Chỉ định tư vấn xác định giá đất, gỡ “nút thắt” tiến độ dự án

Mất 30-60 ngày chỉ để lựa chọn đơn vị tư vấn

Trong báo cáo gửi UBND thành phố Hà Nội, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, việc xác định giá đất cụ thể hiện được thực hiện trên cơ sở các quy định của Nhà nước, cùng với chứng thư thẩm định giá đất của các đơn vị tư vấn. Hội đồng thẩm định giá thực hiện việc thẩm định và phê duyệt giá đất cụ thể trên cơ sở hồ sơ, quy định hiện hành.

Theo Sở, chi phí thuê đơn vị tư vấn xác định giá đất đã được xác định trong bộ đơn giá do thành phố ban hành trên cơ sở thông tư của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tại Quyết định 6127/QĐ-UBND. Phần lớn các gói thuê tư vấn có giá trị từ vài chục triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng. Những trường hợp có giá trị thuê tư vấn trên 500 triệu đồng chủ yếu là các dự án trọng điểm, trọng tâm, dự án lớn hoặc có tính chất đặc thù.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, nếu lựa chọn đơn vị tư vấn theo hình thức chào hàng cạnh tranh hoặc đấu thầu rộng rãi thì cần khoảng 30-60 ngày mới hoàn thành công tác lựa chọn. Trong trường hợp phát sinh tình huống đấu thầu, không có đơn vị tham gia hoặc không lựa chọn được nhà tư vấn, thành phố có thể phải tổ chức đấu thầu lại, kéo dài thêm ít nhất thêm 30 ngày. Khi đó, tổng thời gian cho riêng việc lựa chọn đơn vị tư vấn có thể lên tới 60-90 ngày.

Đối với những dự án có quy mô lớn, yêu cầu tiến độ cao, khoảng thời gian này có thể trở thành một khâu ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ chung. Đây cũng là lý do Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất một cơ chế linh hoạt hơn đối với nhóm dự án đang được thành phố ưu tiên triển khai.

Hiện, Hà Nội đang quyết liệt thực hiện một số dự án trọng điểm, trọng tâm và các dự án thuộc nhóm được triển khai theo cơ chế đặc thù. Trong số này có các dự án khu đô thị đa mục tiêu tại Thư Lâm, Đông Anh, Thiên Lộc, Phúc Thịnh, Mê Linh… Theo Sở, tại Quyết định 2636/QĐ-UBND ngày 25/5/2026 về phê duyệt Đề án khu đô thị đa mục tiêu thành phố Hà Nội, việc xây dựng và triển khai mô hình khu đô thị đa mục tiêu được xác định là cấp thiết và cấp bách. Cùng với đó, thành phố đã ban hành nhiều quyết định liên quan đến các dự án thực hiện theo cơ chế đặc thù, trong đó có các quyết định 2474, 2475, 2476, 2477/QĐ-UBND ngày 12/5/2026; Quyết định 2636/QĐ-UBND ngày 25/5/2026; Quyết định 2789/QĐ-UBND, 6281/QĐ-UBND ngày 3/6/2026 và một số nghị quyết khác được Sở viện dẫn trong báo cáo.

Một yếu tố khác được Sở đánh giá là nguồn lực tư vấn xác định giá đất hiện không dồi dào. Cụ thể, theo văn bản đề xuất, hiện có rất ít đơn vị tư vấn có đủ năng lực, kinh nghiệm để thực hiện công tác tư vấn xác định giá đất cụ thể đối với các dự án trên địa bàn Hà Nội. Đáng chú ý, đối với các dự án lớn, dự án trọng điểm, dự án đa mục tiêu và dự án thực hiện theo cơ chế đặc thù được Sở đề cập, hiện chỉ có 2 đơn vị được đánh giá là có kinh nghiệm và đủ năng lực để có khả năng đáp ứng yêu cầu về công việc, chất lượng và tiến độ. Cũng theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, số lượng đơn vị có thể đảm nhận công việc có thể dao động khoảng 2-4 đơn vị, tùy theo tính chất từng dự án. Như vậy, bài toán mà Hà Nội đang đối mặt không chỉ là thủ tục lựa chọn tư vấn mất nhiều thời gian mà còn liên quan đến khả năng đáp ứng của thị trường dịch vụ tư vấn xác định giá đất đối với những dự án có yêu cầu phức tạp.

