Vì sao cần quy hoạch lại không gian hai bên sông Hồng?

Đến Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, sông Hồng được định hướng ở một vị thế mới: Là một trong 9 động lực phát triển, là trục chiến lược, trục không gian xanh trung tâm; đồng thời gắn với phát triển kinh tế, thương mại, dịch vụ, văn hóa sáng tạo và khoa học công nghệ.

Những yêu cầu đặt ra từ không gian sông Hồng

Thực tế, không gian hai bên sông hiện vẫn còn những hạn chế. Hệ thống đê tạo sự ngăn cách với đô thị; hạ tầng ngoài đê thiếu, chưa đồng bộ, cảnh quan chưa được khai thác tương xứng với vị trí trung tâm. Đây là cơ sở để Hà Nội đặt ra yêu cầu điều chỉnh Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng.

Theo KTS Phạm Thanh Tùng, Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam: “Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm được xây dựng theo định hướng đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm, trong đó trục sông Hồng được xác định là trục đại lộ cảnh quan. Trục đó sẽ định vị, định hình nên đô thị Hà Nội trong tương lai theo hướng văn hóa, văn minh, hiện đại, hạnh phúc”.

Như vậy, việc điều chỉnh quy hoạch được đặt trong yêu cầu rộng hơn: Tổ chức lại không gian hai bên sông để phù hợp với vị trí, vai trò mới của sông Hồng trong cấu trúc phát triển Thủ đô.

Định hướng này đưa sông Hồng từ một không gian cần được tổ chức, khai thác lại trở thành một thành phần quan trọng trong cấu trúc phát triển dài hạn của Thủ đô. Câu chuyện về sông Hồng vì thế được đặt ở tầm nhìn hàng trăm năm.

KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng: “Tầm nhìn của phát triển đô thị 100 năm, chúng ta lại nhận thức rõ ràng hơn đó là vị thế của sông Hồng trong tương lai phát triển Hà Nội. Không chỉ là 5 năm, 10 năm mà hàng trăm năm. Bên cạnh nhận thức của chúng ta rõ ràng về tầm nhìn xa như vậy thì chúng ta cũng có thông tin. Chúng ta thấy được thuận lợi của những dự án mà các đô thị phát triển bên sông của các thành phố trên thế giới. Tôi cũng nhận thấy những nguy cơ do biến đổi khí hậu. Nhưng chúng ta nhận thức đầy đủ và nhận thức quan trọng nhất vẫn là con người”.

Nâng tầm vị thế sông Hồng trong Quy hoạch Thủ đô

Từ tầm nhìn đó, việc tổ chức không gian ven sông phải đồng thời tính đến yêu cầu phát triển và an toàn. Quy hoạch xác định không gian hai bên sông là trục xương sống về cảnh quan, văn hóa, lịch sử, môi trường; khai thác không gian trên cơ sở tôn trọng địa hình tự nhiên, bảo đảm không gian thoát lũ và an toàn phòng chống lũ.

TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam cho biết: “Từ trước, Đảng, Nhà nước, chính quyền Hà Nội, nhân dân đã rất quan tâm đến sông Hồng. Nhưng lần này đã đặt ra vấn đề với tầm nhìn có nhiều đột phá và quan trọng hơn. Nếu như trước kia, chúng ta chỉ đặt ra trục trung tâm, thì lần này trong quy hoạch 100 năm đặt ra trục sông Hồng là trục cảnh quan trung tâm của thành phố Hà Nội. Và đặc biệt là định hướng nêu ra rõ ràng hơn: Phát triển hai bên sông Hồng sẽ là biểu tượng phát triển cho kỷ nguyên mới của Thủ đô Hà Nội. Chúng ta đã nâng tầm nó lên và tạo ra đột phá rất mới”.

Vai trò mới ấy cuối cùng phải được cụ thể hóa trong không gian đô thị và phục vụ đời sống người dân. Định hướng đặt ra là tăng khả năng tiếp cận các không gian xanh, công cộng, văn hóa, cảnh quan ven sông, hoàn thiện kết nối giao thông và hạ tầng.

Ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam khẳng định: “Tư duy quy hoạch Thủ đô phải hiện đại, trước hết vì mục tiêu hạnh phúc cho người dân, làm thế nào tất cả cơ cấu, tổ chức không gian phải phục con người, là hạnh phúc con người, cây xanh mặt nước phải nhiều lên, đi lại phải thuận tiện hơn”.

Điều chỉnh Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng vì thế gắn với một yêu cầu lớn hơn, cụ thể hóa vị thế mới của dòng sông trong Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Từ đây, sông Hồng được kỳ vọng không chỉ trở thành một phần quan trọng trong cấu trúc cảnh quan và mở rộng không gian phát triển của Hà Nội, mà còn tăng tính kết nối liên kết vùng, tạo động lực phát triển cho cả vùng Thủ đô.