MXV-Index tăng 4,3%, thị trường hàng hóa khởi sắc tuần qua

Giá dầu tăng mạnh do gián đoạn vận tải

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), nhóm năng lượng tiếp tục dẫn dắt thị trường khi cả 5 mặt hàng đều tăng giá. Giá dầu Brent đóng cửa ở 94,39 USD một thùng, tăng hơn 6,6%, trong khi dầu WTI tăng hơn 6,8%, lên 87,06 USD/thùng.

Giá dầu tăng bởi rủi ro gián đoạn nguồn cung tại khu vực Trung Đông, trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran leo thang và hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz tiếp tục bị hạn chế.

Rủi ro gián đoạn vận tải cũng lan sang vịnh Oman và eo biển Bab el-Mandeb - những tuyến hàng hải quan trọng đối với vận chuyển năng lượng.

Tại eo biển Hormuz, số tàu di chuyển qua có thời điểm chỉ còn 5-7 tàu/ngày, thấp hơn đáng kể mức trung bình khoảng 12 tàu/ngày trong tháng 8. Riêng ngày 16-8, không ghi nhận chuyến tàu hàng hóa nào đi qua.

Một số hãng vận tải tạm dừng một phần dịch vụ qua Hormuz và Bab el-Mandeb để giảm rủi ro an ninh, làm hạn chế khả năng lưu chuyển dầu trong ngắn hạn.

Theo ước tính của Vortexa, lượng dầu thực tế đi qua Hormuz từ ngày 14 đến 21-8 chỉ đạt khoảng 941.400 thùng/ngày. Phần lớn dầu rời khu vực được vận chuyển qua các cảng phía đông của UAE và Oman như Fujairah, Sohar và Muscat.

Nguồn cung từ một số quốc gia cũng chịu sức ép. Lượng dầu Iran chào bán cho Trung Quốc trong tháng 9-10 giảm, trong khi lượng dầu Iran tồn trên biển đi xuống.

Sản lượng dầu của Iraq trong tháng 7 được ước tính khoảng 2,6 triệu thùng mỗi ngày, thấp hơn đáng kể do xuất khẩu qua vùng Vịnh gặp hạn chế. Tại Na Uy, sản lượng dầu thô tháng 7 giảm gần 200.000 thùng mỗi ngày so với cùng kỳ, xuống khoảng 1,78 triệu thùng.

Tuy nhiên, các yếu tố cơ bản tại Mỹ phần nào hạn chế đà tăng của giá dầu. Hoạt động lọc dầu trong tuần qua tăng lên 97,2% công suất, với lượng dầu thô đưa vào các nhà máy lọc dầu đạt 17,4 triệu thùng mỗi ngày. Tồn kho dầu thô tăng 4,4 triệu thùng, lên 428,8 triệu thùng.

Đậu tương hưởng lợi từ lực cầu của Trung Quốc

Thị trường nông sản cũng có tuần khởi sắc khi cả 7 mặt hàng đều tăng giá. Đáng chú ý, giá đậu tương tăng mạnh nhờ nhu cầu nhập khẩu tăng, trong khi triển vọng mùa vụ tại Mỹ xuất hiện những tín hiệu kém thuận lợi.

Kết tuần, giá đậu tương CBOT ở mức 455,4 USD/tấn, tăng gần 4%. Khô đậu tương tăng 3%, lên 359,1 USD/tấn, còn dầu đậu tương tăng 0,9%, lên 1.534 USD/tấn.

Lực cầu từ Trung Quốc là một trong những yếu tố đáng chú ý nhất. Báo cáo Bán hàng xuất khẩu của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy, lượng đậu tương Mỹ được cam kết mua cho niên vụ 2026-2027 đã vượt 10 triệu tấn, tăng 102% so với cùng kỳ năm trước và cao nhất trong vòng 4 năm qua.

Tại Mỹ, nhu cầu ép dầu tiếp tục tích cực. Theo Hiệp hội Các nhà ép dầu quốc gia Mỹ (NOPA), lượng đậu tương được các nhà máy thành viên ép trong tháng 7 đạt 5,9 triệu tấn, tăng 10,7% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức cao nhất từng ghi nhận.

Ở chiều cung, khảo sát thực địa Crop Tour của Pro Farmer tại 7 bang trồng đậu tương lớn của Mỹ cho thấy triển vọng mùa vụ không hoàn toàn thuận lợi.

Đồng USD suy yếu cũng giúp hàng hóa Mỹ định giá bằng USD cạnh tranh hơn trên thị trường quốc tế. Giá dầu duy trì ở mức cao tiếp tục hỗ trợ nhu cầu nhiên liệu sinh học, qua đó tạo động lực cho nhóm dầu thực vật.

Trên thị trường kỳ hạn, vị thế bán lớn của các quỹ cũng góp phần tạo lực mua cho đậu tương. Khi kết quả Crop Tour cho thấy triển vọng mùa vụ kém thuận lợi hơn kỳ vọng, trong khi nhu cầu mua từ Trung Quốc tăng mạnh, một phần vị thế bán được đóng lại, hỗ trợ giá.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hiền, đại diện Công ty cổ phần Hitech Finance, thành viên kinh doanh MXV, diễn biến giá đậu tương phản ánh sự giằng co giữa nguồn cung và nhu cầu. Đơn hàng lớn từ Trung Quốc cùng diễn biến thời tiết cuối vụ và báo cáo tiến độ mùa vụ của USDA sẽ là những biến số quan trọng đối với giá đậu tương.

Tại Việt Nam, tổng nguồn cung khô đậu tương tháng 8 được duy trì ở mức cao, ước đạt 700.000 tấn, trong đó có sản lượng ép dầu trong nước và khoảng 400.000 tấn nhập khẩu. Các nhà máy thức ăn chăn nuôi vẫn mua cuốn chiếu trong ngắn hạn để hạn chế rủi ro từ biến động tỷ giá USD/VND và chủ động hơn về giá vốn khi giá khô đậu tương trên CBOT tăng mạnh.

Nhìn chung, đà tăng của dầu thô và nông sản tuần qua cho thấy thị trường hàng hóa đang chịu tác động đồng thời từ địa chính trị, nhu cầu nhập khẩu và triển vọng nguồn cung. MXV-Index lên mức cao nhất ba tháng, song diễn biến giá trong thời gian tới vẫn phụ thuộc lớn vào những thay đổi của cán cân cung - cầu toàn cầu.