Từ mã QR ở chợ đến cộng đồng số Thủ đô

Những tiện ích số thiết thực

Trước đây, mỗi khi khách chuyển khoản tiền mua trứng, bà Nguyễn Thị Lân, tiểu thương tại chợ Kiến Hưng, lại phải nhờ tài khoản ngân hàng của con dâu. Nay, được thành viên tổ chuyển đổi số và cán bộ ngân hàng hướng dẫn tận tình, bà đã mở tài khoản, tạo mã QR và chủ động nhận thanh toán từ khách hàng.

Câu chuyện của bà Lân không phải trường hợp cá biệt. Tại nhiều địa bàn của Hà Nội, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đang trực tiếp đưa những tiện ích số đến gần người dân bằng những cách làm cụ thể, thiết thực.

Từ thanh toán không dùng tiền mặt ở chợ, hướng dẫn sử dụng các nền tảng số, làm sạch dữ liệu đất đai đến mở kênh trực tuyến tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, chuyển đổi số đang từng bước hiện diện trong đời sống cộng đồng.

Tại phường Kiến Hưng, ngày hội “Thanh toán số - kết nối cộng đồng”, hưởng ứng đợt cao điểm 100 ngày tháo gỡ điểm nghẽn về chuyển đổi số, đã tạo thêm một cách làm gần gũi để người dân tiếp cận các tiện ích ngân hàng số.

Sau lễ phát động, 3 nhóm, mỗi nhóm 19 thành viên, trực tiếp đến các chợ Kiến Hưng, Mậu Lương và Văn La để hướng dẫn người dân, tiểu thương mở tài khoản thanh toán, tạo mã QR, sử dụng ngân hàng số và thực hiện các giao dịch không dùng tiền mặt.

Trước đó, cán bộ, đoàn viên, hội viên phường đã đến các chợ tuyên truyền, vận động và gửi giấy mời tới hơn 900 hộ kinh doanh, tiểu thương tham gia.

Với những người vốn quen sử dụng tiền mặt, việc được hướng dẫn trực tiếp có ý nghĩa quan trọng. Thay vì chỉ nghe tuyên truyền về lợi ích của thanh toán số, họ được hỗ trợ từng bước ngay tại nơi buôn bán. Một tài khoản ngân hàng, một mã QR từ đó không còn là khái niệm xa lạ mà trở thành công cụ phục vụ công việc hằng ngày.

Qua đó, phường Kiến Hưng hướng tới hình thành thói quen thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần đưa tiện ích số đến gần hơn với người dân, nhất là các hộ kinh doanh, tiểu thương.

Không chỉ dừng ở thanh toán số, tại phường Ô Chợ Dừa, chuyển đổi số đang được triển khai theo cách “đến với từng người dân”. Sau khi MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội phường ra mắt mô hình chuyển đổi số, các “Đội hình Mặt trận số” tại cơ sở đã đồng loạt vào cuộc.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Ô Chợ Dừa Đào Thị Minh Hiền, cho biết, mỗi cán bộ Mặt trận, đoàn thể là một tuyên truyền viên nòng cốt. Phường triển khai theo phương châm “đi từng nhà, rà từng ngõ, hướng dẫn từng người”, giúp người dân từng bước chuyển từ phương thức giấy tờ truyền thống sang công nghệ số và dịch vụ công.

Cách làm này đặc biệt phù hợp với những người lớn tuổi, những người có tâm lý e ngại hoặc chưa thành thạo công nghệ. Ông Nguyễn Viết Hưng, phường Ô Chợ Dừa, cho biết, người cao tuổi thường khó hình dung nếu chỉ nghe hướng dẫn trên mạng. Nhưng khi được đoàn viên, thanh niên đến tận nhà “cầm tay chỉ việc”, việc sử dụng các ứng dụng trở nên dễ dàng hơn. Nhiều khoản như thuế đất, tiền điện, tiền nước có thể thực hiện trên điện thoại, không phải ra ngân hàng xếp hàng như trước.