Đề xuất chỉ định tư vấn, lấy tiến độ làm trọng tâm

Từ thực tế trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất UBND thành phố chấp thuận lựa chọn đơn vị tư vấn xác định giá đất cụ thể theo hình thức chỉ định đơn vị tư vấn. Căn cứ đầu tiên được Sở đưa ra là các dự án thuộc nhóm cơ chế đặc thù đã được thành phố chấp thuận lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt, qua đó xác định cụ thể nhà đầu tư thực hiện dự án.

Theo văn bản, khi một dự án đã được xác định thực hiện theo cơ chế đặc thù thì các thủ tục khác do cơ quan nhà nước thực hiện, trong đó có việc lựa chọn đơn vị tư vấn xác định giá đất, cũng cần được triển khai đồng bộ về quan điểm và tiến độ để tránh phát sinh điểm nghẽn trong quá trình thực hiện.

Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định nhóm gói thầu cần đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng, hiệu quả, bao gồm các gói thầu thuộc dự án, dự toán mua sắm có yêu cầu cấp bách phải thực hiện ngay theo chỉ đạo tại nghị quyết của Quốc hội, nghị quyết của Chính phủ, quyết định, chỉ thị hoặc văn bản thông báo ý kiến của lãnh đạo Chính phủ để bảo đảm tiến độ. Nghị định cũng quy định các trường hợp khác cần áp dụng chỉ định thầu để lựa chọn được nhà thầu đáp ứng yêu cầu về tiến độ, chất lượng và hiệu quả của gói thầu, dự án.

Trên cơ sở đó, Sở nhận định các dự án lớn, trọng điểm, đa mục tiêu và dự án thực hiện theo cơ chế đặc thù thuộc nhóm gói thầu cần đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng, hiệu quả; từ đó đề xuất áp dụng hình thức chỉ định, trong đó có chỉ định đơn vị tư vấn xác định giá đất cụ thể. Đáng chú ý, báo cáo cũng dẫn một số địa phương đã áp dụng Khoản 2 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP trong lựa chọn đơn vị thực hiện các công việc liên quan đến giá đất. Sở nêu các trường hợp tại thành phố Hồ Chí Minh, Hưng Yên, Lào Cai và Ninh Bình, với các quyết định được ban hành trong năm 2025 và 2026. Theo báo cáo, các địa phương này đã áp dụng hình thức chỉ định thầu nhằm đáp ứng yêu cầu về chất lượng và tiến độ.

Đối với Hà Nội, đề xuất được đặt trong bối cảnh thành phố đang đồng thời triển khai nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách mới và đặt mục tiêu tăng trưởng cao. Ngay phần mở đầu, Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh mục tiêu hoàn thành tăng trưởng GRDP 11% năm 2026, đồng thời đề cập yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ theo nghị quyết, kết luận của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ, Thành ủy và HĐND thành phố.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, đẩy nhanh công tác xác định giá đất là một trong những giải pháp nhằm tháo gỡ khâu thủ tục cho các dự án, nhất là những dự án được thành phố xác định là lớn, trọng điểm, đa mục tiêu hoặc có cơ chế thực hiện đặc thù. Việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án sẽ góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số của thành phố, đồng thời thực hiện các nghị quyết của Đảng bộ thành phố và các nhiệm vụ, mục tiêu, chỉ tiêu Trung ương giao Hà Nội.

Đây cũng là điểm đáng chú ý trong đề xuất của cơ quan chuyên môn: Rút ngắn thời gian lựa chọn tư vấn không đồng nghĩa với bỏ qua quy trình xác định giá đất. Theo nội dung văn bản, Hội đồng thẩm định giá vẫn thực hiện thẩm định, phê duyệt trên cơ sở quy định của Nhà nước và chứng thư thẩm định giá đất của đơn vị tư vấn. Vấn đề được Sở đề xuất tháo gỡ là khâu lựa chọn đơn vị tư vấn, nhằm tránh việc một dự án đã được xác định là cấp thiết, cấp bách nhưng tiếp tục phải chờ hàng chục ngày, thậm chí 60-90 ngày, chỉ để hoàn tất bước lựa chọn tư vấn.

Với mục tiêu tăng trưởng cao và yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, bài toán đặt ra với Hà Nội không chỉ là “làm nhanh”, mà còn phải bảo đảm đúng quy định, minh bạch, chất lượng và hiệu quả trong xác định giá đất. Đây là điều kiện quan trọng để việc rút ngắn thủ tục thực sự trở thành giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, thay vì tạo thêm rủi ro trong quá trình triển khai các dự án lớn của Thủ đô.