Chủ động xây thế trận phòng thủ dân sự từ cơ sở trước mùa mưa bão

Chủ động xây dựng thế trận ứng phó từ cơ sở

Là địa bàn nằm ven sông Hồng, Thượng Cát luôn đối mặt với nguy cơ ngập úng khi xảy ra mưa lớn kéo dài, mực nước sông dâng cao kết hợp với việc các hồ thủy điện xả lũ. Qua rà soát thực tế, địa phương đã xác định nhiều khu vực trọng điểm cần theo dõi sát trong mùa mưa bão như dốc Yên Nội, chợ Liên Mạc, đường Sùng Khang, ngã tư phố Châu Đài - phố Kỹ Vũ, đường Tây Thăng Long, ngõ 221 đường Thượng Cát và đường Tây Tựu… Việc nhận diện sớm các điểm xung yếu không chỉ phục vụ công tác cảnh báo mà còn là cơ sở để bố trí lực lượng, phương tiện và xây dựng phương án xử lý phù hợp với từng tình huống.

Thực hiện kế hoạch của UBND thành phố Hà Nội và hướng dẫn của Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội về công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, Ban Chỉ huy Quân sự (CHQS) phường đã chủ động tham mưu Đảng ủy, UBND phường triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phòng thủ dân sự. Từ việc xây dựng quy chế phối hợp giữa các bộ phận công tác, phân công nhiệm vụ cho từng thành viên đến kiện toàn các tiểu ban phòng thủ dân sự chuyên ngành, mọi nội dung đều được chuẩn bị theo hướng rõ người, rõ việc và rõ trách nhiệm.

Theo Phó Chỉ huy trưởng Ban CHQS phường Thượng Cát Nghiêm Đức Thành, điểm cốt lõi trong công tác chuẩn bị là xây dựng phương án sát với thực tế địa bàn thay vì chỉ dừng ở kế hoạch trên giấy.

“Chúng tôi xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng nội dung, xác định rõ từng tình huống, từng vị trí và nhiệm vụ của từng ban, từng ngành. Đồng thời, Ban CHQS hiệp đồng với các lực lượng quân đội, công an đóng quân trên địa bàn để khi có tình huống có thể huy động lực lượng, phương tiện nhanh nhất theo đúng phương châm ‘4 tại chỗ’”, đồng chí Nghiêm Đức Thành chia sẻ.

Sau khi kiện toàn lực lượng, Ban CHQS phường đã tổ chức huấn luyện theo các tình huống giả định, đồng thời xây dựng các phương án hộ đê, cứu lụt, chống ngập úng, ứng phó lốc xoáy, mưa đá, động đất và tìm kiếm cứu nạn tại các tòa nhà cao tầng. Trong đó, tuyến đê hữu Hồng được xác định là trọng điểm cần bảo vệ, bởi đây là khu vực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với an toàn của người dân vùng ven sông.

Điểm đáng chú ý là công tác chuẩn bị được kiểm chứng bằng khảo sát thực địa. Trong tháng 7 vừa qua, Thường trực Đảng ủy phường đã trực tiếp chỉ đạo Ban CHQS, Công an phường cùng các lực lượng liên quan kiểm tra quân số, rà soát các vị trí xung yếu và yêu cầu toàn bộ phương tiện trong phương án hiệp đồng phải được vận hành, kiểm tra khả năng hoạt động thực tế. Cách làm này giúp bảo đảm khi tình huống xảy ra, lực lượng và phương tiện đều có thể triển khai ngay, hạn chế tối đa những phát sinh do thiếu chuẩn bị.

Phát huy sức mạnh “4 tại chỗ”, bảo đảm an toàn cho người dân

Kinh nghiệm từ những mùa mưa bão trước cho thấy, những giờ đầu khi thiên tai xảy ra là thời điểm quyết định hiệu quả của công tác cứu hộ, cứu nạn. Chính vì vậy, Thượng Cát xác định lực lượng tại chỗ là yếu tố nòng cốt để xử lý nhanh các tình huống phát sinh trước khi có lực lượng chi viện từ cấp trên.

Hiện nay, lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai của phường gồm 180 cán bộ, chiến sĩ, do Phó Chủ tịch UBND phường trực tiếp chỉ huy. Cùng với lực lượng dân quân, công an và các tổ dân phố, đây là lực lượng sẵn sàng tiếp cận hiện trường, triển khai sơ tán người dân, cứu hộ và xử lý các sự cố ngay từ những thời điểm đầu tiên.

