G8 đạt 97,22%; Dự án cầu Thượng Cát và đường hai đầu cầu đạt 99,8%; tuyến đường ngoài hàng rào kết nối Khu công nghiệp Bắc Thăng Long - tuyến 03 đạt 82,86%.
Tuy nhiên, ngay cả với những trường hợp địa phương đã phải chuẩn bị thủ tục cưỡng chế, công tác tuyên truyền, vận động vẫn được đặt lên trước. Tại thôn Đại Độ, đầu tháng 8-2026, trước khi thực hiện các biện pháp cưỡng chế đối với 22 hộ có công trình vi phạm, UBND xã tổ chức tuyên truyền, vận động, giải thích các quy định pháp luật về đất đai, đồng thời đề nghị các hộ tự giác chấp hành. Kết quả, có 18/22 hộ đã tự nguyện tháo dỡ công trình vi phạm.
Sau đợt xử lý tại thôn Đại Độ, 29 hộ tại thôn Sáp Mai, 8 hộ tại thôn Bầu và nhiều hộ tại thôn Mai Châu cũng chủ động làm đơn xin tự tháo dỡ công trình vi phạm. Tại khu vực xứ đồng Cống Đá, đất công giáp khu dân cư thôn Đại Đồng và khu Ngòi Rồng, thôn Mạch Lũng, trước thời điểm cưỡng chế vào ngày 25-8, 2 trường hợp đã tự nguyện tháo dỡ công trình và có đơn đề nghị UBND xã hỗ trợ.
Những kết quả trên cho thấy, khi chính sách được giải thích rõ, những băn khoăn của người dân được lắng nghe, quyền lợi chính đáng được quan tâm và mục tiêu của dự án được làm rõ, sự đồng thuận có thể được tạo dựng ngay từ cơ sở.
Bên cạnh kết quả đạt được, công tác giải phóng mặt bằng ở Thiên Lộc vẫn còn khó khăn, vướng mắc, nhất là công tác tái định cư, di chuyển mồ mả và xác minh nguồn gốc đất.
Tại hội nghị giao ban đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng và xử lý vi phạm đất đai, trật tự xây dựng tháng 8-2026, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã, Trưởng ban Chỉ đạo công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư xã Thiên Lộc Phạm Xuân Toàn cùng Thường trực, Ban Thường vụ Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, các phòng, ban, đơn vị và lãnh đạo 14 thôn trực tiếp rà soát tiến độ từng địa bàn, từng dự án, làm rõ khó khăn và đề xuất giải pháp. Theo đó, cách làm được xác định là sâu sát cơ sở, rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, không chờ đến khi phát sinh vướng mắc mới xử lý.
Một điểm đáng chú ý nữa của Thiên Lộc là chuyển từ tư duy hành chính đơn thuần sang tư duy phục vụ, đồng hành cùng người dân; từ xử lý tình huống sang chủ động phòng ngừa, tháo gỡ khó khăn ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án. Vì vậy, mô hình “3 trước”: Rà soát trước, vận động trước, giải quyết trước được triển khai. “Ngay khi dự án bắt đầu, các cơ quan chức năng chủ động rà soát hồ sơ đất đai, hiện trạng sử dụng đất; những hộ có khả năng phát sinh kiến nghị được nhận diện sớm để tổ chức đối thoại, giải thích chính sách”, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Hữu Dũng cho biết.
Cùng với “3 trước”, xã Thiên Lộc xác định dân vận khéo là chìa khóa trong xử lý những trường hợp vi phạm đất đai, trật tự xây dựng có liên quan đến giải phóng mặt bằng. Công tác thuyết phục và đối thoại được tổ chức công khai tại thôn. Người dân được giải thích về nguồn gốc đất, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy định pháp luật và trách nhiệm của người sử dụng đất. Các tổ công tác được phân công theo từng địa bàn, từng đối tượng; trực tiếp đến từng hộ để nắm bắt tâm tư, tìm hiểu nguyên nhân, vận động người dân tự giác tháo dỡ công trình vi phạm, khôi phục hiện trạng hoặc bàn giao đất cho tập thể quản lý.
Ngay cả sau khi có quyết định xử lý, công tác vận động vẫn được tiếp tục. Riêng tháng 5-2026, xã đã tuyên truyền, vận động người dân tự tháo dỡ 118 công trình vi phạm tại 10 dự án và các thôn Đại Độ, Mạch Lũng, Bầu, Hậu Dưỡng, với tổng diện tích khoảng 16.048m². Đặc biệt, 5 bãi cát vi phạm tồn tại nhiều năm cũng tự tháo dỡ công trình xây dựng vi phạm và bàn giao hơn 5ha đất công cho UBND xã quản lý mà không phải tổ chức cưỡng chế.
Dù đạt được kết quả đáng kể, nhưng xã Thiên Lộc còn 361 công trình cần tiếp tục xử lý, trong đó 85 công trình đã có thông báo thu hồi đất thuộc 15 dự án đang triển khai. Đây là những công trình ảnh hưởng trực tiếp tới tiến độ giải phóng mặt bằng, giải ngân vốn đầu tư công và bàn giao mặt bằng sạch cho nhà thầu. Để tháo gỡ những “nút thắt” này, đồng chí Phạm Xuân Toàn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã, Trưởng ban Chỉ đạo công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư xã Thiên Lộc yêu cầu toàn hệ thống chính trị tập trung cao độ, quyết liệt thực hiện các nhiệm vụ, phấn đấu hoàn thành 100% kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 trước ngày 30-9. Với những địa bàn có khối lượng giải phóng mặt bằng lớn, lãnh đạo thôn phải xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên thời gian và nguồn lực thực hiện. Phòng Kinh tế tập trung xử lý dứt điểm các công trình vi phạm, trước mắt ưu tiên 85 công trình tại 15 dự án trọng điểm; Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, đồng thời tổ chức thi công ngay đối với những dự án đã có mặt bằng sạch, không để xảy ra tình trạng chờ đợi…
Một yêu cầu xuyên suốt trong quá trình thực hiện là “vận động song song và thực hiện các thủ tục hành chính. Các nhiệm vụ được phân loại, triển khai đồng thời, qua đó rút ngắn thời gian, tập trung xử lý trước những việc cấp bách, quan trọng. Việc nhận diện sớm từng điểm nghẽn, đối thoại, vận động và giải thích thấu đáo từng trường hợp đang giúp Thiên Lộc củng cố sự đồng thuận từ cơ sở. Những hộ dân tự nguyện chấp hành cũng trở thành những nhân tố tích cực, góp phần lan tỏa tinh thần đồng thuận trong cộng đồng. Qua đó, các dự án trọng điểm có thêm điều kiện sớm triển khai, góp phần hoàn thiện hạ tầng, mở rộng không gian phát triển và tạo thêm động lực cho kinh tế - xã hội Thiên Lộc.
