Bài 4: "Chi bộ số" nối gần ý Đảng, lòng dân
Cấp ủy chi bộ nhanh chóng nắm tình hình, trao đổi với những người có trách nhiệm và cùng tìm hướng xử lý.
Từ chiếc điện thoại, thông tin về một việc rất đời thường của khu dân cư được chuyển đến đúng nơi cần biết. Cấp ủy chi bộ nhanh chóng nắm tình hình, trao đổi với những người có trách nhiệm và cùng tìm hướng xử lý.
Không còn phải chờ đến cuộc họp định kỳ hay một bản tổng hợp cuối tháng, những vấn đề từ đời sống có thể được đưa vào “tầm nhìn” của chi bộ ngay khi phát sinh.
Nghe dân nhanh hơn
Chị Hà Hương Lan, trú tại phường Bạch Mai kể, có lần thấy khu vực xung quanh mất vệ sinh môi trường, chị thông tin đến nhóm khu dân cư. Điều khiến chị bất ngờ không phải là việc phản ánh được tiếp nhận, mà là tốc độ thông tin được chuyển đi và sự vào cuộc khá nhanh của cấp ủy, tổ dân phố.
“Trước đây, có những việc người dân phản ánh phải qua nhiều khâu mới đến được người có trách nhiệm. Bây giờ, khi thông tin được trao đổi nhanh trên các nhóm trực tuyến, cán bộ, đảng viên có thể nắm bắt sớm hơn. Người dân chúng tôi cũng cảm thấy ý kiến của mình được lắng nghe và gần với chính quyền, với tổ dân phố hơn”, chị Hà Hương Lan chia sẻ.
Một chuyện nhỏ ở khu dân cư, nhưng lại gợi ra một câu chuyện lớn hơn, khoảng cách giữa nghị quyết và đời sống, giữa cấp ủy và người dân có thể được rút ngắn bằng chính những thao tác rất đơn giản trên một chiếc điện thoại. Đó cũng là điều đang hình thành từ những mô hình “Chi bộ số” được triển khai thí điểm tại phường Bạch Mai và các xã Gia Lâm, Thạch Thất...
Ở chiều từ dưới lên, những phản ánh của người dân, thông tin từ tổ dân phố, các đoàn thể được cập nhật nhanh hơn để cấp ủy nắm bắt tình hình. Ở chiều từ trên xuống, các nghị quyết, chỉ thị, chủ trương mới của Đảng được chuyển đến đảng viên qua nền tảng số, rồi từ đội ngũ đảng viên, thông tin tiếp tục được lan tỏa tới khu dân cư. Người dân có thể nói nhanh hơn, cấp ủy có thể nghe sớm hơn; chủ trương có thể đến cơ sở nhanh hơn và cơ sở cũng có thể phản hồi kịp thời hơn.
Tại Chi bộ 5 (cũ) nay là Chi bộ 10, phường Bạch Mai, trước đây để chuẩn bị một buổi sinh hoạt chi bộ, cấp ủy phải tiếp nhận văn bản giấy, nghiên cứu, phô tô hàng chục bộ tài liệu rồi gửi đến từng đảng viên. Lịch họp có khi phải thông báo bằng giấy mời, tin nhắn hoặc điện thoại. Những ý kiến, kiến nghị của đảng viên cũng chủ yếu được ghi chép và tổng hợp thủ công.
Từ tháng 1-2026, khi triển khai mô hình “Chi bộ số”, những công việc ấy thay đổi rõ rệt. Văn bản, tài liệu từ cấp trên được chuyển đến nhanh chóng qua các nền tảng trực tuyến. Bí thư chi bộ có thể đưa tài liệu lên Sổ tay đảng viên điện tử để toàn bộ đảng viên tiếp cận.
Những nội dung dài, nhiều thông tin được chuyển thành infographic, giúp các chủ trương, nhiệm vụ trở nên trực quan, dễ nắm bắt hơn. Các mẫu biên bản, dự thảo nghị quyết được chuẩn hóa trên phần mềm, giảm đáng kể thời gian soạn thảo.
Nhưng điều đáng kể hơn là chi bộ không chỉ “nhận” thông tin từ cấp trên. Thông qua các nhóm Zalo của tổ dân phố, các chi hội, đoàn thể, cấp ủy có thể nắm những vấn đề đang diễn ra trong đời sống hằng ngày.
Ông Ngô Xuân Hùng, Bí thư Chi bộ 5 (cũ) cho biết, trước đây, để nắm tình hình ở cơ sở, nhiều nội dung phải chờ các tổ dân phố, đoàn thể tổng hợp rồi báo cáo. Nay, những thông tin phát sinh có thể được trao đổi trực tiếp trên các nhóm trực tuyến. Cấp ủy vì thế có thêm một “kênh quan sát” gần với đời sống hơn.
Từ những phản ánh nhỏ của người dân đến những vấn đề lớn hơn của khu dân cư, thông tin được rút ngắn về khoảng cách và thời gian. Đó chính là phần gần dân mà chuyển đổi số mang lại cho một chi bộ.
Lấp đầy khoảng cách
Tại Chi bộ 48, phường Bạch Mai - trước đây là Chi bộ 77, câu chuyện chuyển đổi số lại bắt đầu từ những đảng viên cao tuổi. Với đặc điểm đa số là đảng viên tuổi cao, cấp ủy hiểu rằng muốn đưa sinh hoạt chi bộ lên môi trường số thì trước hết phải giúp mỗi đảng viên không ngại công nghệ.
