Khép kín Vành đai 3,5 – mở rộng không gian phát triển lõi đô thị

Ưu tiên đoạn tuyến kết nối cầu Ngọc Hồi

Sau thời gian chuẩn bị đầu tư và giải phóng mặt bằng, dự án đường Vành đai 3,5 đoạn từ Phúc La - Văn Phú đến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ đã chính thức bước vào giai đoạn thi công. Đây được xem là một trong những mắt xích quan trọng để từng bước hoàn chỉnh tuyến Vành đai 3,5, đồng thời hình thành trục kết nối mới giữa khu vực phía Tây, phía Nam Hà Nội với cầu Ngọc Hồi và tỉnh Hưng Yên.

Dự án có chiều dài hơn 10km. Điểm đầu tuyến kết nối khu vực Phúc La - Văn Phú, điểm cuối giao với cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ và kết nối với tuyến đường dẫn cầu Ngọc Hồi.

Mặt cắt ngang tuyến rộng từ 60m đến 80m theo quy hoạch, được đầu tư với quy mô 6 làn xe cơ giới, tốc độ thiết kế khoảng 80km/h. Dự án còn bao gồm hệ thống đường song hành, cầu vượt sông, nút giao và các công trình hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.

Theo kế hoạch, tại khu vực phía Đông sẽ hình thành nút giao kết nối Vành đai 3,5 với cầu Ngọc Hồi. Đoạn từ nút giao này đến cầu Ngọc Hồi và kết nối ra Quốc lộ 1A dài khoảng 1,6km. Đây cũng là khu vực được chủ đầu tư xác định cần ưu tiên thi công ngay sau lễ khởi công.

Ông Lê Minh Đức, Trưởng phòng Quản lý thực hiện dự án 5, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng thành phố Hà Nội, cho biết, quán triệt chỉ đạo của Thành ủy và UBND thành phố, chủ đầu tư sẽ tập trung trước vào đoạn tuyến thuộc địa bàn xã Thanh Trì để bảo đảm kết nối với cầu Ngọc Hồi.

“Mục tiêu là trong tháng 7-2027 có giải pháp kỹ thuật để thông xe, đấu nối đồng bộ với cầu Ngọc Hồi”, ông Lê Minh Đức cho biết.

Để hiện thực hóa mốc tiến độ này, ngay sau lễ khởi công, các nhà thầu sẽ đồng loạt triển khai thi công tại những khu vực đã được bàn giao mặt bằng. Chủ đầu tư hiện đã tiếp nhận một phần mặt bằng tại xã Thanh Trì, đồng thời tiến hành khảo sát, rà phá bom mìn, lập biện pháp thi công và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tổ chức công trường.

Tại đầu tuyến phía Hà Đông, phường Kiến Hưng cũng đã bàn giao khoảng 5ha mặt bằng. Chủ đầu tư đã tiếp nhận, tổ chức rào chắn, sẵn sàng triển khai các hạng mục xây dựng.

Theo ông Lê Minh Đức, yêu cầu quan trọng nhất trong thời gian tới là vừa đẩy nhanh thi công, vừa phối hợp với các địa phương để có mặt bằng liên tục. Một số hạng mục chính của dự án phải được hoàn thành để có thể thông xe, kết nối với cầu Ngọc Hồi và tuyến cao tốc trong tháng 7-2027.

Khi hình thành, đoạn Vành đai 3,5 này sẽ tạo thêm một hành lang giao thông lớn theo hướng Đông - Tây ở phía Nam thành phố. Thay vì phụ thuộc vào các trục đường hiện hữu, phương tiện từ Hà Đông, khu vực phía Tây có thêm hướng tiếp cận Quốc lộ 1A, cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ và qua cầu Ngọc Hồi sang Hưng Yên.

Đặc biệt, ý nghĩa của dự án không dừng ở phạm vi một tuyến đường của Hà Nội. Qua cầu Ngọc Hồi, Vành đai 3,5 của Thủ đô sẽ kết nối với Vành đai 3,5 trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, tạo thành trục liên kết vùng mới giữa hai địa phương.

Theo chủ đầu tư, trên địa bàn Hà Nội hiện chỉ còn khoảng 10km Vành đai 3,5 thuộc khu vực huyện Mê Linh trước đây đang được lập dự án, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026-2027 theo chỉ đạo của thành phố.

Khi đoạn tuyến này hoàn thành, cùng với các dự án đang triển khai như cầu Thượng Cát và các đoạn Vành đai 3,5 liên quan, tuyến đường sẽ từng bước được kết nối khép kín trên địa bàn Hà Nội. Đây sẽ là tuyến hạ tầng khung quan trọng, không chỉ phục vụ giao thông mà còn tạo không gian phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ và thúc đẩy kinh tế - xã hội dọc hành lang tuyến.

