Chủ động nguồn cung, không để thiếu sách giáo khoa

Trước phản ánh về hiện tượng nhu cầu mua sách giáo khoa (SGK) tăng tại một số địa phương khiến phụ huynh phải xếp hàng tại một số điểm bán trong vài ngày qua, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) cam kết bảo đảm cung ứng đầy đủ 100% sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh trên cả nước trong năm học 2026-2027.

Ngày 26-8, trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, ông Ngô Văn Hoan, Phó Tổng Giám đốc NXBGDVN đã thông tin cụ thể về vấn đề này.

Không thiếu nguồn cung SGK

- Năm học 2026-2027 là năm đầu tiên triển khai thống nhất bộ SGK Kết nối tri thức với cuộc sống trên toàn quốc. Trước nhu cầu tăng cao trong những ngày cận khai giảng, NXBGDVN đã chuẩn bị nguồn sách như thế nào để bảo đảm học sinh có đủ sách?

- Năm học 2026-2027 là năm đầu tiên triển khai chủ trương thống nhất sử dụng bộ SGK Kết nối tri thức với cuộc sống của NXBGDVN trên toàn quốc.

NXBGDVN đã chủ động triển khai kế hoạch sản xuất, in ấn và cung ứng từ rất sớm. Tính đến ngày 25-8, NXBGDVN đã in và phát hành 225 triệu bản SGK và hơn 76 triệu bản sách bài tập, sách tham khảo, hoàn thành vượt kế hoạch đăng ký ban đầu của các địa phương.

Từ nay đến khai giảng, NXBGDVN sẽ phát hành bổ sung ra thị trường 10 triệu bản SGK theo nhu cầu thực tiễn từ các nhà trường, địa phương. Ngoài ra, ngày 26-8, Hội đồng thành viên NXBGDVN đã phê duyệt kế hoạch in bổ sung 8 triệu bản SGK để bảo đảm an ninh an toàn SGK, khắc phục thiên tai, bão lũ và các tình huống thực tiễn phát sinh khác.

Riêng tại thành phố Hồ Chí Minh, đến ngày 24-8, NXBGDVN đã cung ứng 25,5 triệu bản SGK, đạt 102% so với kế hoạch dự kiến ban đầu (25,1 triệu bản). Ngoài cung ứng đến các nhà trường theo đặt hàng, NXBGDVN còn trực tiếp đáp ứng nhu cầu mua sắm SGK của đông đảo phụ huynh học sinh tại các cửa hàng thuộc hệ thống NXBGDVN.

Như vậy, về tổng sản lượng, NXBGDVN khẳng định hoàn toàn không có sự thiếu hụt nguồn cung SGK.

- Nếu tổng nguồn cung không thiếu, vì sao những ngày gần đây lại xuất hiện cảnh phụ huynh xếp hàng mua sách, thậm chí có nơi xảy ra tình trạng “sốt sách”, đặc biệt tại thành phố Hồ Chí Minh?

- Hiện tượng phụ huynh học sinh xếp hàng tại các cửa hàng bán lẻ trong những ngày gần khai giảng không xuất phát từ việc thiếu nguồn cung tổng thể, mà do sự đứt gãy, gián đoạn tạm thời trong kênh đăng ký mua sách truyền thống tại nhà trường và các vướng mắc về mặt lộ trình chính sách.

- Vậy sự gián đoạn trong kênh đăng ký mua sách tại các cơ sở giáo dục đã diễn ra như thế nào, thưa ông?

- Giai đoạn trước ngày 30-7, đơn cử tại thành phố Hồ Chí Minh chỉ có 925/1.501 cơ sở giáo dục (chiếm 62%) gửi đơn đặt hàng SGK qua các đơn vị phát hành thuộc hệ thống NXBGDVN. Đối với toàn bộ sản lượng đặt trước ngày 30-7, NXBGDVN đã hoàn thành việc giao sách đầy đủ đến 925 trường đăng ký, đặt hàng.

Sau ngày 15-8-2026, có 385 trường mới đặt hàng lần đầu (chiếm gần 26%) và 222 trường đặt bổ sung với sản lượng rất lớn. Đặc biệt, tính đến ngày 25-8, còn 197 trường tại thành phố Hồ Chí Minh không gửi đơn đặt hàng SGK.

- Bên cạnh việc đặt sách bị gián đoạn, lộ trình thực hiện chính sách miễn phí SGK có ảnh hưởng thế nào đến việc chuẩn bị nguồn sách cho năm học 2026-2027?

- Ngày 21-7, NXBGDVN đã có công văn gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo và các sở giáo dục và đào tạo về việc triển khai thực hiện miễn phí SGK phục vụ năm học 2026-2027 và các năm tiếp theo. Công văn nêu rõ: “Căn cứ quy định tại Khoản 3, Điều 33, Nghị định 271/2026/NĐ-CP ngày 3-7-2026, UBND tỉnh, thành phố có trách nhiệm phê duyệt kế hoạch dự báo nhu cầu sách giáo khoa hằng năm trước ngày 30-10 để làm căn cứ lập dự toán; bảo đảm sách giáo khoa được nhập kho thư viện các cơ sở giáo dục chậm nhất vào ngày 15-6 hằng năm”.