Những buổi “cầm tay chỉ việc” được tổ chức. Đảng viên hỗ trợ nhau, người biết trước giúp người chưa biết. Có thao tác phải hướng dẫn nhiều lần, có người hôm trước vừa làm được hôm sau lại quên. Nhưng sự kiên trì ấy từng bước tạo nên thay đổi.
Tính trong 4 tháng từ ngày thí điểm mô hình (tháng 1-2026), các đảng viên cài đặt, sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử, đạt 80%. Việc kê khai bổ sung thông tin tiền đảng phí đạt 100%; nộp đảng phí qua cổng thông tin điện tử đến hết tháng 4 đạt 100% đối với các đảng viên thuộc diện thực hiện.
Từ Bạch Mai, câu chuyện ấy cũng được đặt trong một không gian rộng hơn tại xã Gia Lâm. Theo Đảng ủy xã, hạ tầng kỹ thuật, thiết bị và internet cơ bản đáp ứng yêu cầu. 100% nhà văn hóa thôn, tổ dân phố và đa số điểm sinh hoạt đã có máy tính, máy in, máy scan, mạng tốc độ cao.
Một số chi bộ đã sử dụng Zalo, email và các kênh trực tuyến để điều hành, thông tin, tuyên truyền; tài liệu sinh hoạt được gửi trước, có nơi sử dụng thiết bị để trình chiếu, ghi chép, qua đó giảm thời gian hành chính và tăng thời gian thảo luận.
Theo Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Gia Lâm Phùng Thị Hoài Hương:
Xây dựng mô hình “Chi bộ - Đảng bộ số” tại xã không chỉ là yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo mà còn là giải pháp thiết thực nhằm nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, tạo chuyển biến căn bản trong nhận thức, kỹ năng và thói quen làm việc trên môi trường số.
Việc xã Gia Lâm tiên phong thực hiện có ý nghĩa quan trọng, vừa mang tính thí điểm, vừa tạo cơ sở thực tiễn để nhân rộng trong thời gian tới.
Đảng ủy xã Gia Lâm xác định việc xây dựng “Chi bộ - Đảng bộ số” không chỉ là đưa công nghệ vào một vài khâu công việc, mà là từng bước hình thành kỹ năng làm việc số cho cán bộ, đảng viên, chuẩn hóa quy trình, dữ liệu và phương thức lãnh đạo. Đề án được triển khai đối với 100% chi bộ, Đảng bộ trực thuộc và các chi bộ trực thuộc Đảng ủy cơ sở, phấn đấu đến hết năm 2026 hình thành, vận hành ổn định mô hình trong toàn Đảng bộ xã.
Sau thời gian thí điểm, Đảng ủy phường Bạch Mai tổ chức tọa đàm để các chi bộ chia sẻ kinh nghiệm triển khai mô hình chuyển đổi số trong sinh hoạt. Những câu chuyện về Sổ tay đảng viên điện tử, ứng dụng Tuyên giáo - Dân vận, nộp đảng phí không dùng tiền mặt, nhóm Zalo chi bộ hay cách hỗ trợ đảng viên cao tuổi tiếp cận công nghệ được đặt lên bàn cùng với những khó khăn rất thực tế.
Ngày 18-8, xã Thạch Thất cũng ra mắt mô hình thí điểm “Đảng viên số, Chi bộ số, Đảng bộ số” tại 5 tổ chức Đảng trực thuộc, mở bước chuyển từ ứng dụng công nghệ sang đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý và sinh hoạt Đảng trên môi trường số, hướng tới xây dựng “Đảng bộ số xã Thạch Thất” giai đoạn 2026-2030.
Đảng ủy xã lựa chọn Đảng bộ Trường THPT Thạch Thất, Đảng bộ Trường Mầm non Thạch Thất 2, Chi bộ Hợp tác xã Nông nghiệp Đại Đồng, Chi bộ thôn Thúy Lai và Chi bộ thôn Ngũ Sơn triển khai thí điểm. Đây là các tổ chức Đảng thuộc nhiều loại hình khác nhau, tạo cơ sở để đánh giá mô hình trong thực tiễn trước khi nghiên cứu triển khai ở phạm vi rộng hơn.
Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thạch Thất Lê Minh Đức, khẳng định việc ra mắt mô hình đánh dấu bước chuyển mới trong đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng. Việc triển khai được đặt trong tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị cùng các chủ trương của Thành ủy, Đảng ủy.
Dẫu vậy, từ thực tế cho thấy, con đường số hóa ở cơ sở vẫn còn những đoạn gập ghềnh. Việc triển khai giữa các chi bộ chưa đồng đều; hồ sơ số còn phân tán; kỹ năng số của đảng viên, nhất là người cao tuổi, khác nhau; vấn đề bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ bí mật cần được quan tâm hơn.
Một số điểm sinh hoạt còn hạn chế về thiết bị và hạ tầng. Nhưng từ những mô hình ban đầu ở Bạch Mai, Gia Lâm, Thạch Thất, cho thấy, chuyển đổi số đã làm cho công tác Đảng ở cơ sở tốt hơn.
(Còn nữa)
Bài viết: Lê Dung - Phương Hà. Trình bày: Lê Dung.