Cần duy trì chứng chỉ kế toán viên nhưng không bắt buộc

Chiều 3-9, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập.

Trình bày tờ trình, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết, đối với Luật Kế toán, dự thảo Luật đề xuất cắt giảm toàn bộ điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính trong lĩnh vực dịch vụ kế toán.

Ngoài ra, dự thảo Luật cũng bãi bỏ các nội dung khác cho thống nhất với những nội dung cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính trong lĩnh vực dịch vụ kế toán, như: Quy định về kiểm tra hoạt động dịch vụ kế toán; nghĩa vụ thông báo, báo cáo; đình chỉ kinh doanh dịch vụ kế toán và thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán, Giấy chứng nhận đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán…

Để bảo đảm rõ ràng, tránh nhầm lẫn, Chính phủ đã sửa đổi, hoàn thiện các nội dung về đối tượng áp dụng Luật; về cung cấp dịch vụ kế toán qua biên giới vào Việt Nam của các cá nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ kế toán nước ngoài; về trách nhiệm của cá nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ kế toán; về các trường hợp không được cung cấp dịch vụ kế toán và bãi bỏ hành vi nghiêm cấm thuê, mượn, cho thuê, cho mượn chứng chỉ kế toán viên.

Đối với nội dung cơ bản của dự thảo Luật Kiểm toán độc lập, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, dự thảo bãi bỏ điều kiện “có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhận đầu tư theo quy định của pháp luật” khi cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán.

Dự thảo cũng cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán, từ 30 ngày xuống còn 15 ngày làm việc. Thời gian giải quyết thủ tục hành chính cấp lại, điều chỉnh Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm toán cũng được cắt giảm 50%, từ 20 ngày xuống còn 10 ngày làm việc.

Báo cáo thẩm tra về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban nhất trí bãi bỏ các điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính đối với dịch vụ kế toán và không quy định chứng chỉ kế toán viên là điều kiện để cung cấp dịch vụ kế toán, nhằm đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, giảm thủ tục hành chính và tạo thuận lợi cho người dân.

Tuy nhiên, ông Phan Văn Mãi đề nghị cần nghiên cứu việc duy trì chứng chỉ kế toán viên với tư cách là giấy xác nhận năng lực chuyên môn, không mang tính bắt buộc (cá nhân có nhu cầu thì tự nguyện tham gia thi và được cấp chứng chỉ).

Theo đó, chứng chỉ kế toán viên được sử dụng như một công cụ cung cấp thông tin về năng lực chuyên môn để tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ kế toán có thêm căn cứ lựa chọn người cung cấp dịch vụ; bảo đảm có thước đo về năng lực chuyên môn trong bối cảnh bỏ hẳn điều kiện, thủ tục hành chính, qua đó hạn chế nguy cơ chuyển rủi ro sang khách hàng, doanh nghiệp và người sử dụng báo cáo tài chính khi chưa có đầy đủ cơ chế thay thế có độ tin cậy tương đương. Đề nghị giao Bộ Tài chính hướng dẫn, quy định chi tiết nội dung trên.

Đồng thời, đề nghị bổ sung quy định có tính nguyên tắc bảo đảm hiệu lực và triển khai được việc hậu kiểm trên thực tế (như khai báo, chia sẻ dữ liệu; hậu kiểm theo rủi ro; lưu hồ sơ dịch vụ) và hoàn thiện chế tài xử lý vi phạm, tiêu chí năng lực chuyên môn khi chứng chỉ không còn là điều kiện bắt buộc.