Như vậy, nếu thực hiện cung cấp SGK miễn phí cho học sinh năm học 2026-2027 thì chậm nhất 30-10-2025, UBND tỉnh, thành phố phải phê duyệt kế hoạch dự báo nhu cầu làm căn cứ lập dự toán, bảo đảm SGK được nhập kho các cơ sở giáo dục chậm nhất vào ngày 15-6-2026.

Do đó, việc các địa phương có kế hoạch miễn phí SGK ngay trong năm học 2026-2027 là chưa phù hợp với quy định của Nghị định 271/2026/NĐ-CP về thời điểm phê duyệt kế hoạch dự báo và thời điểm nhập kho thư viện các cơ sở giáo dục.

Việc đấu thầu, in, hoàn thiện SGK cần tối thiểu 6 tháng, nếu địa phương đặt hàng từ tháng 7-2026 thì đến tháng 2-2027 mới nhận được SGK. Mặt khác, trên thực tế, nếu địa phương tổ chức đấu thầu mua SGK tại thời điểm này (thời gian thực hiện còn lại rất ngắn) thì không có nguồn cung, vì SGK in trong kế hoạch đã có địa chỉ cung ứng theo đăng ký, đặt hàng của học sinh và các cơ sở giáo dục. Việc này có nguy cơ dẫn đến thiếu sách và thừa sách cục bộ, gây lãng phí nguồn lực.

Giải pháp cấp bách đưa sách đến tay học sinh

- Trước tình trạng ùn tắc cục bộ tại một số điểm bán, NXBGDVN đang triển khai những giải pháp cấp bách nào để đưa sách đến tay học sinh nhanh nhất?

- Để giải quyết tình trạng ùn cục bộ, các đơn vị phát hành của NXBGDVN đã nỗ lực triển khai, linh hoạt phát hành SGK đến toàn bộ đại lý, cửa hàng sách; đồng thời chủ động thuyết phục các trường triển khai đặt sách.

Bên cạnh đó, NXBGDVN đang phối hợp chặt chẽ với các sở giáo dục và đào tạo triển khai các giải pháp khẩn cấp. Trước mắt là điều tiết nguồn hàng tức thì, liên tục vận chuyển sách từ các kho trung chuyển bổ sung về các nhà sách, cửa hàng bán lẻ và các đại lý để phục vụ phụ huynh.

Đồng thời, kích hoạt lại kênh đăng ký tại nhà trường, đề nghị các cơ sở giáo dục tiếp tục tiếp nhận nhu cầu mua sách của phụ huynh. Các công ty sách - thiết bị trường học địa phương sẽ vận chuyển sách trực tiếp về tận trường học, giúp phụ huynh không cần phải ra các cửa hàng bán lẻ xếp hàng.

NXBGDVN cũng công khai danh sách các điểm bán chính thống, khuyến cáo phụ huynh chủ động tra cứu danh sách các cửa hàng cung ứng SGK thuộc hệ thống NXBGDVN.

Cùng với đó, các hệ thống nhà sách được tăng cường nhân lực, kéo dài thời gian phục vụ trong ngày và đẩy mạnh các kênh đặt hàng trực tuyến, giao sách tận nhà.

NXBGDVN cũng cung cấp SGK điện tử hoàn toàn miễn phí. Học sinh và giáo viên có thể tra cứu, khai thác, cập nhật và sử dụng SGK điện tử tại địa chỉ taphuan.nxbgd.vn để chủ động học tập và giảng dạy ngay trong thời gian chờ nhận sách giấy.

Đồng thời, NXBGDVN mở các kênh tiếp nhận phản ánh và hỗ trợ trực tiếp qua email [email protected] và Fanpage Facebook chính thức. NXBGDVN cũng khuyến khích học sinh tận dụng lại SGK cũ của bộ Kết nối tri thức với cuộc sống nhằm giảm áp lực mua sách mới và thực hành tiết kiệm.

- Với những giải pháp đang được triển khai, NXBGDVN có cam kết gì về việc bảo đảm đủ SGK cho học sinh trong năm học mới?

- NXBGDVN cam kết bảo đảm cung ứng đầy đủ 100% sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh trên cả nước trong năm học 2026-2027.

Để cung ứng đầy đủ SGK theo nhu cầu của các trường, địa phương trong năm học 2027-2028, các địa phương cần phê duyệt kế hoạch dự báo nhu cầu sử dụng SGK để cung cấp miễn phí, làm cơ sở lập dự toán trước ngày 30-10-2026; đồng thời đăng ký và ký hợp đồng với NXBGDVN trước ngày 1-12-2026 để bảo đảm cung ứng.

- Trân trọng cảm ơn ông!