Để nâng cao năng lực ứng phó, địa phương đã được hỗ trợ nhiều trang thiết bị như xuồng, áo phao và phao cứu sinh. Phòng Kinh tế phường cũng bổ sung xuồng, cưa tay và cưa máy nhằm đáp ứng yêu cầu xử lý các tình huống khẩn cấp tại những khu vực ngập sâu hoặc có cây đổ, vật cản.

Đối với các khu vực đang giải phóng mặt bằng hoặc khi xảy ra sự cố trên địa bàn, phường ưu tiên huy động lực lượng tại chỗ gồm Ban CHQS, công an, lực lượng cơ động của các tổ dân phố và lực lượng xung kích của các đoàn thể để xử lý ban đầu. Trường hợp vượt quá khả năng của địa phương, phương án huy động lực lượng từ Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội và các phường trong cụm phòng thủ sẽ được kích hoạt theo kế hoạch hiệp đồng đã chuẩn bị.

Song song với việc củng cố lực lượng, công tác bảo vệ đê điều cũng được triển khai chặt chẽ. UBND phường đã thành lập 5 tổ tuần tra, canh gác, mỗi tổ gồm 8 thành viên, thực hiện nhiệm vụ theo dõi diễn biến mực nước, kịp thời thông báo và báo động khi có tình huống bất thường. Các vật tư như bao tải, cuốc, xẻng, áo phao và nhà bạt được bố trí sẵn sàng để triển khai hộ đê và cứu hộ khi cần thiết.

Không chỉ tập trung vào lực lượng chuyên trách, Thượng Cát còn chú trọng nâng cao khả năng chủ động của cộng đồng. Phường duy trì chế độ trực ban 24/24 giờ, thường xuyên cập nhật diễn biến thời tiết và xây dựng phương án hỗ trợ riêng đối với các hộ có hoàn cảnh khó khăn, người cao tuổi neo đơn và gia đình chính sách. Các trường học kiên cố, nhà văn hóa phường và trụ sở tổ dân phố đã được lựa chọn làm địa điểm sơ tán tập trung trong trường hợp mưa bão gây ngập úng diện rộng hoặc xuất hiện nguy cơ mất an toàn tại các khu dân cư cũ, nhà tạm.

Để bảo đảm thông tin thông suốt, bên cạnh hệ thống loa truyền thanh, phường đã thành lập nhóm Zalo chung của các lực lượng tham gia ứng phó và kết nối với các nhóm cộng đồng tại tổ dân phố. Đây là kênh thông tin giúp cập nhật nhanh diễn biến thời tiết, truyền tải cảnh báo và huy động lực lượng xử lý sự cố ngay từ cơ sở.

Là người dân sinh sống nhiều năm tại khu vực ven sông Hồng, ông Ngô Văn Chiến cho biết mỗi mùa mưa bão, gia đình đều chủ động kiểm tra khu vực sinh sống, chuẩn bị những vật dụng cần thiết và thường xuyên nhận được sự hướng dẫn của lực lượng quân sự địa phương.

“Được các cán bộ Ban Chỉ huy Quân sự phường tuyên truyền, nhắc nhở thường xuyên nên người dân cũng chủ động hơn trong việc phòng tránh, không còn tâm lý chủ quan như trước”, ông Chiến chia sẻ.

Trong khi đó, ông Ngô Văn Sáu vẫn nhớ những đợt mưa lũ lớn trước đây khi lực lượng dân quân đã kịp thời hỗ trợ người dân di chuyển đến nơi an toàn.

“Những năm nước lên cao, bà con được các đồng chí dân quân hỗ trợ rất nhiều, nên ai cũng yên tâm hơn khi bước vào mùa mưa bão”, ông Sáu nói.

Từ việc nhận diện sớm các khu vực xung yếu, chuẩn bị lực lượng, phương tiện đến xây dựng cơ chế phối hợp linh hoạt giữa chính quyền và cộng đồng dân cư, Thượng Cát đang từng bước củng cố năng lực phòng thủ dân sự ngay từ cơ sở. Trong điều kiện thời tiết ngày càng khó dự báo, sự chủ động ấy không chỉ giúp địa phương nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai mà còn góp phần bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của người dân trong mọi tình huống.