Thầy cô tập trung hơn cho chuyên môn, học sinh tăng hoạt động trải nghiệm

Bám sát chủ đề “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất” của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thành phố tập trung nguồn lực đầu tư cho giáo dục, tổ chức lại hệ thống trường học, bổ sung đội ngũ, nâng mức hỗ trợ bữa ăn bán trú và tăng cường quản lý an toàn thực phẩm… Từ những việc làm cụ thể ấy, Hà Nội hướng tới mục tiêu tạo thêm điều kiện thuận lợi để học sinh học tập, rèn luyện và phát triển toàn diện.

Sắp xếp tinh gọn, giữ ổn định việc học

Năm học 2026 - 2027 là năm học đầu tiên Hà Nội triển khai sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục công lập gắn với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Việc sắp xếp được thực hiện theo hướng giảm đầu mối quản lý nhưng vẫn giữ ổn định trường lớp, bảo đảm học sinh có chỗ học thuận lợi, không làm xáo trộn sinh hoạt của gia đình học sinh. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, sau sắp xếp, toàn Thành phố còn 1.093 cơ sở giáo dục, giảm 1.251 đơn vị, tương đương 53,3%.

Về quy mô, năm học 2026 - 2027, Hà Nội có gần 2,3 triệu học sinh, tăng khoảng 37.800 học sinh và hơn 1.000 lớp so với năm học trước. Để đáp ứng nhu cầu học tập, Thành phố đã xây mới, đưa vào sử dụng 4 trường trung học phổ thông công lập; đồng thời cải tạo, sửa chữa, mở rộng 587 trường học các cấp, bổ sung gần 1.400 phòng học. Tổng số phòng học được đầu tư bổ sung trong năm học này khoảng 1.805 phòng.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền khẳng định, chủ trương của Thành phố khi sắp xếp lại mạng lưới trường lớp là giảm đầu mối quản lý nhưng không làm giảm cơ hội học tập của học sinh. Nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình sắp xếp lại hệ thống trường lớp ở các xã, phường là bảo đảm học sinh được học tập thuận lợi, không phải đi xa hơn; đồng thời sử dụng tốt hơn đội ngũ, cơ sở vật chất và tài sản công.

Cùng với việc chuẩn bị trường lớp, Hà Nội cũng tập trung bổ sung đội ngũ cho năm học mới. Toàn thành phố được giao gần 90.000 biên chế giáo viên mầm non và giáo dục phổ thông công lập, hiện có gần 82.000 giáo viên, cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ năm học.

Ở một số môn học và địa bàn, nhu cầu giáo viên vẫn cần được bổ sung, vì vậy Thành phố tiếp tục tuyển dụng hơn 3.100 giáo viên, từng bước hoàn thiện đội ngũ, đáp ứng yêu cầu dạy học tại các nhà trường. Đáng chú ý, việc tuyển dụng, tiếp nhận, điều động, bố trí đội ngũ hiện nay được phân cấp cho UBND các xã, phường, giúp công tác nhân sự sát hơn với nhu cầu thực tế của từng cơ sở giáo dục.

Ghi nhận tại xã Đa Phúc cho thấy, việc sắp xếp mạng lưới trường học được thực hiện theo hướng giảm đầu mối nhưng vẫn giữ ổn định việc dạy và học. Từ 21 trường, xã đã sắp xếp còn 10 trường. Chủ tịch UBND xã Đa Phúc Đỗ Thu Nga cho biết, chủ trương của xã là giữ nguyên các điểm trường. Học sinh tiếp tục học ở nơi quen thuộc, gần nơi cư trú, phụ huynh không phải thay đổi việc đưa đón con.

Với những trường có nhiều cơ sở, xã tập trung thống nhất cách quản lý, đồng thời phân công rõ trách nhiệm của cán bộ phụ trách từng cơ sở để công việc không bị bỏ trống. Địa phương cũng rà soát giáo viên theo từng môn, từng cấp học để điều chỉnh phù hợp; thống nhất các quy trình về chuyên môn, tài chính, tài sản, hồ sơ và dữ liệu. Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, điều kiện tổ chức bán trú và an toàn trường học… đều được kiểm tra kỹ lưỡng trước khi bước vào năm học mới.

Trong khi đó, tại phường Vĩnh Hưng, bà Tạ Thị Hiền, phụ huynh có hai con học tại Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Tân Khai cho biết, những lo lắng ban đầu đã vơi đi khi mọi việc diễn ra ổn định. Các con vẫn học tại cơ sở quen thuộc, trường lớp được đầu tư khang trang hơn, việc học và tổ chức bán trú vẫn diễn ra bình thường…

Thêm thuận lợi cho học sinh, thêm yên tâm cho phụ huynh

Không chỉ giữ ổn định việc học sau sắp xếp, Hà Nội còn triển khai nhiều chính sách và giải pháp mới, hướng đến việc tạo thêm thuận lợi cho học sinh và sự yên tâm của phụ huynh ngay từ đầu năm học.

