Hà Nội - TP Hồ Chí Minh: Kết nối kinh nghiệm, nhân lên sức mạnh đại đoàn kết

Tham dự hội nghị có Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Nguyễn Thị Thu Huyền; Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh Phạm Minh Tuấn; đại diện lãnh đạo các ban chuyên môn, hội đồng tư vấn, tổ chức tôn giáo, dân tộc và đối ngoại nhân dân của hai thành phố.

Phát huy thế mạnh của người dân và từng tổ chức tôn giáo

Theo Đại sứ Nguyễn Đức Hùng, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Hội nhập quốc tế, Đối ngoại nhân dân và Kiều bào MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, một trong những kinh nghiệm quan trọng của Hà Nội là xác định người dân chính là chủ thể của đối ngoại nhân dân.

Từ cách tiếp cận này, đối ngoại nhân dân không chỉ được thực hiện thông qua các chương trình giao lưu, hoạt động đối ngoại chính thức mà còn hiện diện trong những hành động rất đời thường: Cách ứng xử văn minh của người dân, việc giới thiệu văn hóa, ẩm thực, làng nghề, di sản và con người Hà Nội với bạn bè quốc tế.

Cùng với đó, tăng cường kết nối với trí thức, doanh nhân, nhà khoa học, văn nghệ sĩ người Việt Nam ở nước ngoài, không chỉ để huy động nguồn lực tài chính mà quan trọng hơn là phát huy tri thức, kinh nghiệm quản trị, khoa học - công nghệ, mạng lưới quan hệ và khả năng kết nối thị trường.

Đại sứ Nguyễn Đức Hùng đề xuất xây dựng một “hệ sinh thái đối ngoại nhân dân”, trong đó mỗi lực lượng đảm nhận một vai trò: Các tổ chức tạo kết nối; trí thức đóng góp tri thức; doanh nghiệp tạo nguồn lực; văn nghệ sĩ lan tỏa văn hóa; thanh niên sáng tạo cách làm mới và người dân trực tiếp góp phần xây dựng hình ảnh Thủ đô.

Nếu đối ngoại nhân dân cần phát huy sức mạnh của mỗi người dân thì trong công tác tôn giáo, một kinh nghiệm được chia sẻ tại hội nghị là phải biết phát huy đúng thế mạnh của từng tổ chức tôn giáo và gắn hoạt động tôn giáo với những nhu cầu thiết thực của cộng đồng.

Ông Nguyễn Thanh Sơn, Hội trưởng Ban Trị sự Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh, dẫn chứng từ mô hình “Vườn cây thuốc Nam đại đoàn kết” được triển khai tại Cần Giờ.

Điểm đáng chú ý của mô hình không chỉ nằm ở việc trồng cây thuốc Nam, tạo cảnh quan xanh mà còn mở rộng thành một hoạt động cộng đồng gắn với giáo dục, bảo vệ môi trường, chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội. Tịnh độ Cư sĩ tham gia hỗ trợ giống cây, kỹ thuật; huy động lương y, hội viên tổ chức khám, tư vấn, cấp thuốc Nam miễn phí; đồng thời vận động nguồn lực trao học bổng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Từ một mô hình cụ thể có thể thấy, khi thế mạnh của tổ chức tôn giáo được đặt đúng vào nhu cầu của cộng đồng, nguồn lực xã hội sẽ được khơi thông. Hoạt động tôn giáo vì thế không tách rời đời sống mà trở thành một nguồn lực tham gia giải quyết những vấn đề thiết thực của xã hội.

Đưa công tác Mặt trận gần dân, sát dân hơn

PGS.TS Bạch Thanh Định, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Công tác Dân tộc, Tôn giáo - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, nguyên Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội cho rằng, một kinh nghiệm quan trọng là phát huy vai trò của chức sắc, chức việc tôn giáo trong nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của tín đồ và nhân dân.

Với uy tín và khả năng tập hợp quần chúng, các chức sắc tôn giáo có thể trở thành cầu nối giúp Mặt trận Tổ quốc các cấp thu thập thông tin từ cơ sở, phản ánh những vấn đề nhân dân quan tâm và đóng góp ý kiến xây dựng Đảng, chính quyền.

Theo PGS.TS Bạch Thanh Định, giám sát, phản biện xã hội muốn có chất lượng phải bắt đầu từ những vấn đề thực tiễn, nhất là những chủ trương, chương trình, kế hoạch tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích chính đáng của người dân.

Cùng với đó là yêu cầu kết hợp dân chủ với kỷ cương, pháp quyền; mở rộng đối thoại, tôn trọng sự khác biệt nhưng bảo đảm đúng quy định. Cơ chế tiếp nhận, phản hồi và theo dõi việc giải quyết kiến nghị sau giám sát, phản biện cũng cần rõ ràng hơn.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ để thu thập ý kiến, theo dõi và đánh giá kết quả giám sát, phản biện cũng được xem là một hướng cần đẩy mạnh. Song song với công nghệ là việc bồi dưỡng kỹ năng cho cán bộ Mặt trận, các chức sắc, chức việc và đại diện các tổ chức tôn giáo tham gia nhiệm vụ này.

Theo PGS.TS Bạch Thanh Định, giám sát, phản biện xã hội không chỉ là một nhiệm vụ của Mặt trận mà còn là phương thức để tập hợp, phát huy sức mạnh nhân dân, góp phần xây dựng chính quyền gần dân, sát dân và đáp ứng tốt hơn những yêu cầu từ thực tiễn.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Nguyễn Thị Thu Huyền cho rằng, thành phố Hồ Chí Minh là địa phương có nhiều kinh nghiệm thực tiễn, cách làm sáng tạo trong công tác Mặt trận. Hà Nội luôn mong muốn được trao đổi những mô hình cụ thể ở cơ sở, phương thức vận động, tập hợp chức sắc, chức việc, đồng bào các dân tộc và các lực lượng xã hội; kinh nghiệm phát huy nguồn lực tôn giáo trong hoạt động cộng đồng, cũng như kết nối người Việt Nam ở nước ngoài. Hà Nội cũng sẵn sàng chia sẻ những kinh nghiệm từ thực tiễn Thủ đô, mô hình đang triển khai và cả vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.

Tại hội nghị, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hồ Chí Minh Phạm Minh Tuấn cũng cho rằng, thực tiễn mới đang đặt ra nhiều yêu cầu đối với công tác dân tộc, tôn giáo, đối ngoại nhân dân và người Việt Nam ở nước ngoài. Đối ngoại nhân dân vì thế cần sâu hơn, thực chất hơn, có trọng tâm, trọng điểm, gắn với nhiệm vụ phát triển thành phố, quảng bá hình ảnh địa phương và huy động nguồn lực quốc tế.

Với tinh thần cầu thị, thẳng thắn và thiết thực, hội nghị giữa MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội và MTTQ Việt Nam thành phố Hồ Chí Minh không chỉ dừng ở việc chia sẻ những mô hình hay. Điều quan trọng hơn là từ kinh nghiệm của mỗi địa phương, hai bên cùng tìm kiếm những cách làm có thể vận dụng phù hợp với thực tiễn.