Bài 3: Những "mắt xích số"
Không vội vàng, những đảng viên trẻ ngồi xuống bên cạnh từng người, hướng dẫn từng bước...
Vào buổi tối, nhiều đảng viên trẻ của phường Phú Thượng, xã Thanh Trì và xã Ngọc Hồi (Hà Nội) thường có mặt tại điểm hỗ trợ chuyển đổi số dành cho đảng viên cao tuổi, cũng như những người chưa biết sử dụng phần mềm...
Khi người trẻ trở thành “người đồng hành số”
Không vội vàng, những đảng viên trẻ ngồi xuống bên cạnh từng người, hướng dẫn từng bước. Mở ứng dụng ở đâu, đăng nhập, tìm tài liệu ra sao, sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử như thế nào… Những thao tác tưởng như rất nhỏ với người trẻ lại có thể là cả một bài học đối với một đảng viên cao tuổi. “Bác cứ làm lại một lần nữa, lần sau mình sẽ tự làm được”, những lời hướng dẫn giản dị ấy được lặp đi lặp lại trong các buổi hỗ trợ.
Một người làm, một người chỉ; rồi đổi lại, người được hướng dẫn tự mình thao tác. Khi màn hình điện thoại hiện đúng thông tin cần tìm, một nụ cười nhẹ nhõm xuất hiện. Chuyển đổi số, ở khoảnh khắc ấy, không còn là một khái niệm lớn lao. Nó bắt đầu từ việc một đảng viên cao tuổi có thể tự mở Sổ tay đảng viên điện tử, tự đọc tài liệu, tự tiếp nhận thông tin của chi bộ...
Đằng sau những thao tác nhỏ ấy là câu chuyện về một thế hệ đảng viên trẻ đang lựa chọn cách rất cụ thể để thực hiện vai trò tiên phong của mình: Không chỉ biết sử dụng công nghệ, mà giúp những người khác cùng sử dụng được công nghệ.
Ở cơ sở, chị Đỗ Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Bí thư Đoàn Thanh niên phường Phú Thượng, là một trong những đảng viên trẻ thường xuyên đứng ở “điểm giao” giữa công tác Đảng, công tác chính quyền, Mặt trận và thanh niên. Với chị, chuyển đổi số trong tổ chức Đảng không phải câu chuyện riêng của cán bộ phụ trách công nghệ. Nó bắt đầu từ mỗi đảng viên.
Tại Phú Thượng, cùng với việc sử dụng các nền tảng số để tiếp nhận tài liệu, trao đổi thông tin, nghiên cứu chủ trương, nghị quyết, lực lượng đoàn viên, thanh niên còn được phát huy thế mạnh để xây dựng Bản tin số Thanh niên, Bảng tin phường có mã QR, Hòm thư số Thanh niên, Thư viện số, Sinh hoạt Đội số và hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. Nhưng với những đảng viên trẻ như chị Linh, biết công nghệ chưa phải là đích đến.
“Mắt xích số” ở cơ sở, theo chị, phải là người biết kết nối công nghệ với công việc thực tiễn: Đưa chủ trương, nghị quyết đến gần thanh niên; chuyển những nội dung khô, khó thành thông tin dễ tiếp cận; đồng thời, sử dụng các kênh số để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân.
Bởi thế, cùng một chiếc điện thoại, người trẻ có thể làm nhiều việc hơn một thao tác kỹ thuật. Đó có thể là hướng dẫn một đảng viên cao tuổi sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử; giúp một người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến; hay tiếp nhận một phản ánh của nhân dân qua kênh số để chuyển đến cơ quan có trách nhiệm.
Từ góc nhìn của chị Linh, thay đổi rõ nhất khi chuyển đổi số đi vào chi bộ là tính chủ động của đảng viên được nâng lên. Đó cũng là lúc vai trò của “đảng viên số” được định hình rõ hơn: Công nghệ không làm thay công việc của người đảng viên, mà giúp người đảng viên làm việc chủ động, khoa học và có trách nhiệm hơn.
Tại xã Ngọc Hồi, câu chuyện ấy tiếp tục được nối dài bằng những việc rất cụ thể. Bản tin thông tin nội bộ được thực hiện theo hình thức trực tuyến, số hóa; các thủ tục hành chính trong Đảng từng bước được xử lý trên hệ thống; đảng viên sử dụng ứng dụng để điểm danh, tiếp nhận tài liệu, cập nhật thông tin. Công tác quản lý đảng viên được hiện đại hóa thông qua Sổ tay đảng viên điện tử và các phần mềm chuyên dụng; việc thu nộp đảng phí, xử lý hồ sơ nhận xét đảng viên nơi cư trú cũng từng bước được thực hiện trên môi trường số.
Đảng viên Phạm Phương Thảo, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Ngọc Hồi, cho rằng điều quan trọng không phải đảng viên trẻ sử dụng công nghệ giỏi đến đâu, mà là có thể giúp các đồng chí khác cùng tiến bộ như thế nào. Trong mỗi chi bộ có những đảng viên cao tuổi giàu kinh nghiệm, bản lĩnh và uy tín nhưng chưa quen với các nền tảng số. Vì vậy, người trẻ cần đồng hành, hướng dẫn các cô, bác từng bước làm quen với phương thức làm việc mới.
