Bệnh tay - chân - miệng vào mùa: Phòng, chống dịch theo hướng chủ động
Năm học mới cận kề, nguy cơ bệnh tay - chân - miệng lây lan, nhất là tại các trường mầm non, lại được đặt ra. Trong tuần từ ngày 14 đến 21-8, Hà Nội ghi nhận 176 trường hợp mắc tay chân miệng tại 81 phường, xã. Số ca mắc tăng so với tuần trước và CDC Hà Nội dự báo ca mắc có thể tiếp tục gia tăng .
Mầm non - những đối tượng dễ tổn thương
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội, trong tuần từ ngày 14 đến 21-8, thành phố ghi nhận 176 trường hợp mắc tay - chân - miệng tại 81 phường, xã, trong đó có Gia Lâm, Tây Mỗ, Quảng Oai, Yên Hòa, Hoàn Kiếm, Hà Đông, Đại Mỗ. Đây chủ yếu là các ca tản phát, song số mắc đã tăng so với tuần trước.
CDC Hà Nội nhận định, số ca tay - chân - miệng có thể tiếp tục gia tăng trong tháng này và tháng 9, thời điểm học sinh trở lại trường sau kỳ nghỉ hè. Đây cũng là giai đoạn cần đặc biệt lưu ý nguy cơ lây lan tại các trường mầm non, mẫu giáo - nơi tập trung đông trẻ nhỏ trong không gian sinh hoạt chung.
Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Quang Khanh, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Đông Anh, lứa tuổi nhà trẻ, mẫu giáo là nhóm dễ mắc tay - chân - miệng do thường xuyên tiếp xúc, dùng chung đồ chơi và có thói quen đưa tay, đồ vật lên miệng.
Virus có thể lây qua nước bọt, dịch tiết, dịch từ nốt phỏng, phân người bệnh và tồn tại trên đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa, vật dụng sinh hoạt. Vì vậy, một trẻ mắc bệnh nhưng chưa được phát hiện có thể trở thành nguồn lây cho cả lớp. Đáng lưu ý, giai đoạn đầu bệnh thường có biểu hiện nhẹ, không đặc hiệu như trẻ sốt, mệt mỏi, đau họng, biếng ăn, quấy khóc, chảy nước dãi; sau đó mới xuất hiện tổn thương miệng, ban hoặc phỏng nước ở tay, chân, đầu gối, mông. Những dấu hiệu này dễ bị nhầm với viêm họng, nhiệt miệng hoặc bệnh ngoài da, khiến trẻ tiếp tục đến lớp và tiếp xúc với các bạn.
“Điểm khó là giai đoạn đầu, triệu chứng có thể khá nhẹ và không đặc hiệu”, bác sĩ Nguyễn Quang Khanh lưu ý.
Từ thực tế đó, việc theo dõi sức khỏe trẻ ngay từ khi đến lớp có ý nghĩa quan trọng. Đặc biệt, nếu trẻ sốt cao hoặc sốt kéo dài, giật mình chới với, nôn nhiều, lừ đừ, ngủ gà, quấy khóc bất thường, run tay chân, đi loạng choạng, thở nhanh hoặc khó thở, da nổi vân tím, tay chân lạnh, co giật..., người lớn cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.
Chị Lê Thị Hương, phường Cầu Giấy, có con ở lứa tuổi mầm non, cho biết, lo nhất là những ngày đầu tay chân miệng thường có triệu chứng nhẹ, trẻ lại khó diễn đạt tình trạng của mình. Vì vậy, chị mong cha mẹ chủ động nhận biết dấu hiệu bệnh, đưa trẻ đi khám kịp thời và hạn chế lây lan trong lớp
Chủ động dự phòng từ lớp học đến gia đình
Không chờ dịch bệnh xuất hiện mới triển khai biện pháp ứng phó đang là hướng đi của Hà Nội trong phòng, chống bệnh truyền nhiễm nói chung và tay - chân - miệng nói riêng.
Tại hội nghị triển khai công tác chuẩn bị năm học mới và đánh giá công tác phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm đầu tháng 8, Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà yêu cầu ngành Y tế phối hợp ngành Giáo dục triển khai tổng vệ sinh môi trường, khử khuẩn toàn bộ hệ thống trường học, rà soát các điều kiện phòng bệnh, quyết tâm không để dịch bệnh bùng phát, lây lan trong môi trường học đường khi năm học mới bắt đầu.
Trước đó, CDC Hà Nội cũng đã có văn bản gửi các phường, xã trên địa bàn Hà Nội,yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát, phát hiện bệnh tay - chân - miệng tại cộng đồng, trường mầm non, mẫu giáo; tổ chức vệ sinh môi trường, khử khuẩn phòng, chống bệnh theo quy định.
Thực tế tại xã Phúc Thịnh cho thấy cách làm chủ động tạo ra “khoảng đệm” để kiểm soát dịch bệnh. Theo báo cáo ngày 21-8, từ đầu năm địa phương ghi nhận 21 ca tay - chân - miệng và từng xuất hiện 2 ổ dịch. Đến thời điểm báo cáo, xã không ghi nhận ca mắc mới, cả 2 ổ dịch đã kết thúc. Điểm đáng chú ý là địa phương không chỉ xử lý khi có ca bệnh mà duy trì các biện pháp phòng ngừa, vệ sinh môi trường, khử khuẩn và tuyên truyền để người dân chủ động bảo vệ sức khỏe.
Theo ông Lê Thế Chuyên, Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Thịnh, địa phương xác định phòng, chống dịch phải được thực hiện chủ động từ sớm, từ xa, không chờ đến khi xuất hiện dịch mới triển khai.
Ở phía gia đình, chị Nguyễn Thị Trà, phường Phú Diễn, cho rằng phụ huynh cần được cung cấp thông tin rõ ràng để biết khi nào trẻ cần nghỉ học, khi nào phải đưa đi khám.
“Tôi mong khi có ca bệnh, gia đình và nhà trường cùng chủ động theo dõi trẻ, thực hiện đúng hướng dẫn, để không từ một trường hợp mà lây lan ra cả lớp”, chị nói.
Từ góc độ điều trị, bác sĩ Nguyễn Quang Khanh cho rằng khi lớp mầm non xuất hiện ca nghi mắc, cần nhanh chóng tách trẻ khỏi nhóm, thông báo phụ huynh đưa trẻ đi khám và báo trạm y tế để phối hợp giám sát, xử lý. Các trẻ còn lại cần được theo dõi sức khỏe sát sao. Nhà trường đồng thời vệ sinh, khử khuẩn đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa, sàn nhà và các bề mặt thường xuyên tiếp xúc; hướng dẫn trẻ rửa tay bằng xà phòng, không dùng chung đồ dùng cá nhân, hạn chế mút tay, ngậm đồ chơi.
“Quan trọng nhất là không chờ đến khi xuất hiện nhiều ca bệnh mới thực hiện các biện pháp này. Phòng dịch ở trường mầm non phải được duy trì thường xuyên và liên tục”, BS Nguyễn Quang Khanh nhấn mạnh.