Cùng với cả nước, một trong những điểm mới đáng chú ý của năm học 2026 - 2027 tại các trường học trên địa bàn thành phố là thực hiện thống nhất bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Với học sinh và phụ huynh, thay đổi này có ý nghĩa thiết thực. Học sinh ở các địa bàn khác nhau sử dụng cùng một bộ sách, thuận lợi hơn khi chuyển trường hoặc chia sẻ sách giáo khoa. Ở những nơi còn khó khăn, sách của anh chị hoặc bạn bè có thể tiếp tục được sử dụng.

Bà Kiều Thị Hòa Bình, phụ huynh học sinh Trường Trung học phổ thông Bắc Lương Sơn (xã Yên Xuân) cho rằng, với những gia đình có điều kiện kinh tế hạn chế, việc có thể dùng lại sách giúp giảm một phần chi phí đầu năm học. Khi học sinh gặp thiên tai hoặc những tình huống bất thường làm mất, hỏng sách, việc hỗ trợ giữa các trường cũng thuận lợi hơn vì cùng sử dụng một bộ sách.

Ghi nhận thực tế cho thấy, để sử dụng hiệu quả một bộ sách ngay trong năm đầu tiên, giáo viên cũng phải chủ động thích ứng. Những trường đã sử dụng bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” có thuận lợi hơn; với những trường chuyển từ bộ sách khác sang, giáo viên dành nhiều thời gian nghiên cứu, rà soát bài dạy và điều chỉnh giáo án.

Bà Vũ Hạnh Nguyên, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Chu Văn An (phường Tây Hồ) cho biết, nhà trường xác định nâng cao năng lực chuyên môn của giáo viên là giải pháp quan trọng để triển khai hiệu quả chương trình và bộ sách giáo khoa thống nhất ngay từ năm học đầu tiên sử dụng. Theo kế hoạch, các buổi sinh hoạt chuyên môn được tổ chức sát với từng môn học, từng bài dạy, tạo điều kiện để giáo viên cùng nghiên cứu bài học, chia sẻ cách làm và trao đổi những vấn đề còn khó.

Cùng với sách giáo khoa, từ năm học 2026 - 2027, học sinh tiểu học Hà Nội được nâng mức hỗ trợ bữa ăn bán trú; Hà Nội cũng là địa phương đầu tiên áp dụng chính sách này. Theo Nghị quyết của HĐND thành phố, mức hỗ trợ là 28.000 đồng/học sinh/ngày, tăng 8.000 đồng; riêng sáu nhóm học sinh thuộc diện chính sách được hỗ trợ 40.000 đồng, tăng 10.000 đồng.

Đi cùng với nguồn lực tăng thêm là yêu cầu quản lý chặt hơn. Đây cũng là năm học đầu tiên hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường của thành phố Hà Nội (HanoiCheck) được đưa vào vận hành tại các cơ sở giáo dục có tổ chức bán trú. Hệ thống giúp theo dõi thông tin liên quan đến bữa ăn, từ thực đơn, nguồn thực phẩm đến quá trình chế biến, qua đó tăng tính công khai và tạo điều kiện để nhà trường, phụ huynh cùng giám sát. Các trường được yêu cầu thực hiện quy trình tổ chức bữa ăn theo hướng khép kín, kiểm tra nguyên liệu, chế biến, chia suất, giám sát, lưu mẫu và xử lý tình huống phát sinh; bảo đảm an toàn thực phẩm, công khai, minh bạch.

Bà Trần Thị Hải Yến, phụ huynh học sinh Trường Tiểu học Thạch Bàn (phường Long Biên) chia sẻ, bà từng lo lắng khi biết trường được tổ chức lại trên cơ sở 2 trường tiểu học với quy mô lên tới gần 2.400 học sinh. Nhưng khi biết con vẫn học tại cơ sở cũ, việc ăn bán trú được chuẩn bị ổn định, bà đã yên tâm hơn. “Điều phụ huynh mong muốn là dù trường có đông học sinh hơn thì các con vẫn được chăm sóc đầy đủ, ổn định từ việc học đến bữa ăn trưa”, bà Hải Yến chia sẻ.

Những yêu cầu này cũng được Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà đặt ra cho ngành Giáo dục và Đào tạo trong năm học 2026 - 2027. Thành phố yêu cầu các nhà trường nhanh chóng vận hành ổn định, sử dụng hiệu quả đội ngũ và cơ sở vật chất hiện có, ưu tiên bổ sung phòng học ở những nơi còn có sĩ số cao.

Thành phố cũng yêu cầu các nhà trường giảm những hoạt động, thủ tục không cần thiết, tránh tạo thêm áp lực cho giáo viên để thầy cô có thêm thời gian tập trung cho chuyên môn và học sinh có thêm thời gian tham gia các hoạt động trải nghiệm, rèn luyện. Đây là mục tiêu, đồng thời cũng là giải pháp của Hà Nội nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và thực chất.