Đó có thể là một buổi hướng dẫn ngay tại nhà văn hóa thôn, tổ dân phố; một đoàn viên được phân công hỗ trợ một nhóm đảng viên; hay đơn giản là vài phút ngồi cạnh một đảng viên cao tuổi để chỉ cách mở tài liệu, nhận thông báo, tra cứu thông tin.
“Điều quan trọng là hỗ trợ nhưng không làm thay”, chị Thảo chia sẻ. Người trẻ có thể thao tác giúp lần đầu, nhưng mục tiêu cuối cùng là để người được hướng dẫn có thể tự thực hiện vào lần sau.
Ông Nguyễn Văn Minh - đảng viên cao tuổi từng được người trẻ hướng dẫn chuyển đổi số cảm nhận rất rõ sự thay đổi. Ban đầu là tâm lý ngại vì “không biết công nghệ”, sợ bấm nhầm, sợ làm sai. Nhưng sau vài lần được hướng dẫn, chiếc điện thoại không còn là thứ xa lạ.
“Các cháu hướng dẫn rất kiên nhẫn. Trước đây, tôi cứ nghĩ những ứng dụng này khó, nhưng được chỉ từng bước thì mình cũng làm được. Quan trọng nhất là sau khi được hướng dẫn, mình có thể tự mở ra xem tài liệu, tự cập nhật thông tin, không phải lúc nào cũng nhờ người khác”, ông Minh chia sẻ.
“Mắt xích” để “Chi bộ số” đi vào đời sống
Đảng viên Hoàng Minh Hằng, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Thanh Trì, nhìn nhận, đảng viên phải là một trong những “mắt xích” đầu tiên của quá trình chuyển đổi số. Bởi tổ chức Đảng muốn chuyển đổi số hiệu quả thì trước hết, đội ngũ đảng viên phải thay đổi tư duy, chủ động tiếp cận và làm chủ công nghệ. Với đảng viên trẻ, trách nhiệm ấy càng rõ hơn.
Họ vừa là cán bộ đang đảm nhiệm những vị trí công tác quan trọng ở cơ sở, vừa là những đảng viên thực hiện nhiệm vụ của mình, nhưng đồng thời cũng có thể trở thành người tình nguyện hỗ trợ đồng chí, đồng đội trong chính chi bộ của mình.
Trong những buổi sinh hoạt, họ kiên nhẫn hướng dẫn từng thao tác. Khi một đảng viên gặp vướng mắc, họ không chỉ làm thay, mà cố gắng chỉ lại để người đó có thể tự làm. Khi một người cao tuổi chưa quen với nền tảng số, họ tìm cách giải thích bằng ngôn ngữ đơn giản nhất. Cách làm ấy biến lợi thế công nghệ của tuổi trẻ thành một dạng trách nhiệm chính trị rất cụ thể.
Không phải ai cũng cần trở thành chuyên gia công nghệ. Một đảng viên có thể chỉ cần sử dụng thành thạo những công cụ phục vụ trực tiếp nhiệm vụ của mình. Nhưng điều quan trọng là mỗi người phải sẵn sàng thay đổi, chủ động học hỏi và không đứng ngoài môi trường số.
Từ Phú Thượng, Thanh Trì đến Ngọc Hồi, những đảng viên trẻ đang cho thấy một cách tiếp cận mềm mại hơn đối với chuyển đổi số: Đi cùng nhau, thay vì để mỗi người tự xoay sở.
Trong quá trình ấy, người trẻ học hỏi kinh nghiệm, bản lĩnh từ các thế hệ đi trước; còn các đảng viên đi trước nhận được sự hỗ trợ về kỹ năng, công cụ và phương thức làm việc mới. Chuyển đổi số vì thế trở thành cây cầu kết nối các thế hệ đảng viên.
Từ những chiếc điện thoại được mở lên, từ một ứng dụng được kích hoạt, một tài liệu được tra cứu, thủ tục được thực hiện thành công, “Chi bộ số” đang dần hiện hữu bằng những câu chuyện rất đời thường. Đó cũng là lý do chị Phạm Phương Thảo cho rằng, tiêu chí quan trọng không phải chi bộ sử dụng bao nhiêu ứng dụng, mà là “có ai bị bỏ lại phía sau hay không?”.
Câu hỏi ấy đặt ra yêu cầu lớn hơn đối với “đảng viên số”. Đó không chỉ là người biết dùng công nghệ, mà phải là người có tư duy, trách nhiệm số và phương pháp làm việc phù hợp với môi trường số; biết tiếp nhận và kiểm chứng thông tin; có ý thức bảo mật; chủ động trong công việc và sẵn sàng hỗ trợ người khác.
(Còn nữa)
Bài viết và trình bày: Lê Dung