Khoa học, công nghệ phải tạo ra động lực tăng trưởng mới cho Hà Nội

Chuyển đổi số phải bắt đầu từ tối ưu quy trình

Dẫn câu chuyện về một công ty nhỏ của Hà Lan trở thành tâm điểm trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu, PGS.TS Tạ Hải Tùng cho biết, chỉ trong vòng 7 năm, từ một công ty chưa tạo ra lợi nhuận đã trở thành công ty lớn nhất thế giới là ví dụ điển hình cho thấy khoa học, công nghệ có thể đi lên từ các nghiên cứu cơ bản.

Theo PGS.TS Tạ Hải Tùng, để phát triển một sản phẩm công nghệ cần trải qua 5 bước, trong đó nghiên cứu cơ bản luôn là vấn đề khó và không phải quốc gia nào cũng sẵn sàng đầu tư. Tỷ lệ đầu tư cho nghiên cứu cơ bản tại các nước thường không chiếm tỷ lệ cao. Trong khi đó, đổi mới sáng tạo dựa trên hai nguồn chính là tri thức và công nghệ mới mang tính đột phá. Đổi mới sáng tạo dựa trên các mô hình mới sẽ là lợi thế của những nước như Việt Nam.

Trao đổi về khái niệm chuyển đổi số, PGS.TS Tạ Hải Tùng cho rằng, chuyển đổi số thường thất bại nếu tập trung vào phần “số” nhiều hơn phần “chuyển đổi”. Theo ông, trước hết phải tối ưu quy trình, giảm bớt khâu trung gian, làm cho hệ thống trở nên tối ưu, sau đó mới lựa chọn công nghệ số phù hợp để nâng cao hiệu quả. Thực tế, không chỉ ở Việt Nam mà trên thế giới, nhiều nơi chủ yếu đầu tư vào thiết bị, tuyển chuyên gia, đầu tư công nghệ và mua sắm phần mềm nhưng lại quên khâu đầu tiên là tối ưu quy trình, giảm bớt các khâu trung gian.

Theo PGS.TS Tạ Hải Tùng, để thực hiện mô hình chuyển đổi, trước hết phải có đội ngũ nhân lực, tiếp đó là hành lang pháp lý đầy đủ, rõ ràng. Về ứng dụng, Hà Nội đã triển khai rất quyết liệt, đột phá với các nền tảng như HanoiWork.

Doanh nghiệp phải là trung tâm của động lực tăng trưởng mới

Từ những phân tích trên, PGS.TS Tạ Hải Tùng đặt vấn đề: Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp như thế nào vào tăng trưởng hai con số đối với Hà Nội? Trên cơ sở phân tích và trải nghiệm thực tế, ông Tạ Hải Tùng đề xuất thành phố cần có cách tiếp cận phù hợp hơn trong xác định các động lực tăng trưởng mới.

Trước hết, Hà Nội không nên tập trung đầu tư vào công nghệ chiến lược khi chưa xác định rõ sản phẩm cuối cùng là gì và đóng góp bao nhiêu vào GRDP. Thay vì tập trung vào các công nghệ chiến lược, thành phố nên tập trung tìm ra những ngành có động lực tăng trưởng mới, trong đó công nghệ là yếu tố bắt buộc để tạo lợi thế cạnh tranh thực sự, như các ngành liên quan đến AI và dịch vụ phần mềm.

Bên cạnh đó, Fintech và tài chính số cũng là những lĩnh vực mới, còn dư địa để tập trung đầu tư. Công nghiệp văn hóa số và sáng tạo là điểm rất độc đáo của Hà Nội. Công nghệ y tế và kinh tế trường thọ (Longevity Industry), cùng hệ thống các cơ sở chăm sóc y tế cũng có thể áp dụng công nghệ số để tạo sức hút và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Để hình thành các động lực tăng trưởng mới, hạ tầng đóng vai trò quan trọng, trong đó có dữ liệu, điện toán đám mây, hạ tầng AI, an ninh mạng và niềm tin số. Đặc biệt, cần thay đổi tư duy nghiên cứu. Theo đó, cần xác định các công nghệ chiến lược, xác định những động lực tăng trưởng mới để hình thành ngay doanh nghiệp. “Doanh nghiệp sẽ là trung tâm của câu chuyện này chứ không phải các nhà khoa học”, ông Tạ Hải Tùng nhấn mạnh.

Cũng theo PGS.TS Tạ Hải Tùng, Hà Nội đã làm tốt việc hỗ trợ về nhân lực, vốn tài chính và cơ chế cho các doanh nghiệp số. Trong đó, các nghị quyết của HĐND thành phố có nhiều nội dung sáng tạo và nếu triển khai tốt sẽ đem lại nhiều tăng trưởng mới. Cùng với đó, hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm, đặc biệt là khu công nghệ cao cũng được Hà Nội triển khai quyết liệt.

Từ góc độ này, PGS.TS Tạ Hải Tùng cho rằng, Hà Nội cần tiếp tục phát huy vai trò trong việc tạo môi trường để các sản phẩm công nghệ được hình thành, thử nghiệm và phát triển. “Nếu Hà Nội trở thành khách hàng đầu tiên cho các sản phẩm công nghệ thì tôi tin là các nhóm khởi nghiệp, các đơn vị có kết quả nghiên cứu tốt sẽ về Hà Nội”, ông Tạ Hải Tùng nhấn mạnh.