Đại hội IX VUSTA: Kỳ vọng tạo bước chuyển mới trong tập hợp trí thức

Tại họp báo, PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA cho biết, công tác chuẩn bị Đại hội IX đến nay đã được hoàn thành toàn diện, nghiêm túc, đúng quy định. Các văn kiện, trong đó có Báo cáo chính trị và Dự thảo Điều lệ sửa đổi, được xây dựng bám sát các chỉ đạo mới của Đảng và Nhà nước.

Theo PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Đại hội IX diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực quan trọng của tăng trưởng. Đây cũng là kỳ Đại hội đánh dấu bước chuyển của VUSTA sang mô hình tổ chức hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương.

Đáng chú ý, các văn kiện Đại hội tập trung vào việc tham gia tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế và đề xuất các giải pháp nhằm đổi mới hoạt động của VUSTA. Trong đó có định hướng xây dựng hệ sinh thái số VUSTA Digital với nền tảng định danh VUSTA ID, Kho tri thức số Knowledge Hub ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), cùng mạng lưới VUSTA Global nhằm kết nối nguồn lực trí thức khoa học và công nghệ người Việt Nam ở nước ngoài.

Công tác nhân sự cũng được chuẩn bị cho nhiệm kỳ mới. Theo thông tin tại họp báo, Đề án nhân sự Hội đồng Trung ương, Đoàn Chủ tịch và Thường trực khóa IX được chuẩn bị theo hướng chặt chẽ, khách quan, đáp ứng tiêu chuẩn chính trị, đạo đức; đồng thời chú trọng trẻ hóa đội ngũ.

Thông tin cụ thể về Đại hội, Tổng Thư ký VUSTA Nguyễn Quyết Chiến cho biết, Đại hội IX sẽ có 489 đại biểu chính thức, đại diện cho đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ và các tổ chức thành viên trong hệ thống VUSTA.

Đại hội IX có nhiệm vụ tổng kết, đánh giá kết quả nhiệm kỳ VIII, xác định phương hướng, mục tiêu và nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031, tiếp tục phát huy vai trò của VUSTA trong tập hợp, đoàn kết, phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam.

Trong nhiệm kỳ VIII, tính đến hết năm 2025, VUSTA có 34 Liên hiệp Hội tỉnh, thành phố, 92 hội ngành toàn quốc, 575 tổ chức khoa học và công nghệ. Các hoạt động tư vấn, phản biện, phổ biến kiến thức, nghiên cứu khoa học, phát triển và ứng dụng công nghệ, bảo vệ môi trường, tôn vinh trí thức và hợp tác quốc tế tiếp tục được triển khai.

Bước vào nhiệm kỳ 2026-2031, VUSTA xác định 6 nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm. Trước hết là đẩy mạnh tham mưu, tư vấn, phản biện để thể chế hóa, cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước; đổi mới phương thức vận động trí thức, trẻ hóa đội ngũ và kiện toàn tổ chức.

VUSTA cũng định hướng đổi mới mạnh mẽ hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội theo hướng chủ động phát hiện vấn đề, ứng dụng dữ liệu lớn và mô hình thực chứng để cung cấp luận cứ khoa học.

Một nhiệm vụ được nhấn mạnh là chuyển đổi số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái “VUSTA Digital” phục vụ nghiên cứu khoa học, ứng dụng tiến bộ công nghệ và phát triển kinh tế - xã hội. Hệ sinh thái này dự kiến gồm VUSTA ID, Kho tri thức số Knowledge Hub ứng dụng AI, nền tảng tư vấn E-Consultancy và Văn phòng điện tử e-Office.

Cùng với đó, VUSTA sẽ đẩy mạnh phổ biến kiến thức và truyền thông kết quả hoạt động khoa học và công nghệ; thúc đẩy thương mại hóa các giải pháp công nghệ và đổi mới sáng tạo; tăng cường hợp tác quốc tế và thu hút trí thức toàn cầu thông qua mạng lưới VUSTA Global, hướng tới kết nối các nhóm nghiên cứu kiều bào tham gia giải quyết những bài toán công nghệ mũi nhọn như AI, bán dẫn.

Một nội dung khác được đặt ra trong nhiệm kỳ mới là phát huy vai trò của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ, nâng cao chất lượng phản biện độc lập đối với các đề án lớn; phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp để hướng dẫn, củng cố và ổn định mô hình tổ chức, cơ chế hoạt động đối với 34 Liên hiệp hội địa phương sau sáp nhập.