Hơn 74% cử tri Kazakhstan tham gia cuộc bầu cử Quốc hội đơn viện đầu tiên
Cuộc bầu cử Quốc hội đơn viện đầu tiên của Kazakhstan đã kết thúc ngày 23-8, với tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu đạt 74,19%. Đây là cuộc bầu cử đầu tiên được tổ chức theo Hiến pháp mới, thay thế Quốc hội lưỡng viện bằng cơ quan lập pháp đơn viện gồm 145 thành viên.
Các điểm bỏ phiếu tại Kazakhstan đóng cửa lúc 20h ngày 23-8 (theo giờ địa phương), sau đó Ủy ban Bầu cử Trung ương Kazakhstan (CEC) bắt đầu kiểm phiếu. Trong khi đó, hoạt động bỏ phiếu tại một số điểm ở nước ngoài vẫn tiếp tục theo giờ địa phương.
Theo CEC, 74,19% số cử tri đủ điều kiện đã tham gia bỏ phiếu, trong đó đáng chú ý tỷ lệ cử tri đi bầu có sự khác biệt đáng kể giữa các địa phương.
Thành phố Almaty ghi nhận mức thấp nhất, 36,65%, và tỉnh Kyzylorda có tỷ lệ cao nhất, 81,38%. Tại thủ đô Astana, tỷ lệ cử tri tham gia đạt 46,38%. Mức 74,19% cũng cao hơn đáng kể tỷ lệ cử tri tham gia cuộc bầu cử Hạ viện Kazakhstan năm 2023, khi chỉ đạt 54,21%.
Cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh Kazakhstan triển khai Hiến pháp mới, có hiệu lực từ ngày 1-7. Văn kiện này bãi bỏ mô hình Quốc hội lưỡng viện trước đây gồm Mazhilis và Thượng viện, thay bằng Quốc hội đơn viện mang tên Kurultai, gồm 145 thành viên với nhiệm kỳ 5 năm. Khoảng 12,6 triệu cử tri đăng ký tham gia bỏ phiếu tại hơn 10.400 điểm trên toàn quốc. Có 545 ứng cử viên thuộc 7 chính đảng tham gia tranh cử.
Các đảng gồm Adilet, Đảng Dân chủ Xã hội Toàn quốc, Baitak, Đảng Nhân dân Kazakhstan, Auyl, Ak Zhol và Respublica. Cử tri cũng có lựa chọn không bỏ phiếu cho bất kỳ đảng nào.
Toàn bộ 145 ghế Kurultai được phân bổ theo danh sách đảng. Một đảng phải nhận được hơn 5% số phiếu mới đủ điều kiện giành ghế. Không có quy định về tỷ lệ cử tri tối thiểu để cuộc bầu cử có hiệu lực.
Tại các điểm bỏ phiếu ở nước ngoài, công dân Kazakhstan tiếp tục bỏ phiếu tại các cơ quan đại diện ngoại giao. Hoạt động bỏ phiếu đã bị tạm dừng tại Iran và Ukraine vì lý do an ninh. Tại Ethiopia, không có điểm bỏ phiếu được mở do không có công dân Kazakhstan đăng ký bỏ phiếu.
Cuộc bầu cử diễn ra sau khi Kazakhstan thông qua Hiến pháp mới trong một cuộc trưng cầu ý dân hồi đầu năm. Theo các quy định mới, Tổng thống Kassym-Jomart Tokayev, người nhậm chức năm 2019, có thể tranh cử thêm một nhiệm kỳ 7 năm.
Các cuộc thăm dò trước bầu cử cho thấy đảng Adilet, được thành lập chỉ vài tháng trước và có quan điểm ủng hộ Tổng thống Tokayev, nhận được sự ủng hộ đáng kể. Một số đảng khác cũng tham gia tranh cử, song giới quan sát đánh giá môi trường chính trị Kazakhstan vẫn nằm dưới ảnh hưởng mạnh của chính quyền đương nhiệm.
Tổng hợp