Cùng với phổ cập các ứng dụng số, các tổ dân phố còn phối hợp thực hiện Chiến dịch 45 ngày làm sạch dữ liệu đất đai. Lực lượng chức năng và Ban Công tác Mặt trận đến từng nhà, đối chiếu hồ sơ, giấy tờ thực tế với dữ liệu điện tử, hướng tới bảo đảm các tiêu chuẩn “Đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất và dùng chung”.

Từ mỗi gia đình hình thành cộng đồng số

Tại xã Chuyên Mỹ, chuyển đổi số được đưa vào một nhiệm vụ quan trọng khác của công tác Mặt trận: Lắng nghe và tiếp nhận ý kiến nhân dân. Ủy ban MTTQ Việt Nam xã đã xây dựng Kênh trực tuyến “Mặt trận Chuyên Mỹ lắng nghe dân nói”, nhằm đổi mới phương thức nắm bắt tình hình nhân dân, phát huy quyền làm chủ và mở rộng tương tác giữa Mặt trận với người dân.

Kênh được xây dựng dưới hình thức Google Form, người dân có thể truy cập bằng đường link hoặc quét mã QR để gửi phản ánh, kiến nghị, góp ý, đề xuất. Nội dung tiếp nhận tập trung vào những vấn đề nhân dân quan tâm như xây dựng Đảng, chính quyền; hoạt động của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội; dân sinh, an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, an toàn giao thông, cải cách hành chính, chuyển đổi số và chất lượng phục vụ nhân dân.

Nếu Kiến Hưng đưa thanh toán số đến chợ, Ô Chợ Dừa đưa kỹ năng số đến từng hộ dân, Chuyên Mỹ mở thêm kênh để người dân gửi ý kiến, thì phường Ngọc Hà đang hướng tới xây dựng cộng đồng số từ mỗi gia đình và từng khu dân cư.

Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Ngọc Hà phối hợp UBND và Công an phường phát động thi đua chào mừng kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2-9, đồng thời ra mắt mô hình “Gia đình số - Ngõ phố văn minh, an toàn - Xây dựng tổ dân phố số”.

Mô hình có sự tham gia của cấp ủy, chính quyền, Công an phường, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội và hệ thống 30 tổ dân phố, hướng tới huy động đồng bộ cả hệ thống chính trị trong triển khai chuyển đổi số ở cơ sở.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Ngọc Hà Trần Thị Hà Giang khẳng định quyết tâm triển khai mô hình theo hướng thiết thực, hiệu quả, lấy người dân làm trung tâm; từ mỗi gia đình số đến ngõ phố văn minh, an toàn, từng bước xây dựng tổ dân phố số, cộng đồng số hiện đại, văn minh và nghĩa tình.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Trần Thị Phương Hoa, trước yêu cầu thực tiễn ngày càng thay đổi, Mặt trận đã chủ động thích ứng, đổi mới phương thức tuyên truyền, vận động nhân dân, trong đó chuyển đổi số là yêu cầu không thể đứng ngoài.

Đồng chí Trần Thị Phương Hoa nhấn mạnh, không chỉ cán bộ, đảng viên mà đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân đều đang tích cực tham gia vào quá trình chuyển đổi số. Vì vậy, Mặt trận càng phải chủ động ứng dụng công nghệ, các nền tảng số để nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời đổi mới cách thức nắm bắt tình hình nhân dân.

Từ thực tế những mô hình, cách làm mới của Mặt trận cơ sở, cho thấy một nhịp sống số đang dần hình thành trong cộng đồng. Khi chuyển đổi số bắt đầu từ những việc thiết thực và được trao đến tận tay người dân, công nghệ không chỉ tạo thêm tiện ích mà còn góp phần làm cho hoạt động của chính quyền, Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội ngày càng gần dân, sát dân hơn.