Bữa ăn học đường thêm một lớp bảo vệ

Khi mỗi bữa ăn có “hồ sơ số”

Với Hà Nội, quy mô hơn 1,18 triệu học sinh ăn bán trú trong năm học 2026-2027 khiến việc kiểm soát an toàn thực phẩm trở thành một bài toán không nhỏ. Chỉ một khâu thiếu chặt chẽ trong chuỗi cung ứng cũng có thể tạo ra rủi ro lớn.

Từ tháng 8-2026, hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường HanoiCheck, được đưa vào vận hành đồng bộ.

Điểm đáng chú ý là ngay từ khâu đầu tiên, các đơn vị có nhu cầu cung ứng suất ăn bán trú đã phải bước vào một quy trình số hóa: khai báo thông tin, cung cấp hồ sơ pháp lý và đăng ký trực tuyến trên hệ thống.

Những dữ liệu tưởng như khô khan lại có ý nghĩa rất thực tế. Tạo nên một “bộ hồ sơ số” tập trung, giúp cơ quan quản lý có thêm căn cứ để xem xét năng lực của từng đơn vị, thay vì chỉ nhìn vào những cam kết trên giấy.

Đặc biệt, năm học này, việc lựa chọn đơn vị cung cấp suất ăn tại các trường công lập được chuyển về UBND xã, phường.

Với nhà trường, đây là sự thay đổi đáng kể. Bà Trần Thị Tố Trinh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Việt Nam - Cuba, cho rằng việc chính quyền địa phương trực tiếp lựa chọn đơn vị cung ứng giúp giảm áp lực hồ sơ, sổ sách và công việc liên quan đến lựa chọn nhà thầu cho Ban Giám hiệu.

Quan trọng hơn, quá trình thẩm định có sự tham gia của nhiều cơ quan, bộ phận chuyên môn, qua đó tạo thêm những lớp kiểm tra trước khi một đơn vị được đưa vào danh sách cung ứng.

Đưa trách nhiệm đến tận bếp ăn

Tại phường Ba Đình, những bộ hồ sơ đầu tiên đang được tổ chức thẩm định. Khối lượng công việc lớn, đòi hỏi phải phân loại và xem xét theo từng lĩnh vực.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Ba Đình, cho biết UBND phường thành lập hội đồng thẩm định, đồng thời chia các tổ công tác để đánh giá theo từng nhóm chuyên môn, trong đó có những nội dung liên quan đến y tế, an toàn thực phẩm và thức ăn nấu chín.

Cách làm này cho thấy vai trò của chính quyền cơ sở không dừng ở việc “nhận hồ sơ”, mà bắt đầu từ việc xác định đơn vị nào đủ năng lực để tham gia cung ứng bữa ăn cho học sinh.

HanoiCheck hỗ trợ quá trình ấy bằng một quy trình trực tuyến thống nhất. Song, công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế việc kiểm tra ngoài thực tế. Sau khi hồ sơ được xem xét, các đơn vị còn phải trải qua khảo sát tại cơ sở. Và khi đi vào hoạt động, tiếp tục chịu sự kiểm tra, đánh giá. Đây chính là điểm nối quan trọng giữa dữ liệu trên hệ thống và chất lượng trong căn bếp.

Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, nếu một đơn vị sau thời gian hoạt động không đáp ứng yêu cầu, phường sẽ tiến hành hậu kiểm, thậm chí thực hiện quy trình kết thúc hợp đồng để lựa chọn đơn vị có năng lực tốt hơn.

Như vậy, danh sách nhà cung cấp không phải một “tấm vé” có giá trị vĩnh viễn. Năng lực thực tế mới là yếu tố quyết định việc một đơn vị có tiếp tục đồng hành cùng nhà trường hay không.

Ở cấp trường, công tác giám sát được cụ thể hóa bằng quy trình kiểm tra từ khâu tiếp nhận thực phẩm đến chế biến, chia suất. Tại Trường Tiểu học Thành Công, phường Ba Đình, cán bộ nhà trường không chỉ đối chiếu hồ sơ mà còn trực tiếp đến cơ sở cung cấp để kiểm tra nguồn gốc thực phẩm qua hồ sơ và mã tem.

Bà Phạm Minh Thảo, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thành Công, cho biết việc truy xuất nguồn gốc được thực hiện để đối chiếu giữa thông tin nhà cung cấp kê khai và thực tế nơi sản xuất, cung ứng.

Một mã tem nhỏ, một bộ hồ sơ hay một chuyến kiểm tra thực tế vì thế đều trở thành những mắt xích trong chuỗi bảo vệ bữa ăn.

Trong câu chuyện an toàn thực phẩm học đường, điều cuối cùng cần được bảo vệ không chỉ là một suất ăn, mà còn là niềm tin.

Chị Phạm Thanh Hà, phụ huynh ở phường Giảng Võ, chia sẻ sự yên tâm khi các cấp chính quyền cùng tham gia vào việc kiểm soát chất lượng bữa ăn, từ đó giúp học sinh được bảo đảm cả về chất lượng dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm.

Ông Đặng Thanh Phong, Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội, nhấn mạnh nguyên liệu đưa vào bếp ăn bán trú phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Thực phẩm không bảo đảm chất lượng tuyệt đối không được đưa vào suất ăn của học sinh. Đơn vị vi phạm sẽ bị xử lý sẽ theo quy định, trường hợp cần thiết có thể bị đình chỉ hoạt động.