Sân khấu về đề tài chính luận: Khi những câu chuyện lớn có cách kể mới

Thể hiện mới những câu chuyện thiêng liêng

Thời gian gần đây, Nhà hát Kịch Việt Nam triển khai chương trình nghệ thuật “Bác Hồ - Hai tiếng thiêng liêng” với nhiều hình thức biểu diễn, hướng tới các đối tượng công chúng khác nhau. Chương trình gồm các tiết mục âm nhạc ca ngợi Chủ tịch Hồ Chí Minh, quê hương, đất nước và 2 vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín”, “Miền Nam trong trái tim Bác”. Từ những câu chuyện giản dị mà sâu sắc về Chủ tịch Hồ Chí Minh như một chuyến thăm hỏi người dân trong đêm Giao thừa, trăn trở của Người khi đất nước còn chia cắt, hình ảnh Bác Hồ hiện lên gần gũi với tình yêu bao la dành cho nhân dân, đồng bào, chiến sĩ.

Trong dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9, chương trình đã phục vụ đông đảo cán bộ, đảng viên, nhân dân phường Đống Đa (Hà Nội) - nơi có nhiều địa danh, cơ quan, đơn vị từng vinh dự được đón Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm, làm việc và chúc Tết.

“Những cảm xúc từ chương trình sẽ được lan tỏa thành niềm tin, trách nhiệm và những việc làm cụ thể trong mỗi tổ chức Đảng, cơ quan, đơn vị, tổ dân phố, trong mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân phường”, Bí thư Đảng ủy phường Đống Đa Lê Tuấn Định bày tỏ.

Cũng trong dịp này, chương trình phục vụ miễn phí nhân dân và du khách tại Bảo tàng Hồ Chí Minh (Hà Nội), với những buổi diễn thu hút đông đảo người đăng ký tham dự. Ngoài ra, chương trình còn được đưa đến với sinh viên Trường Đại học Thăng Long (Hà Nội), tạo được ấn tượng và là cách để sân khấu chính luận tiếp cận lớp công chúng trẻ.

Các chương trình nghệ thuật xiếc về đề tài chính luận từ lâu đã trở thành “đặc sản” của Liên đoàn Xiếc Việt Nam. Từ chương trình “Mừng Đảng, mừng Xuân” vào dịp kỷ niệm Ngày thành lập Đảng (3-2) đến chương trình “Đi cùng năm tháng” vào dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7), Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22-12) với chủ đề “Sống mãi với Điện Biên”, “Ký ức Trường Sơn”, “Biển đảo là quê hương”, “Vó ngựa biên cương”… luôn được công chúng đón chờ. Trong dịp Quốc khánh năm nay, Liên đoàn Xiếc Việt Nam dàn dựng và tổ chức biểu diễn chương trình “Hào khí Việt Nam” với nhiều suất diễn kín chỗ.

Về phía các đơn vị nghệ thuật Thủ đô, Nhà hát Kịch Hà Nội đang dựng lại vở kịch gắn với thương hiệu nhà hát bấy lâu mang tên “Những người con Hà Nội” để tham gia chuỗi chương trình nghệ thuật chất lượng cao của thành phố. Lấy bối cảnh Hà Nội năm 1946, tác phẩm tái hiện cuộc chiến đấu của quân và dân Thủ đô trong những ngày đầu Toàn quốc kháng chiến, đồng thời khắc họa tình yêu nước, tình thân, tình yêu và sự hy sinh của nhiều tầng lớp nhân dân.

Tối 29-8, đêm diễn thứ hai vở “Người con gái Hà thành” của Nhà hát Cải lương Hà Nội tiếp tục tạo sức hút với câu chuyện về nữ chiến sĩ tình báo hoạt động giữa lòng Hà Nội trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, được thể hiện sinh động bằng nghệ thuật cải lương truyền thống với âm nhạc, mỹ thuật và phương thức dàn dựng hiện đại. Nhà hát Chèo Hà Nội cũng sẵn sàng phục vụ khán giả vở diễn “Người hát ả đào” ca ngợi những người bình dị như cô đào hát, người lao động, nghệ sĩ dũng cảm hoạt động cách mạng trong lòng thành phố thời kỳ bị tạm chiếm…

Cần những kịch bản hay và cách làm mới

Sân khấu chính luận đang đứng trước yêu cầu vừa làm tốt nhiệm vụ tư tưởng, vừa tìm được ngôn ngữ nghệ thuật đủ hấp dẫn để chạm tới công chúng hôm nay. Nghệ sĩ ưu tú Kiều Minh Hiếu, Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam cho biết, là một đơn vị nghệ thuật quốc gia, đề tài chính luận luôn được nhà hát chú trọng đầu tư dàn dựng, đổi mới phương thức. Gần đây, nhà hát thường phối hợp đưa các chương trình biểu diễn đến những không gian như bảo tàng, trung tâm văn hóa địa phương, trường học để đa dạng hóa hình thức tiếp cận. Đây cũng là hướng đi phù hợp trong việc gắn kết nghệ thuật biểu diễn với du lịch văn hóa, góp phần lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa, niềm tự hào dân tộc đến đông đảo công chúng trong nước và quốc tế.

Cùng quan điểm, Nghệ sĩ nhân dân Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam cho biết thêm, khi khán giả được tiếp cận thường xuyên với những chương trình chính luận có chất lượng, sự tò mò ban đầu sẽ dần trở thành thói quen thưởng thức. Liên đoàn Xiếc Việt Nam luôn tìm kiếm những đề tài mới, gần với đời sống, đồng thời khai thác thế mạnh riêng của nghệ thuật xiếc, kết hợp âm nhạc, múa và những kỹ thuật biểu diễn giàu tính thị giác, tạo nên những khoảnh khắc bất ngờ, mãn nhãn. Theo Nghệ sĩ nhân dân Tống Toàn Thắng, đây cũng là cách để nghệ sĩ thực hiện trách nhiệm của mình góp phần giáo dục truyền thống, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước.

Tuy nhiên, để có một tác phẩm chính luận tạo dấu ấn, thu hút khán giả hôm nay không dễ. Nghệ sĩ nhân dân Nguyễn Trung Hiếu, Giám đốc Nhà hát Kịch Hà Nội nhận định, khó khăn lớn hiện nay là nguồn kịch bản có chất lượng chưa đáp ứng được nhu cầu. Để tạo nên một tác phẩm có sức sống cần những cây bút am hiểu lịch sử, văn hóa và đời sống, đồng thời có khả năng nhìn những câu chuyện ấy bằng tư duy của hôm nay. Tác phẩm cũng cần được đầu tư dàn dựng với công nghệ hiện đại để tăng trải nghiệm, hấp dẫn khán giả.

Sân khấu về đề tài chính luận đã khơi dòng chảy, ngày càng có sức hút. Điều này cũng đặt ra yêu cầu các nghệ sĩ, đơn vị nghệ thuật tiếp tục đầu tư, sáng tạo để nâng cao chất lượng tác phẩm, tìm kiếm cách thể hiện mới và mở rộng phương thức tiếp cận công chúng.