Hà Nội: Cụ thể hóa nhiệm vụ nâng cao năng lực của HĐND các cấp

Không để đề án dừng ở quán triệt, triển khai

Nhằm tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp thành phố Hà Nội trong giai đoạn mới, ngày 22-7-2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Đề án số 14-ĐA/TU về “Nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2031 và những năm tiếp theo”.

Đề án được xây dựng trong bối cảnh thành phố bước vào giai đoạn phát triển mới, đồng thời vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đặt ra những yêu cầu mới đối với hoạt động của HĐND từ thành phố đến cơ sở.

Đề án đặt mục tiêu đổi mới toàn diện phương thức hoạt động của HĐND theo hướng nâng cao năng lực kiến tạo thể chế, quyết định chính sách trên cơ sở dữ liệu và bằng chứng thực tiễn; nâng cao chất lượng giám sát, trách nhiệm giải trình; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng mô hình “HĐND số”. Qua đó, góp phần tổ chức thực hiện hiệu quả Luật Thủ đô năm 2026, vận hành thông suốt mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tạo chuyển biến rõ nét trong hoạt động của HĐND các cấp, nhất là HĐND cấp xã; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị địa phương và tạo động lực thúc đẩy Thủ đô phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

Với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, ngày 31-7, HĐND thành phố Hà Nội đã tổ chức hội nghị triển khai đề án đến lãnh đạo HĐND 126 xã, phường trên toàn thành phố. Sau đó, Đảng ủy HĐND thành phố ban hành Kế hoạch số 13-KH/ĐU triển khai Đề án với nhiệm vụ cụ thể hóa đề án, bám sát mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp thành các chương trình, kế hoạch của Đảng ủy HĐND, Thường trực HĐND, các Ban HĐND, các tổ đại biểu HĐND với giải pháp thiết thực, khả thi, phù hợp thực tiễn từng cấp.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh yêu cầu, việc triển khai phải được thực hiện với tinh thần “chủ động, quyết liệt, không chờ đợi, không hình thức”, gắn với chương trình công tác toàn khóa, chương trình giám sát và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của thành phố, của từng địa phương.

Đồng chí Phùng Thị Hồng Hà yêu cầu mỗi cơ quan, đơn vị lựa chọn những nhiệm vụ trọng tâm, những khâu còn yếu, những vấn đề cử tri và nhân dân quan tâm để tập trung giải quyết, tạo chuyển biến rõ ràng ngay từ những tháng đầu, năm đầu của nhiệm kỳ.

Chọn việc khó, sát dân để tạo chuyển biến

Để đáp ứng yêu cầu đó, Thường trực HĐND thành phố xây dựng kế hoạch, duy trì giao ban chuyên đề với Thường trực HĐND cấp xã trong thực hiện Đề án; đồng thời thường xuyên giám sát hoạt động của HĐND cấp xã theo quy định của pháp luật và tiến độ thực hiện Đề án. Hoạt động giao ban với HĐND cấp xã được xác định thực hiện định kỳ hằng quý.

Thường trực HĐND thành phố yêu cầu Thường trực HĐND 126 xã, phường, đặc biệt là Chủ tịch HĐND cấp xã, tập trung quán triệt và triển khai Đề án; khẩn trương xây dựng kế hoạch thực hiện, rà soát quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng Ban, từng đại biểu và tăng cường phối hợp với các cơ quan liên quan.

Đồng thời, HĐND thành phố đặt ra những mốc thời gian cụ thể. Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả (KPI) kết quả thực hiện Đề án và Kế hoạch phải hoàn thành trong quý III-2026, gắn với công tác thi đua, khen thưởng hằng năm và cả nhiệm kỳ. Nền tảng “HĐND số” phục vụ hoạt động của HĐND thành phố và HĐND cấp xã được yêu cầu hoàn thiện trong năm 2026.

Nhấn mạnh yêu cầu đưa Đề án vào công việc thực tế, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương cho rằng, nếu mô hình tổ chức của hệ thống chính trị đã thay đổi, khối lượng công việc tăng lên, mà phương thức hoạt động vẫn giữ lề lối hành chính cũ, tư duy cũ thì HĐND các cấp không thể hoàn thành tốt nhiệm vụ. Bởi vậy, Đề án phải tạo ra sự đổi mới căn bản, toàn diện về tư duy, năng lực và phương thức hoạt động của HĐND từ thành phố xuống cơ sở.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố, một trong những yêu cầu quan trọng là chuyển mạnh từ tư duy “thực hiện đúng chức năng” sang chủ động “kiến tạo thể chế và quyết định chính sách”. HĐND không chỉ thực hiện quy trình mà phải đặt câu hỏi nghị quyết được ban hành có giải quyết được điểm nghẽn hay không, chính sách có tạo ra động lực phát triển mới hay không. Ở cấp thành phố là kiến tạo những chính sách lớn; ở cấp xã, phường là những quyết sách bám sát đời sống hằng ngày, trực tiếp tháo gỡ khó khăn cho người dân.

Đi liền với đó là yêu cầu lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Hoạt động của HĐND phải xuất phát từ thực tiễn, thông qua điều tra, khảo sát, lắng nghe trực tiếp cử tri. Việc ban hành chính sách và giám sát cũng phải dựa trên bằng chứng, số liệu thực tiễn thay vì cảm tính.

"HĐND cấp xã cần lựa chọn những vấn đề khó, bức xúc nhất của người dân để ưu tiên giải quyết. Trong năm 2026 phải ưu tiên làm chủ nền tảng điều hành số hai cấp và nâng cao kỹ năng giám sát, chất vấn cho đại biểu", đồng chí Trần Thế Cương nêu rõ.

Cách làm này cho thấy vai trò của HĐND thành phố không chỉ là triển khai Đề án xuống cơ sở, mà còn phải thường xuyên đồng hành, hướng dẫn và theo dõi quá trình thực hiện. Các Ban HĐND thành phố được giao căn cứ chức năng, nhiệm vụ và lĩnh vực phụ trách để xây dựng các chương trình, chuyên đề, tài liệu chuyên môn, trực tiếp trao đổi kinh nghiệm, kỹ năng với HĐND các xã, phường, nhất là về thẩm tra, giám sát, chất vấn, quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, công tác dân nguyện và chuyển đổi số.