Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng:Phải đổi mới thực chất từ bên trong ngành Giáo dục

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá cao những kết quả ngành Giáo dục và Đào tạo đạt được, đồng thời yêu cầu nhìn thẳng vào những hạn chế, yếu kém để tập trung khắc phục, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong thời gian tới.

8 kết quả nổi bật của ngành Giáo dục

Đánh giá năm học 2025-2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và các nghị quyết đột phá của Bộ Chính trị, đặc biệt là Nghị quyết số 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Thủ tướng cho rằng ngành Giáo dục đã nỗ lực rất lớn, quyết tâm cao và đạt nhiều kết quả quan trọng.

Thứ nhất, thể chế, cơ chế, chính sách về giáo dục và đào tạo tiếp tục được rà soát, hoàn thiện, với nhiều văn bản pháp luật được ban hành, đặc biệt là các luật về giáo dục, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và Luật Nhà giáo.

Thứ hai, cơ hội tiếp cận giáo dục tiếp tục được mở rộng, công bằng trong giáo dục được chú trọng. Các chính sách miễn, hỗ trợ học phí, sách giáo khoa, bữa ăn, tín dụng học tập, hỗ trợ học sinh vùng khó khăn được quan tâm.

Thứ ba, chương trình giáo dục phổ thông được triển khai hiệu quả; giáo dục ngoại ngữ, kỹ năng số, trí tuệ nhân tạo được chú trọng. Học sinh Việt Nam tiếp tục đạt thành tích tại các kỳ thi, hội thi khu vực và quốc tế, với 15 huy chương vàng, 21 huy chương bạc, 7 huy chương đồng và 1 bằng khen.

Thứ tư, ngành Giáo dục đã triển khai sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập theo tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước. Tổng số cơ sở giáo dục thực hiện sắp xếp từ 37.515 xuống 18.500, giảm trên 50%; giảm 32.625 hiệu trưởng, hiệu phó và 11.000 nhân viên.

Thứ năm, chính sách, chế độ cung cấp, thu hút, sử dụng nhà giáo được quan tâm. Thủ tướng dẫn chứng, Chính phủ đã ban hành Nghị định 182 tháng 5-2026, điều chỉnh tăng phụ cấp ưu đãi nghề của giáo viên từ mức 45% đến 80%, đồng thời bổ sung chính sách đối với nhân viên trường học. Đây là những cơ chế, chính sách mạnh, đột phá, ưu tiên tập trung cho đội ngũ giáo viên và nhân viên ngành Giáo dục.

Thứ sáu, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao có chuyển biến tích cực. Quy mô tuyển sinh các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật, công nghệ chiến lược có sự chuyển biến đáng khích lệ. Năm 2026, hơn 53% thí sinh đăng ký xét tuyển đại học có nguyện vọng vào các ngành này. Chỉ tiêu 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược đạt 138.535, tăng 13%.

Thứ bảy, việc ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đẩy mạnh. Cơ sở dữ liệu giáo dục và đào tạo được kết nối với dữ liệu dân cư, với khoảng 50.000 cơ sở giáo dục, hơn 27 triệu học sinh, sinh viên và trên 1,4 triệu giáo viên; tạo trên 18 triệu học bạ số.

Thứ tám, công tác chuẩn bị năm học 2026-2027 được triển khai tích cực, chú trọng đồng cấp, tăng cường cơ sở vật chất trường lớp, chương trình, sách giáo khoa, hỗ trợ dạy và học theo tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ.

Thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế, yếu kém

Bên cạnh kết quả đạt được, Thủ tướng yêu cầu ngành Giáo dục phải nhìn rõ những yêu cầu mới đặt ra trong bối cảnh tình hình mới, nhận diện những hạn chế, xác định nguyên nhân và đề ra nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, hiệu quả để đạt các mục tiêu đề ra.

Trước hết, Thủ tướng yêu cầu toàn ngành đánh giá kỹ việc đã nắm, quán triệt sâu sắc, hiểu kỹ, định hướng đúng và có tư duy chiến lược về chủ trương, đường lối của Trung ương, Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo hay chưa. Đây là những vấn đề trực tiếp liên quan đến ngành Giáo dục và Đào tạo, đòi hỏi các cấp phải nắm rất chắc chủ trương, đường lối, tinh thần và tư duy chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị và đồng chí Tổng Bí thư.

