Đề xuất hỗ trợ pháp lý cho hợp tác xã, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh…

Mở rộng đối tượng thụ hưởng

Dự thảo Nghị định quy định về nguyên tắc, nội dung, nguồn lực hỗ trợ pháp lý, đồng thời xác định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. So với phạm vi hỗ trợ hiện nay, một trong những nội dung đáng chú ý được đề xuất là mở rộng đối tượng thụ hưởng.

Theo đó, bên cạnh hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự thảo đề xuất hỗ trợ mở rộng đối tượng hỗ trợ pháp lý đối với tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.

Việc mở rộng phạm vi này nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân; đồng thời đáp ứng yêu cầu bảo đảm tiếp cận pháp luật bình đẳng giữa các chủ thể kinh doanh.

Không chỉ mở rộng đối tượng, dự thảo Nghị định cũng định hướng đa dạng hóa nội dung hỗ trợ, tập trung vào cung cấp, khai thác dữ liệu pháp luật; hỗ trợ pháp lý ban đầu; tư vấn pháp luật và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia xây dựng, tổ chức thi hành, hoàn thiện pháp luật.

Đối với doanh nghiệp mới thành lập, dự kiến sẽ được cung cấp các tài liệu pháp lý thiết yếu liên quan đến thuế, kế toán, lao động, bảo hiểm, hợp đồng, sở hữu trí tuệ, giao dịch điện tử, bảo vệ dữ liệu và những thông tin cần thiết khác.

Việc cung cấp thông tin pháp lý ngay từ giai đoạn đầu được đặt trong yêu cầu giúp các chủ thể kinh doanh chủ động hơn trong việc nhận diện và xử lý những vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình hoạt động.

Cùng với đó, cơ chế tư vấn pháp luật cũng được định hướng hoàn thiện theo hướng nâng mức hỗ trợ chi phí, tăng cường đội ngũ tư vấn viên và phân cấp cho địa phương trong quản lý mạng lưới, hỗ trợ doanh nghiệp.

Một điểm đáng chú ý khác trong dự thảo là việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong hỗ trợ pháp lý. Theo đó, Hệ thống thông tin hỗ trợ pháp lý quốc gia được định hướng kết nối với các cơ sở dữ liệu liên quan, từng bước tích hợp trợ lý ảo, chatbot và các công cụ tự động tra cứu, giải đáp pháp luật.

Với định hướng này, công nghệ không chỉ được sử dụng để cung cấp thông tin mà còn trở thành công cụ hỗ trợ các chủ thể kinh doanh chủ động tiếp cận pháp luật. Những vấn đề pháp lý thông thường có thể được tìm kiếm, tra cứu và giải đáp nhanh chóng thông qua hệ thống thông tin tập trung.

Theo Tiến sĩ Trần Minh Sơn, Giám đốc Trung tâm hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ Tư pháp, việc mở rộng đối tượng thụ hưởng sang tổ hợp tác, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh là bước đi đúng đắn, phù hợp với chủ trương phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW và Nghị quyết số 198/2025/QH15. Tuy nhiên, theo ông, cần có lộ trình và cơ chế triển khai cụ thể để chính sách không chỉ dừng lại ở chủ trương mà thực sự đi vào cuộc sống.

Đổi mới phương thức hỗ trợ doanh nghiệp

Từ thực tiễn hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp, luật sư Nguyễn Duy Lãm, Chủ tịch Hiệp hội Pháp chế doanh nghiệp Việt Nam cho rằng, hiện nay, khi công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) đã phát triển mạnh mẽ, cần tận dụng tối đa các nền tảng này để đổi mới phương thức hỗ trợ doanh nghiệp.

Thay vì tổ chức các hoạt động hỗ trợ pháp lý theo lối mòn truyền thống, ví dụ như thay bằng tổ chức hội nghị trực tiếp đơn thuần, có thể chuyển sang trực tiếp kết hợp trực tuyến, giúp dễ dàng kết nối trực tiếp với nhiều doanh nghiệp và hiệp hội tại khắp các địa phương trên cả nước.

Bên cạnh đó, việc tư vấn pháp luật cũng cần đa dạng hóa, không nên chỉ phụ thuộc vào hình thức tư vấn trực tiếp mà cần đẩy mạnh tư vấn qua văn bản, điện thoại và các nhóm trên mạng xã hội.

Đặc biệt, doanh nghiệp luôn cần những giải pháp mang tính thực tiễn và cấp bách, do đó, đội ngũ chuyên gia và báo cáo viên phải luôn bám sát thực tế, đi thẳng vào vấn đề, đưa ra được câu trả lời hoặc định hướng giải quyết vấn đề phát sinh cho doanh nghiệp. Thực tiễn cho thấy, việc lựa chọn những chuyên gia giỏi, có kinh nghiệm trong hợp tác và tư vấn là chìa khóa then chốt để hỗ trợ doanh nghiệp thành công.

Việc mở rộng đối tượng được hỗ trợ pháp lý, đa dạng hóa phương thức tư vấn và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ đang mở ra hướng tiếp cận mới trong hỗ trợ các chủ thể kinh doanh.

Tuy nhiên, để chính sách thực sự phát huy hiệu quả, điều quan trọng không chỉ là mở rộng phạm vi hỗ trợ mà còn phải bảo đảm khả năng tiếp cận thuận lợi, nội dung tư vấn thiết thực và đội ngũ tư vấn có đủ năng lực giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Khi đó, hỗ trợ pháp lý mới thực sự trở thành công cụ giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã và cá nhân kinh doanh chủ động tuân thủ pháp luật, hạn chế rủi ro và yên tâm phát triển sản xuất, kinh doanh.