Gỡ nút thắt mặt bằng

Để đạt mục tiêu kết nối cầu Ngọc Hồi vào tháng 7-2027, bên cạnh năng lực tổ chức thi công, giải phóng mặt bằng được xác định là nhiệm vụ có tính quyết định.

Riêng trên địa bàn xã Thanh Trì, khối lượng GPMB của dự án rất lớn. Ông Đặng Đình Anh, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư hạ tầng xã Thanh Trì, cho biết tổng diện tích đất phải thu hồi để thực hiện dự án trên địa bàn xã là khoảng 44,7ha. Trong đó, đất nông nghiệp khoảng 26ha; đất ở khoảng 4,8ha; đất của các cơ quan, tổ chức và đất do UBND xã quản lý khoảng 14,8ha.

Đến nay, địa phương đã bàn giao sơ bộ khoảng 3,3ha đất do UBND xã quản lý cho chủ đầu tư. Dự kiến đầu tháng 9-2026, xã sẽ tiếp tục bàn giao gần 20ha đất nông nghiệp của các hộ dân để mở rộng phạm vi tổ chức thi công.

“Đối với đất thổ cư, trong tháng 9, chúng tôi dự kiến sẽ bàn giao phần đất liên quan đến khoảng 710 hộ dân”, ông Đặng Đình Anh cho biết.

Theo đại diện địa phương, công tác đo đạc, kiểm đếm đã được triển khai song song với việc tổ chức họp, tuyên truyền và thông tin tới các hộ dân có đất nằm trong phạm vi thu hồi. Về cơ bản, người dân đồng thuận với chủ trương đầu tư dự án.

Đối với đất nông nghiệp, quá trình GPMB đến nay không phát sinh vướng mắc lớn, các hộ dân cơ bản ủng hộ và thống nhất bàn giao mặt bằng. Khó khăn hơn nằm ở khu vực đất ở do liên quan trực tiếp đến nơi sinh sống và nhu cầu tái định cư của hàng trăm hộ dân.

Nguyện vọng chung của những hộ phải di chuyển là được bố trí tái định cư ngay trên địa bàn, qua đó hạn chế xáo trộn cuộc sống, công việc cũng như các mối quan hệ cộng đồng đã hình thành trong nhiều năm.

Trước nhu cầu này, chính quyền địa phương đã chủ động báo cáo thành phố, đề xuất bố trí ba khu đất tái định cư trên địa bàn. Theo ông Đặng Đình Anh, các vị trí được đề xuất về cơ bản có khả năng đáp ứng số lượng hộ bị thu hồi đất ở, hướng tới mục tiêu bảo đảm người dân đủ điều kiện có thể được tái định cư tại địa phương.

Việc chuẩn bị quỹ đất tái định cư song song với kiểm đếm, lập phương án bồi thường được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ một trong những khâu khó nhất của công tác GPMB, tạo điều kiện bàn giao mặt bằng sạch đúng tiến độ.

Áp lực thời gian đối với dự án hiện khá lớn. Từ thời điểm khởi công đến mốc thông xe kỹ thuật kết nối cầu Ngọc Hồi vào tháng 7-2027 chỉ còn chưa đầy một năm. Điều đó đòi hỏi công tác GPMB và thi công phải được thực hiện theo phương thức cuốn chiếu: mặt bằng được bàn giao đến đâu, nhà thầu tổ chức thi công đến đó.

Việc thành phố ưu tiên đoạn qua Thanh Trì cũng gắn với tiến độ của cầu Ngọc Hồi - công trình vượt sông Hồng có vai trò kết nối Hà Nội với Hưng Yên. Nếu các hạng mục được triển khai đồng bộ, khi cầu Ngọc Hồi đủ điều kiện đưa vào khai thác, tuyến đường phía Hà Nội cũng phải sẵn sàng tiếp nhận dòng phương tiện, tránh tình trạng cầu hoàn thành nhưng đường kết nối chưa đáp ứng.

Xa hơn mục tiêu thông xe vào tháng 7-2027, việc hoàn thiện đoạn Phúc La - Văn Phú đến Pháp Vân - Cầu Giẽ sẽ bổ sung một mảnh ghép quan trọng cho mạng lưới giao thông vành đai của Hà Nội.

Với mặt bằng đang được bàn giao tại cả hai đầu tuyến và các nhà thầu bắt đầu tổ chức công trường, dự án đã chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang giai đoạn thi công thực tế. Từ nay đến tháng 7-2027 sẽ là giai đoạn quyết định để biến hơn 10km đường trên quy hoạch thành một trục giao thông mới, đồng bộ với cầu Ngọc Hồi và từng bước khép kín Vành đai 3,5 của Thủ đô.