Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ 2026: Nhiều biến số trước "giờ G"

Hai năm trước, lạm phát và giá cả leo thang là một trong những yếu tố góp phần đưa ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng. Cử tri kỳ vọng chính quyền mới có thể kiềm chế đà tăng giá và giảm áp lực chi tiêu đối với các hộ gia đình.

Tuy nhiên, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đến gần, những lo ngại về kinh tế vẫn hiện hữu.

Căng thẳng tại Trung Đông trong những tháng gần đây khiến giá năng lượng tăng mạnh. Giá xăng tại Mỹ leo thang, kéo theo chi phí vận tải, logistics và hàng hóa, gây thêm sức ép lên lạm phát.

Người tiêu dùng có xu hướng thắt chặt chi tiêu, trong khi nhiều nhà đầu tư và doanh nghiệp cảnh báo sức mua đang suy yếu. Các tập đoàn bán lẻ lớn cũng ghi nhận dấu hiệu khách hàng ngày càng dè dặt hơn.

Bên cạnh nhiên liệu, chi phí nhà ở, bảo hiểm, y tế và thực phẩm vẫn ở mức cao. Với nhiều gia đình Mỹ, cảm nhận về nền kinh tế không nằm ở những con số tăng trưởng hay tỷ lệ thất nghiệp, mà ở số tiền còn lại sau khi thanh toán các hóa đơn cuối tháng. Yếu tố này có thể ảnh hưởng đáng kể tới lựa chọn của cử tri vào tháng 11 tới.

Đảng của tổng thống đương nhiệm vốn thường gặp bất lợi trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ. Sức ép đối với đảng Cộng hòa lần này còn đến từ việc những nỗ lực trên mặt trận đối ngoại chưa mang lại kết quả như kỳ vọng.

Các nỗ lực chấm dứt xung đột tại Ukraine và Gaza chưa đạt kết quả rõ rệt. Căng thẳng với Iran tiếp tục kéo dài, trong khi các lệnh trừng phạt mới chưa tạo được bước ngoặt. Những diễn biến địa chính trị cũng góp phần đẩy giá năng lượng lên cao, qua đó tác động trở lại đời sống người dân Mỹ.

Các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy tỷ lệ tín nhiệm của Tổng thống Donald Trump đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ khi ông trở lại cầm quyền. Đáng chú ý, nhiều cử tri coi kinh tế và chi phí sinh hoạt là ưu tiên hàng đầu khi quyết định lá phiếu, vượt lên trên các vấn đề đối ngoại hay nhập cư.

Thực tế các kỳ bầu cử trước cho thấy kinh tế thường có ảnh hưởng lớn tới lựa chọn của cử tri Mỹ. Khi kinh tế thuận lợi, những tranh cãi chính trị có thể ít tác động hơn tới lá phiếu. Nhưng khi giá cả tăng cao và thu nhập của các hộ gia đình chịu sức ép, chính sách của chính quyền cũng dễ trở thành tâm điểm chú ý. Trong nhiều cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ trước đây, lạm phát và chi phí sinh hoạt đã góp phần khiến đảng cầm quyền mất ghế tại Quốc hội.

Kết quả cuộc bỏ phiếu sắp tới vì thế có ý nghĩa lớn đối với hai năm còn lại trong nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Nếu đảng Cộng hòa đánh mất đa số tại Hạ viện hoặc Thượng viện, việc thúc đẩy chương trình nghị sự của Nhà Trắng sẽ khó khăn hơn. Các dự luật về thuế, chi tiêu công, năng lượng, thương mại hay ngân sách quốc phòng có thể gặp trở ngại tại Quốc hội. Vị thế của Nhà Trắng trong các cuộc đàm phán quốc tế cũng có thể chịu ảnh hưởng khi dư địa chính trị của Tổng thống bị thu hẹp.

Khả năng đảng Cộng hòa duy trì ưu thế tại Quốc hội sẽ phụ thuộc một phần vào diễn biến kinh tế trong thời gian còn lại trước ngày bỏ phiếu. Nếu lạm phát được kiểm soát, giá năng lượng ổn định và niềm tin tiêu dùng cải thiện, sức ép đối với đảng này có thể giảm bớt. Tuy nhiên, thời gian không còn nhiều, trong khi giá năng lượng và lạm phát vẫn chịu tác động đáng kể từ những diễn biến bên ngoài nước Mỹ.

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026 vì thế sẽ cho thấy cử tri đánh giá thế nào về gần hai năm điều hành của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Giữa những tranh luận về đối ngoại, nhập cư hay tương quan quyền lực tại Washington, yếu tố có sức nặng trực tiếp nhất đối với lá phiếu của nhiều cử tri có thể vẫn là câu hỏi quen thuộc: cuộc sống của họ có thực sự dễ dàng hơn hay không.