Về hoàn thiện thể chế, Thủ tướng yêu cầu đánh giá nghiêm túc chất lượng công tác tham mưu chính sách, hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Một mặt còn hạn chế là công tác tham mưu, xử lý các nội dung trong chương trình hành động, tiến độ còn chậm; một số lĩnh vực có chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu.

Thủ tướng cho biết, việc tổ chức thực hiện cơ chế, chính sách về giáo dục và đào tạo tại một số nơi còn chậm, chưa hiệu quả; năng lực thực thi ở một số cấp còn hạn chế. Tình trạng thiếu giáo viên, phòng học, phòng chức năng, thiết bị dạy học vẫn còn, cần được đặc biệt ưu tiên, tập trung giải quyết ngay, có hiệu quả trong thời gian tới.

Thủ tướng cũng lưu ý việc đổi mới tư duy, đổi mới sáng tạo, mạnh dạn đột phá, dám thay đổi trong Bộ Giáo dục và Đào tạo, các đơn vị thuộc Bộ và toàn ngành có mặt còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra.

Đổi mới tại một số cơ sở giáo dục, nhà trường chưa thực chất, chưa tương xứng yêu cầu phát triển. Phương pháp dạy và học, kiểm tra, đánh giá còn nặng về điểm số, thi cử; chất lượng, kể cả sách giáo khoa, còn có mặt hạn chế.

“

“Tình trạng bệnh thành tích, gian lận thi cử, dạy thêm, học thêm biến tướng, tiêu cực trong thi cử, gánh nặng chi phí cho gia đình và phụ huynh học sinh trong học tập vẫn còn tồn tại, ảnh hưởng đến uy tín của ngành”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh vấn đề giáo dục đạo đức, ý thức tuân thủ pháp luật cho học sinh. Theo Thủ tướng, các thầy, cô giáo trước hết phải dạy học sinh đạo đức, ý thức tuân thủ pháp luật, chứ không chỉ chạy theo thành tích. “Chúng ta dạy cho học sinh thì việc đó là một trong những vấn đề chất lượng của ngành phải hết sức quan tâm”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Về giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, sức khỏe thể chất, tinh thần, văn hóa học đường và an toàn trường học, Thủ tướng cho rằng vẫn còn những bất cập, như bạo lực học đường, mất an toàn thực phẩm trong trường học và các biểu hiện lệch chuẩn.

Đào tạo nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu; liên kết giữa đào tạo với doanh nghiệp, thị trường lao động chưa chặt chẽ. Nghiên cứu khoa học cũng chưa chuyển mạnh thành công nghệ, sản phẩm và giá trị gia tăng.

Về chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ số, Thủ tướng cho rằng sự phối hợp giữa nhà trường, doanh nghiệp, các bộ, ngành và địa phương còn chưa đáp ứng yêu cầu; cơ sở dữ liệu quan trọng chưa bảo đảm tiến độ.

Đổi mới thực chất từ bên trong ngành Giáo dục

Nhấn mạnh 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong năm học 2026-2027, Thủ tướng cho biết, đây là năm chuyển trạng thái từ tập trung hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện một cách có hiệu quả; từ quản lý hành chính sang tư duy quản trị phát triển; từ kiểm đếm công việc sang đo lường kết quả; từ đổi mới bên ngoài sang đổi mới thực chất từ bên trong mỗi nhà trường, mỗi lớp học, mỗi người thầy, mỗi người học và từ bên trong toàn ngành Giáo dục.

Trên tinh thần đó, Thủ tướng đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương tập trung quán triệt và thực hiện tốt một số định hướng chỉ đạo. Cụ thể, phải chuyển mạnh trọng tâm từ hoàn thiện thể chế, chính sách sang tổ chức thực hiện đồng bộ, thực chất và tạo kết quả đầu ra rõ nét.

Đồng thời, tập trung xử lý quyết liệt các tồn tại, hạn chế về đội ngũ và cơ sở vật chất, bảo đảm đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên, không để học sinh vì hoàn cảnh khó khăn mà không được đến trường. Trong đó, ngành Giáo dục phải rà soát, xử lý tình trạng thiếu phòng học, phòng chức năng, trang thiết bị, quá tải trường lớp tại các đô thị, khu công nghiệp và sử dụng hiệu quả nguồn lực quản lý giáo dục chuyển sang làm công tác giảng dạy.

Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát, hoàn thiện ngay về vị trí việc làm, các định mức kinh tế - kỹ thuật, tiêu chuẩn, quy chuẩn và các điều kiện cần thiết để đưa các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đi vào hoạt động.

Theo Thủ tướng, khi các trường phổ thông nội trú liên cấp đi vào hoạt động, cơ chế giáo dục được vận hành, nhưng trong quá trình tổ chức phải thường xuyên rà soát, hoàn thiện cơ chế quản lý để vận hành hiệu quả nhất, tối ưu hóa cơ sở vật chất.

“

“Phải đổi mới thực chất từ bên trong ngành Giáo dục, từ quản trị nhà trường, đội ngũ nhà giáo đến nội dung, phương pháp dạy và học, kiểm tra và đánh giá”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng yêu cầu tiếp tục rà soát chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, kịp thời điều chỉnh những bất cập. Trong đó, ngành Giáo dục cần rà soát kỹ chương trình, nội dung sách giáo khoa; quan tâm những vấn đề về lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc để đưa vào sách giáo khoa. Đồng thời, phải rà soát kỹ nội dung, chương trình và tác giả sách giáo khoa, bảo đảm thực hiện đúng chủ trương, chỉ đạo của Đảng và Chính phủ.

Cùng với đó, đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá; kiên quyết chống bệnh thành tích, gian lận trong dạy và học; rà soát các quy định về hồ sơ, sổ sách, báo cáo, chấm dứt tình trạng phát sinh hồ sơ, sổ sách ngoài quy định.

Thủ tướng yêu cầu các thầy, cô giáo và học sinh thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, tệ nạn xã hội; bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng và rà soát toàn bộ quy trình bảo đảm an toàn thực phẩm.

Một nhiệm vụ quan trọng khác của Bộ Giáo dục và Đào tạo là phối hợp với các bộ, ngành triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia tích hợp. Chính phủ đang chỉ đạo các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội để sau khi Quốc hội chính thức ban hành chương trình, nghị quyết về Chương trình mục tiêu quốc gia, Chính phủ sẽ ngay lập tức ban hành các nghị quyết, nghị định và hướng dẫn thực hiện, đặc biệt là các nội dung về chi đầu tư, chi thường xuyên đối với các nhiệm vụ.

Chính phủ sẽ tổ chức Hội nghị toàn quốc để triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia tích hợp mới, quán triệt đến các bộ, ngành, địa phương. Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục chỉ đạo, hướng dẫn đổi mới thực chất quản trị nhà trường, nội dung, phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; nghiêm túc chấn chỉnh bệnh thành tích, khắc phục gian lận, sai phạm, tiêu cực; bảo đảm kỷ cương, an toàn trường học.

Đồng thời, phải bảo đảm các điều kiện phát triển giáo dục, khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên và chênh lệch về điều kiện, khả năng tiếp cận giáo dục giữa các vùng; xử lý tình trạng thiếu sách giáo khoa, nhất là tại khu vực khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.

Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục rà soát, sắp xếp lại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học theo tinh thần chỉ đạo của Đảng, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Sau khi rà soát, sắp xếp, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định, hướng dẫn đối với các cơ sở giáo dục mới.

Thủ tướng cũng yêu cầu tập trung nâng cao chất lượng giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và đào tạo nhân lực chất lượng cao, gắn kết quả công nghệ, đổi mới sáng tạo với nhu cầu của thị trường lao động; đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

“Ngành Giáo dục phải tập trung rà soát, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để tổ chức chu đáo lễ khai học, lễ khai giảng năm học mới 2026-2027 và khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới”, Thủ tướng yêu cầu.

Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành tham mưu Chính phủ báo cáo cấp có thẩm quyền về kế hoạch, phương án, lộ trình cụ thể đối với việc rà soát, điều chỉnh chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông; đổi mới thi tốt nghiệp trung học phổ thông và đại học, cao đẳng; nâng cao chất lượng giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp; hoàn thiện chính sách đối với nhà giáo và rà soát, hoàn thiện quy hoạch hệ thống mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục nghề nghiệp, đại học và cao đẳng.