Phép thử giá trị với công tác chống úng ngập

Còn nhớ cách đây gần một năm, thời điểm những ngày cuối tháng 9, đầu tháng 10-2025, hoàn lưu hai cơn bão liên tiếp số 10 và số 11 đã gây ra đợt mưa lớn ở Thủ đô Hà Nội và các tỉnh miền Bắc. Thời điểm đó, thành phố ghi nhận hơn 200 điểm úng ngập, cá biệt có khu vực ngập sâu đến 50-70cm và kéo dài 3-5 ngày, ảnh hưởng lớn đến đời sống dân sinh.

Trước thực tế úng ngập phức tạp trong năm 2025 và những năm trước đó, thành phố xác định úng ngập là một trong 5 “điểm nghẽn” cần tập trung đầu tư nguồn lực để từng bước khắc phục và tiến tới xử lý căn cơ.

Quyết tâm xóa “điểm nghẽn” úng ngập được chứng minh trong một năm qua khi thành phố triển khai đồng loạt các giải pháp, trước mắt cũng như lâu dài. Trong đó, hệ thống thoát nước được đầu tư xây dựng các công trình, dự án mang tính đột phá.

Nổi bật là 10 công trình khẩn cấp đầu tư xây dựng hệ thống tiêu thoát nước, bể điều tiết ngầm, hồ điều hòa đã được đưa vào vận hành và phát huy hiệu quả ngay từ đầu mùa mưa năm 2026 cho đến trận mưa lớn trong những ngày vừa qua.

Cùng với các công trình chống úng ngập, thành phố tập trung duy tu hệ thống thoát nước, bố trí đầy đủ lực lượng ứng trực và phối hợp nhịp nhàng với hệ thống thủy lợi để khẩn trương tiêu thoát nước một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất.

Nhân dân Thủ đô dễ dàng nhận ra sự thay đổi tích cực này trong đợt mưa nhiều ngày qua. Thực tế là tình trạng úng ngập được kiểm soát tốt, thời gian rút nước ngắn, cơ bản không làm ảnh hưởng đến đời sống dân sinh và việc đi lại của nhân dân được bảo đảm thông suốt.

Nhìn tổng thể, với hạ tầng đang được đầu tư đồng bộ, việc tiêu thoát nước trong đợt mưa lớn vừa qua chứng minh hiệu quả trong cách tiếp cận theo lưu vực mà thành phố đang thực hiện. Hệ thống chung từ cửa thu, tuyến cống, mương dẫn đến bể điều tiết ngầm, hồ điều hòa và trạm bơm đầu mối đều được vận hành thông suốt. Sự đồng bộ này là kinh nghiệm quý đến từ việc triển khai các giải pháp kỹ thuật, cách thức vận hành hệ thống, huy động lực lượng, phương tiện ứng trực.

Cần nhấn mạnh rằng, đây mới là kết quả bước đầu nhưng đang mang lại những tín hiệu khả quan. Cùng với các giải pháp đang triển khai, thành phố quyết tâm tiến tới xử lý căn cơ tình trạng úng ngập. Về hạ tầng kỹ thuật, thành phố tiếp tục đầu tư đồng bộ theo từng lưu vực và khớp nối toàn bộ hệ thống thoát nước trên địa bàn. Thành phố tiếp tục đầu tư hoàn thiện hạ tầng theo quy hoạch, tập trung vào các công trình đầu mối, hồ điều hòa, trạm bơm, kênh dẫn... Đồng thời, thành phố tiếp tục kiểm soát chặt quy hoạch và phát triển đô thị mới, với yêu cầu phải khớp nối ngay với hệ thống tiêu thoát nước chung ngay từ khâu đầu tư.

Về dài hạn, trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, thành phố tiếp tục ưu tiên đầu tư các công trình đầu mối, nhất là trục tiêu thoát nước trên các tuyến sông. Đặc biệt, thành phố tăng diện tích mặt thấm, công viên cây xanh, hành lang vành đai xanh và những không gian công cộng có thể trữ nước tạm thời khi mưa lớn.

Bên cạnh đó, thành phố đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu hạ tầng trên nền tảng GIS (hệ thống thông tin địa lý), tăng cường dự báo, cảnh báo mưa lớn, hướng tới hệ thống điều hành thoát nước thông minh; nghiên cứu mô hình “thành phố bọt biển” để nâng cao khả năng chống chịu trước tác động của biến đổi khí hậu...

Hệ thống thoát nước đô thị của thành phố “đứng vững” trong đợt mưa lớn những ngày vừa qua chính là phép thử giá trị để thành phố tiến tới giải bài toán úng ngập, qua đó góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân Thủ đô.